Boven de stad Roebizjne in de regio Loegansk in Oost-Oekraïne hangt maandag een donkere rookpluim.

Oorlog in Oekraïne

Rusland richt de pijlen nu op het oosten; offensief in de Donbas is begonnen

Boven de stad Roebizjne in de regio Loegansk in Oost-Oekraïne hangt maandag een donkere rookpluim.Beeld AFP

In de Donbas, Oost-Oekraïne, is het Russische offensief begonnen. Een potentieel cruciale fase in de oorlog breekt aan.

Eric Brassem

Het verwachte offensief van het Russische leger in het oosten van Oekraïne is begonnen, na de terugtrekking van Russische troepen in Noord-Oekraïne en hergroepering. “We zien signalen van het begin van de aanval op het oostelijke strijdtoneel”, zei de generale staf in Kiev maandag. Later scherpte de chef van de presidentiële staf Andrij Jermak dat bericht aan met de post op Telegram ‘de tweede fase van de oorlog is begonnen’. De aanvallen strekken zich uit over een front van bijna 500 kilometer, in de nacht van maandag op dinsdag viel de stad Kreminna.

President Volodimir Zelenski bevestigde in een videoboodschap de nieuwe aanvalslinies van de Russen aan de oostflank. “We kunnen nu zeggen dat de Russische strijdkrachten het startsein hebben gegeven voor de slag om de Donbas, waarop ze zich al zo lang hebben voorbereid.”

De Russen lijken zich te richten op het gebied rond Charkov en Donetsk. In de provincie Charkov zijn naar het zich laat aanzien offensieven ingezet op de plaatsen Izjoem en Barvinkove en richting Slovjansk in de provincie Donetsk. Gouverneur Pavlo Kirilenko meldde laat op de avond op Telegram dat door de beschietingen en bombardementen zeker vier burgerdoden zijn te betreuren.

Lees het laatste nieuws rondom de oorlog in Oekraïne in ons liveblog.

Landbrug naar de Krim

Ook de gouverneur van Loegansk, Serhij Haidai, meldde Russische oorlogshandelingen. “We zijn de controle over het stadje Kreminna kwijt. Er zijn straatgevechten gaande”, zei hij en voegde eraan toe dat evacueren geen optie meer is. “De situatie lijkt elk uur erger te worden.”

Moskou had eerder al laten weten dat het belangrijkste doel op dit moment is om de Donbas, waar pro-Russische separatisten al jarenlang strijd leveren, onder controle te krijgen en een verbinding over land met de Krim tot stand te brengen. Voor dat laatste is het veroveren van de zuidelijke havenstad Marioepol noodzakelijk.

Gevechten rond staalfabriek in Marioepol

De strijd om Marioepol lijkt nog altijd niet gestreden. Zaterdag meldde Rusland dat het leger de stad had ingenomen. Maar diezelfde dag stelde het Russische leger een ultimatum aan de laatste Oekraïense verdedigers om zich over te geven. En rond de haven en een staalfabriek bleven gevechten en Russische bombardementen voortduren.

Op het terrein van de staalfabriek bevindt zich een onbekend aantal Oekraïense militairen in onderaardse gangen. Ze weigeren zich over te geven. Op het terrein schuilen ook ‘zeker duizend’ burgers, aldus de stadsautoriteiten. “De burgers vertrouwen de Russen niet. Ze zien wat er in de stad gebeurt en daarom blijven ze op het fabrieksterrein”, zei de politiechef tegen een Oekraïense zender.

In Marioepol zijn volgens de politiechef nog ongeveer 100.000 burgers. Volgens de burgemeester zijn in de stad circa 21.000 burgers omgekomen. De stad verlaten kan niet. Volgens Oekraïense autoriteiten maakten Russische beschietingen dat onmogelijk

Eerste burgerdoden in Lviv

Ondanks het offensief op het oosten vielen maandag en vannacht de eerste burgerdoden in de westelijke stad Lviv, op 60 kilometer van de Poolse grens. Zeven personen kwamen om toen een raket insloeg in een bandengarage; elf personen raakten gewond. Bij de aanvallen werd een spoorlijn gemist en werden drie pakhuizen geraakt die niet meer in gebruik zouden zijn voor militaire doeleinden, aldus Oekraïense autoriteiten. Ook een hotel vol vluchtelingen uit de rest van het land was doelwit.

Lviv was tot nog toe relatief rustig, en daarom heeft een aantal westerse ambassades de hoofdstad Kiev verruild voor deze West-Oekraïense stad.

Het Russische ministerie van defensie sprak van ‘honderden militaire doelen’, die in de nacht van zondag op maandag zouden zijn geraakt in de regio’s rond Charkov, Zaporizja, Donetsk, Dnipro en Mykolajiv.

Toen een raket insloeg in een garage in Lviv kwamen zeven personen om het leven. Beeld ANP / EPA
Toen een raket insloeg in een garage in Lviv kwamen zeven personen om het leven.Beeld ANP / EPA

Gevangen Britten

De Russische televisie toonde maandag twee gevangen Britten. Ze zeggen geruild te willen worden tegen een in Oekraïne gevangen pro-Russisch lid van de oppositie, Viktor Medvedtsjoek. Aiden Aslin (29) en Shaun Pinner (48) roepen de Britse premier Boris Johnson op zich in te zetten voor hun vrijlating. Beiden werden bij gevechten in Marioepol opgepakt.

De Oekraïense president Zelenski heeft het papierwerk dat nodig is om te kunnen beginnen aan de procedure voor het lidmaatschap van de Europese Unie maandag ingeleverd bij de ambassadeur van de EU in Kiev. Nu deze formaliteiten achter de rug zijn, zei hij te geloven dat zijn land op korte termijn de status van kandidaat-lid zou kunnen krijgen. “We denken dat het de komende weken kan gebeuren. Dat zou heel positief zijn voor onze bevolking, gezien de prijs die de mensen hebben betaald op weg naar onafhankelijkheid en democratie.”

De voorzitter van de Europese Commissie, Ursula von der Leyen, had Zelenski het vragenformulier overhandigd tijdens haar bezoek aan Kiev op 8 april. Ze zei erbij dat dit de Oekraïense start van de procedure zal bespoedigen om na de oorlog onderdeel te worden van de EU.

De Russische televisie toonde maandag twee Britse gevangenen, Shaun Pinner en Aiden Aslin. Beeld
De Russische televisie toonde maandag twee Britse gevangenen, Shaun Pinner en Aiden Aslin.

Poetin eert eenheid die beschuldigd wordt van gruwelen in Boetsja

President Vladimir Poetin van Rusland heeft een militaire eenheid die betrokken was bij gevechten in Boetsja, een voorstad van Kiev, speciaal geëerd. De 64ste gemotoriseerde infanteriebrigade krijgt de eretitel ‘garde’ vanwege ‘enorme heldenmoed en vasthoudendheid’. De eenheid is normaal gelegerd nabij Vladivostok, in Oost-Rusland.

Oekraïne en mensenrechtenorganisaties beschuldigen deze brigade van oorlogsmisdaden. De militairen verlieten Boetsja op 30 maart. De dagen erna kwamen beelden naar buiten van burgerslachtoffers die lijken te zijn geëxecuteerd. In de Russische lezing gaat het om een propagandastunt, in scène gezet nadat de Russen zich hadden teruggetrokken. Maar satellietbeelden tonen dat al ver voor het vertrek van de Russische troepen lijken op straten lagen.

Lees ook:

Oekraïense reclame-ontwerper rijdt nu wapenonderdelen naar het front

Een beweging van vrijwilligers helpt in Oekraïne bij de bevoorrading van de militairen. Velen zijn zeer gemotiveerd: ‘Het gaat om ons voortbestaan’.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden