Oorlog in Oekraïne

Rusland dreigt met Derde Wereldoorlog, daar trekt het Westen zich niets meer van aan

null Beeld AFP
Beeld AFP

Het Westen verlegt zijn strategie van het verdedigen van Oekraïne naar het militair verzwakken van Rusland. Rusland dreigt met een Derde Wereldoorlog.

Ghassan Dahhan

Volgens de Amerikaanse defensieminister Lloyd Austin is de westerse hulp aan Oekraïne bedoeld om het land te beschermen tegen Russische aanvallen, maar maandag voegde hij er een nieuwe reden aan toe. “We willen een verzwakt Rusland zien”, zei hij tijdens een bezoek aan de Oekraïense hoofdstad Kiev. Op die manier kan Rusland niet meer ‘de dingen doen die het doet bij de invasie van Oekraïne’, aldus Austin.

De minister zei dat hij wil voorkomen dat Rusland herstelt van alle geleden verliezen, en dat westerse wapens daar een grote rol bij kunnen spelen. Naar schatting zijn er rond de 20.000 Russische militairen omgekomen bij de invasie van Oekraïne en heeft Rusland honderden pantservoertuigen verloren, mede door de inzet van westerse wapens door Oekraïense strijdkrachten.

De Amerikaanse buitenland­minister Antony Blinken bevestigde dat het Amerikaanse Oekraïne­-beleid ook gericht is op de verzwakking van Rusland. “Ik denk dat de minister (Austin, red.) het mooi heeft verwoord”, aldus Blinken. De westerse angst voor een Russische tegenreactie lijkt te zijn verdwenen, want ook andere landen hebben besloten om zwaardere wapens naar Oekraïne te sturen.

Ook aanvalswapens

Zo stuurt Nederland “een beperkt aantal” pantserhouwitsers naar Oekraïne. Dat doet het samen met de Duitsers, zei defensie­minister Kajsa Ollongren dinsdag na overleg in Duitsland. De pantserhouwitser is het zwaarste geschut van de landmacht. Duitsland, dat felle kritiek kreeg van bondgenoten omdat het wapenleveranties aan Oekraïne vaak vertraagt en zelfs dan nog met flinke tegenzin, heeft besloten om Kiev te zullen voorzien van lichte tanks en luchtafweer­geschut.

De Britse minister van buitenlandse zaken Liz Truss zei dinsdag in het Britse parlement dat ook haar regering niet langer wapens zal sturen die louter bedoeld zijn voor de verdediging van Oekraïne. “Te lang was er sprake van een vals onderscheid tussen defensieve en offensieve wapens”, aldus Truss. De Britten sturen al sinds een vroeg sta­dium wapens naar Oekraïne, maar schroeven de leveranties flink op.

De Russische minister van buitenlandse zaken Sergej Lavrov (rechts) had dinsdag een ontmoeting met VN-secretaris-generaal Antonio Guterres. De VN-topman zei een 'zo snel mogelijk' einde aan de oorlog te willen.  Beeld AP
De Russische minister van buitenlandse zaken Sergej Lavrov (rechts) had dinsdag een ontmoeting met VN-secretaris-generaal Antonio Guterres. De VN-topman zei een 'zo snel mogelijk' einde aan de oorlog te willen.Beeld AP

De Russische buitenlandminister Sergej Lavrov probeerde maandagavond het Westen opnieuw angst in te boezemen. Toen hij op de Russische staatstelevisie werd gevraagd over dreiging van een Derde Wereldoorlog en of de situatie in Oekraïne vergelijkbaar is met die van de Cuba-crisis tijdens de Koude Oorlog, zei hij dat ‘het gevaar se­rieus’ en ‘reëel’ was. “De Navo is in feite verwikkeld in een oorlog met Rusland via een proxy (Oekraïne, red.) en het bewapent deze proxy. Oorlog betekent oorlog.”

‘Escalerende retoriek’ door Moskou

Het Pentagon deed de uitspraken van Lavrov af als ‘escalerende retoriek’. “Een nucleaire oorlog kan niet gewonnen worden en zou ook niet gevoerd moeten worden”, reageerde Pentagon-woordvoerder John Kirby. “Er is geen enkele reden om aan te nemen dat het huidige conflict in Oekraïne naar dat niveau zal afglijden.”

Ondertussen lijken de Russen ook hun pijlen te hebben gericht op Moldavië, waar Rusland militairen gestationeerd heeft in de afvallige regio Transnistrië. Daar vonden dinsdag mysterieuze explosies plaats. De Moldavische regering vreest dat de explosies bedoeld zijn om de spanningen tussen Moldavië en Transnistrië te vergroten. Mogelijk zoekt Rusland een aanleiding voor een nieuw conflict. De Moldavische regering heeft besloten om het aantal grenspatrouilles te verhogen.

Polen zit vanaf woensdag zonder Russisch gas

Polen krijgt vanaf woensdag geen Russisch gas meer omdat het land weigert de rekening in roebels te betalen. Dat heeft het Poolse staatsgas- en oliebedrijf PGNiG te horen ­gekregen van het Russische ­Gazprom. Rusland dreigde al langer de gaskraan dicht te draaien voor landen die niet in roebels willen betalen. De meeste Europese landen weigeren dat echter.

Met de stap wil Rusland de eigen munteenheid ondersteunen en verdeeldheid creëren tussen de Europese landen. Die hebben Rusland sancties opgelegd vanwege de inval in Oekraïne, maar daarbij zijn gas en olie nog grotendeels buiten schot gebleven. Dat komt omdat Rusland ongeveer 40 procent van de gasvraag van de Europese Unie verzorgt. Veel Europese landen proberen hun afhankelijkheid van Russisch gas versneld af te bouwen, maar dat is niet snel te regelen.

Rusland eist van de kopers van gas dat ze twee rekeningen openen, één in roebels en één in vreemde valuta. Daarbij is Gazprombank verantwoordelijk voor het omzetten van de valuta en het overmaken van de roebelbetaling. De Europese Commissie stelde in een analyse dat Rusland via de centrale bank zo de volledige controle zou krijgen over het tijdstip van transacties en het tijdstip waarop de koper van zijn verplichtingen wordt ontheven. Ook zou Rusland de wisselkoers kunnen manipuleren. ANP

Lees ook:

Ja, Rusland is militair vrij zwak. Maar juist dát brengt een kernoorlog dichterbij

Omdat Rusland economisch en militair zwak is, zal het eerder kernwapens gebruiken als het Westen de dreiging opvoert, vreest Bastiaan van Apeldoorn.

Wordt Moldavië het volgende slachtoffer van de Russische agressie?

Het uiterst kwetsbare Moldavië probeert neutraal te blijven in de oorlog in Oekraïne. Op de grens met de afvallige republiek Transnistrië sluiten ze een Russische inval niet uit. ‘Ik wil er niet over nadenken, maar ik ben bang.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden