Ruimtevaart

Rusland en China willen samen naar de maan

Rusland en China tekenden op 9 maart een overeenkomst voor de gezamenlijke ontwikkeling van een ruimtestation op en/of rond de maan. Beeld AFP
Rusland en China tekenden op 9 maart een overeenkomst voor de gezamenlijke ontwikkeling van een ruimtestation op en/of rond de maan.Beeld AFP

Rusland en China gaan samen naar de maan. Voor Peking onderdeel van torenhoge Chinese kosmische ambities, voor Moskou een poging om de Russische reputatie in de ruimtevaartwereld op te vijzelen.

Bij het horen van de naam Joeri Gagarin beginnen veel Russen al te glimmen van trots. De man die in 1961 als eerste mens de ruimte inging, heeft in Rusland nog altijd een mythische heldenstatus. Op school krijgen leerlingen les over de kosmonaut, er zijn herdenkingsmunten van hem in omloop, en er is een dorp naar hem vernoemd. In Moskou staat bovendien een 42 meter hoog monument van Gagarin waarop hij in de gedaante van een Russische Thunderbird als een raket de ruimte inschiet.

Toch behoren de hoogtijdagen van de Russische ruimtevaart alweer een tijdje tot het verleden. Nadat de Sovjet-Unie zestig jaar terug de ruimterace met de Verenigde Staten won door als eerste land een mens de ruimte in te lanceren, raakte het Russische ruimtevaartprogramma steeds verder achterop. Zeker nadat de Amerikanen als eerste een mens op de maan zetten, wist Moskou de achterstand eigenlijk nooit meer in te halen.

Imagoschade

Bovendien kampt het nationale ruimtevaartagentschap Roscosmos al tijden met een imagoprobleem. Zo kwam in 2015 naar buiten dat bijna twee miljard dollar in een zwart gat was verdwenen door corruptie binnen de organisatie. In de jaren erna zijn al zeker zestig mensen binnen het instituut veroordeeld wegens fraude. Tel de teruglopende financiering – Roscosmos ontvangt sinds 2015 ruim 35 procent minder overheidsgeld, fouten bij lanceringen en diverse bouwongevallen daarbij op en de imagoschade is compleet.

Tijd voor eerherstel, vindt Roscosmos. Dinsdag maakte het agentschap daarom bekend dat het de handen ineen slaat met het Chinees Nationaal Ruimteagentschap (CNSA). De Chinees-Russische samenwerking heeft als doel de ontwikkeling van een ‘complex van experimentele onderzoeksfaciliteiten op de maan en/of in de baan rond de maan.’ Een ambitieus plan om de gloriedagen van de Russische ruimtevaart nieuw leven in te blazen.

Pekings ambities in de kosmos zijn een stuk jonger dan die van Moskou, maar in het recente verleden wisten de Chinezen een enorme inhaalslag te maken. Zo lanceerde CNSA vorig jaar de Tianwen-1-sonde die momenteel in een baan rond Mars draait en afgelopen december slaagde Peking erin om stenen en bodemmonsters van de maan naar de aarde te brengen.

Impuls

Die Chinese ijver is mogelijk precies de impuls die het Russische ruimtevaartprogramma nodig heeft om het eigen prestige weer glans te geven. Andersom kunnen de Chinezen aan de hand van de ‘oude meester’ meeliften op de decennia lange ervaring die de Russen in de sector hebben.

Daarnaast onderstreept de samenwerking nog eens dat Moskou en Peking elkaar steeds beter weten te vinden op het wereldtoneel. Dat was al te merken aan de onderlinge handelsbetrekkingen die sinds 2015 aan een enorme groeispurt bezig zijn. Alleen al in 2019 kwam het totale handelsverkeer tussen China en Rusland op bijna 110 miljard dollar uit.

Vertekend beeld

Toch geven die cijfers een wat vertekend beeld. Van de totale Russische handel neemt Peking namelijk ruim 15 procent voor zijn rekening, terwijl Moskou nog geen één procent van het totale Chinese handelsvolume naar zich toetrekt. Rusland is kortom een stuk afhankelijker van China dan andersom.

En die vlieger gaat vermoedelijk ook op voor de samenwerking in het heelal. Want wat voor de buitenwacht een teken van aanwakkerende en gelijkwaardige betrekkingen tussen beide landen lijkt, is in werkelijkheid een symptoom van de groeiende Chinese dominantie over Rusland. Want zonder de financiële en vlijtige steun van de Chinezen zou de noodlijdende Russische ruimtevaartsector naar alle waarschijnlijkheid nog een tijdje moeten teren op de successen van Joeri Gagarin.

Lees ook:

Ruslands nieuwe raketbasis nu echt in gebruik

Met de succesvolle lancering van een Sojoez-raket met aan boord drie wetenschappelijke satellieten beleefde Ruslands nieuwe Russische raketlanceerbasis haar vuurdoop.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden