‘Volksrepubliek Donetsk Plein’

Rusland en Oekraïne voeren een propagandaoorlog met straatnamen

In Praag is de straat waar de Russische ambassade aan ligt, omgedoopt tot 'Helden van Oekraïne-straat'.  EPA/MARTIN DIVISEK Beeld ANP / EPA
In Praag is de straat waar de Russische ambassade aan ligt, omgedoopt tot 'Helden van Oekraïne-straat'. EPA/MARTIN DIVISEKBeeld ANP / EPA

De Oekraïne-oorlog wordt inmiddels ook in de straten van Moskou uitgevochten, maar dan zonder geweld. De overheid in Moskou treitert de Amerikaanse en Britse ambassades in de stad: vanaf deze maand heten de kruispunt waar de ambassades van de twee landen aan liggen respectievelijk het ‘Volksrepubliek Donetsk Plein’ en het ‘Volksrepubliek Loegansk Plein’.

Freek Dijkstra

De namen werden gekozen in een online-opiniepeiling op een Russische overheidswebsite voor het omdopen van straatnamen. Aanvankelijk was een van de suggesties waar op gestemd kon worden het ‘Verdedigers van de Donbas Plein’, verwijzend naar de Russische soldaten die de Donbas ‘bevrijden’. Deze naam bleek echter te multi-interpretabel, toen de Britse ambassade die – met karakteristieke Britse spitsvondigheid – ‘een welkome steunbetuiging aan Oekraïense troepen noemde’. Daarop werd de suggestie van tafel geveegd.

Rusland symbolisch isoleren

Het hernoemen van de straten rond de Amerikaanse en Britse ambassades is een directe reactie op eerdere acties van Westerse steden. Die gaven in groten getale gehoor aan de oproep van het Oekraïense ministerie van buitenlandse zaken om straten in de buurt van Russische ambassades te hernoemen, als steunbetuiging aan Oekraïne. Minister Dmitro Kuleba noemde deze ‘Oekraïnestraat’-campagne een poging om Rusland symbolisch te isoleren en de wereld te ‘de-Poetiniseren’. Bijkomend voordeel is dat de Russische ambassade dan haar officiële adres moet veranderen in een steunbetuiging voor de Oekraïense zaak.

Het bleek een boodschap die in veel Europese landen in goede aarde viel. Zo staat sinds april de Russische ambassade in Stockholm aan het ‘Vrije Oekraïne Plein’, leidt in zowel Vilnius als Praag de ‘Helden van Oekraïnestraat’ naar de voordeur van de Russische ambassadeur, en werkt in Oslo het Russische ambassadepersoneel aan het ‘Oekraïneplein’. Polen spant de kroon in enthousiasme voor de campagne. Daar zijn straten hernoemd in vier steden: Krakau, Poznan, Gdynia en Gdansk hebben nu pleinen die de Oekraïense soldaten eren. Vooralsnog zijn West-Europese steden minder happig om mee te doen, maar wellicht dat de recente Russische actie rond de ambassades van de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk daar verandering in brengt.

In de propagandaoorlog spelen straatnamen al langer een belangrijke rol in Oekraïne, waar een proces van ‘derussificatie’ in volle gang is. De erfenis van de lange tijd dat het Russische Rijk en de Sovjet Unie over Oekraïne regeerden, bestaat uit talloze straten en pleinen die zijn vernoemd naar Russische politici, musici, dichters, schrijvers en generaals. Deze straatnamen, inclusief eventuele standbeelden, worden vervangen door Oekraïense helden.

Lees ook:

Opinie: Oekraïne schendt mensenrechten door zich af te zetten tegen zijn Russischtalige verleden

Als Oekraïne de taalrechten van minderheden herstelt, brengt dat de vrede dichterbij, meent Gabor Landman, secretaris stichting European Language Rights.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden