Invasie Syrië

Rusland spint garen bij de deal tussen Assad en de Koerden

Een Syrische vrouw verwelkomt een soldaat van het Syrische leger in een pick-up truck bij de plaats Tel Tamer in Noordoost-Syrië. Beeld REUTERS

De Koerden hebben met Damascus afgesproken dat zij bescherming krijgen van het Syrische leger. In ruil daarvoor krijgt Assad de controle terug over grote delen van Noord-Syrië. 

De Koerdische strijders van de SDF-militie hebben een deal gesloten met de Syrische regering. De SDF vreest een slachtpartij onder Koerden als het Turkse leger en de bevriende Syrische rebellen Noord-Syrië binnentrekken, en heeft nu besloten om het Syrische leger als ‘noodmaatregel’ toe te laten in ruil voor bescherming. Dat betekent weliswaar dat de kans op een bloedbad is verkleind, maar tegelijkertijd is met de komst van het Syrische leger een einde gekomen aan de Koerdische autonomie. 

De SDF en de Assad-regering waren gedurende de burgeroorlog geen vrienden, maar bevochten elkaar ook niet. De SDF verdreef met hulp van Amerika terreurbeweging IS uit grote delen van Noord-Syrië. In die gebieden genoten de Koerden, onder Amerikaanse bescherming, autonomie. Vorige week weigerde het Syrische regime om die laatste reden nog een deal te sluiten met de SDF, maar nu de Turken Noord-Syrië zijn binnengevallen hebben de Koerden grote toezeggingen gedaan aan Assad en krijgen ze hulp van de centrale regering in Damascus. 

De deal houdt onder meer in dat het Syrische leger de ‘sleutels’ krijgt van de SDF-posities langs de grens met Turkije. Voor de Assad-regering betekent dit dat het weer de controle krijgt over grote delen van Syrië. De Koerden krijgen in ruil bescherming van Assad tegen Turkije. 

Voor het eerst hoeft het Syrische leger niet te vechten voor grondgebied

Syrische troepen arriveerden zondag al in sommige steden en dorpen in Noord-Syrië. De Syrische staatstelevisie toonde beelden van militairen die feestelijk werden onthaald door de inwoners in SDF-gebied. Het is voor het eerst dat het Syrische leger niet hoeft te vechten voor het terugkrijgen van de controle over grondgebied. Voor een leger met een groot personeelstekort – tienduizenden Syrische militairen zijn omgekomen in de strijd – komt dat bijzonder goed uit. Ook krijgt het Syrische leger, dat te maken heeft met grote brandstoftekorten, mogelijk weer toegang tot de olievelden in Noordoost-Syrië, die tot op heden in handen zijn van de SDF.

Het is onzeker of het plan van de SDF en het Syrische leger ook gaat werken. Zij gaan er namelijk van uit dat het Turkse leger zich iets zal aantrekken van de aanwezigheid van het Syrische regeringsleger. Turkije treedt zelden op tegen het Syrische leger, mede omdat het gesteund en beschermd wordt door Rusland. Russische militairen zijn bovendien in veel gebieden vermengd met hun Syrische collega’s, en dus hopen Assad en de SDF dat de Syrische troepen bij de Turkse grens een blokkade vormen voor Erdogans invasiemacht.  

De Turkse leider Erdogan zei maandag dat hij de invasie doorzet en zich niets aantrekt van het Syrische leger. “We zijn vastberaden de operatie tot het einde voort te zetten, zonder oog voor de dreigementen. We zullen de klus die we zijn begonnen beslist afmaken”, aldus Erdogan. Vlak na zijn toespraak begonnen de Turken en bevriende Syrische rebellen met de invasie van Manbij, een stad in Noord-Syrië waar in de buurt ook Syrische troepen zijn gestationeerd. 

Dekking door de Russen

Het is onduidelijk of de Syrische regering en de SDF wel de rugdekking hebben van Rusland in Noord-Syrië. Een woordvoerder van de Russische regering zei maandag over de mogelijkheid van een botsing tussen Russische en Turkse troepen, dat ‘we er niet eens aan willen denken’. Hij meldde dat Moskou en Ankara nauw contact hebben over de militaire situatie in Noord-Syrië om incidenten te voorkomen. 

De Russen hebben zich daarmee in een gunstige positie gemanoeuvreerd: de Turken willen geen problemen met Rusland, terwijl Assad en de Koerden om bescherming van Moskou vragen. Mogelijk zal Poetin Russische troepen stationeren op een aantal strategische plekken in Noord-Syrië om te voorkomen dat Erdogan te ver naar het zuiden doortrekt, maar zal hij toestaan dat andere delen door Turkije bezet worden.

Amerikaanse terugtrekking

De Amerikaanse terugtrekking uit Noord-Syrië is in volle gang. De terugtrekking is duidelijk slecht voorbereid, en verloopt chaotisch. Anonieme regeringsfunctionarissen meldden aan media dat de vertrekkende militairen ingesloten dreigen te raken door oprukkende Turkse troepen en hun Syrische bondgenoten. Sinds zaterdag rukt de invasiemacht op richting de Noord-Syrische stad Ain Eissa, waar een Amerikaanse basis is gevestigd. De Amerikaanse militairen proberen via Irak het land te verlaten. De VS zullen overigens nog wel aanwezig blijven in Zuid-Syrië. Daar bezetten zij een gebied in de buurt van het strategische plaatsje Al-Tanf, dat ligt op de snelweg die Syrië met Irak verbindt.   

Lees ook:

‘Turkije is uit op een genocide’

In Noordoost-Syrië werd zondag de Koerdische politica Hevrin Khalaf begraven, die door Syrische milities werd doodgeschoten. De rouwenden zetten zich schrap voor meer bloedvergieten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden