Verkiezingen VS

Running mates Harris en Pence laten elkaar uitpraten en vermijden ongemakkelijke vragen

Kamala Harris (links) en Mike Pence (rechts) achter plexiglas tijdens het debat.Beeld AFP

In het tweede verkiezingsdebat bij de Amerikaanse presidentsverkiezingen was het de beurt aan de running mates, en het ging er een stuk beschaafder aan toe dan toen Trump en Biden tegenover elkaar stonden. 

“Mijnheer de vice-president, ik ben aan het woord”. Wat tijdens het debat tussen Joe Biden en Donald Trump onbegonnen werk was, had tijdens het debat woensdagavond tussen hun running mates wel succes. Wanneer Mike Pence de Democratische kandidaat-vicepresident Kamala Harris interrumpeerde, wees ze hem terecht – en dan hield hij zijn mond. Omgekeerd gebeurde hetzelfde.

En zo konden de Amerikanen een week na het eerste debat tussen de presidentskandidaten alsnog rechtstreeks van de hoofdpersonen horen wat de twee ‘tickets’, Trump-Pence en Biden-Harris, met het land van plan zijn.

Maar belangrijker nog was dat de tv-kijkers een idee kregen van de personen van wie er een binnen vier jaar maar zo president zou kunnen zijn. Uitvallen door ziekte of erger is een meer dan theoretische mogelijkheid voor de 74-jarige president – voor zover bekend nog niet werkelijk genezen van zijn corona-infectie – en zijn 77-jarige uitdager.

Hun running mates kregen daar een directe vraag over: Heeft u met uw baas gesproken over wat er moet gebeuren als hij zijn werk niet meer kan doen? Daar gaven ze geen van beiden een antwoord op. Pence gebruikte zijn tijd om door te gaan op een eerder onderwerp – hij veegde Harris de mantel uit omdat ze gezegd had dat ze zich niet zou laten vaccineren op gezag van Donald Trump alleen. Dat voor haar alleen de wetenschap het groene licht kon geven. Pence noemde dat ‘politieke spelletjes met mensenlevens’.

Harris ging ook niet echt in op die vraag. Liever dan het hebben over de leeftijd van de Democratische kandidaat, deelde ze met de kijkers de gevoelens die ze had gekregen toen Biden haar had gevraagd hem te vergezellen in de race naar het Witte Huis. Daarna somde ze op wat ze tot nu toe allemaal gedaan heeft als senator, daarvoor als minister van justitie van Californië en aanklager in San Francisco. Waarmee ze de vraag impliciet toch weer beantwoordde: als Joe Biden wegvalt, staat er iemand klaar die de klus óók aankan.

Vice President Mike Pence tijdens het debat tegen zijn Democratische tegenstrever Kamala Harris.Beeld AP

Geen rechtstreeks antwoord

Bij kijkers naar het debat lijkt dat te zijn overgekomen. In een bliksempeiling van CNN had van tevoren 41 procent een gunstige indruk van Mike Pence en 56 procent van Kamala Harris. Na afloop was de waardering voor Pence onveranderd, maar was die voor Kamala Harris gestegen naar 63 procent. Een ruime meerderheid, 59 procent, wees haar aan als winnaar van het debat. Ze had die overwinning overigens volledig aan vrouwen te danken, bij de mannen staakten de stemmen.

Die goede uitslag bereikte Harris vooral door keer op keer te betogen hoeveel gevaar de gezondheid van de Amerikanen loopt onder Trump en Pence. Dat is actueel vanwege de corona-pandemie, maar ook vanwege een proces dat een aantal Amerikaanse staten, met volledige steun van de regering-Trump, voeren tegen het zorgstelsel Obamacare. Een week na de presidentsverkiezingen zal het Hooggerechtshof zich daarover buigen.

Ook bij die onderwerpen richtte Harris zich, net als Joe Biden in het debat vorige week, rechtstreeks tot de kijker. Trump en Pence wisten op 28 januari al hoe gevaarlijk het coronavirus was, zei ze. “Maar ze vertelden het jullie niet. En dat is de reden dat het aantal doden hoger is dan had gehoeven.” Voor mensen die blij waren met Obamacare had ze een dreigende boodschap: “Ze hebben het op jullie gemunt”.

Daar stelde Pence de rampspoed tegenover die de VS zullen treffen als Harris en Biden aan de macht komen. Volgens hem zullen de Democraten de belastingen verhogen, olie- en gaswinning door fracking verbieden en met een doorgeschoten klimaatbeleid de economische groei sterk afremmen.

Kamala Harris tijdens het debat met haar Republikeinse tegenstrever Mike Pence.Beeld EPA

De coronapandemie ‘nepnieuws’ noemen

Bij veel vragen gaven de kandidaten elkaar geen rechtstreeks antwoord, praatten langs elkaar heen of debiteerden onwaarheden, soms alle drie tegelijk.

Geconfronteerd met het bewust bagatelliseren van de corona-pandemie door Trump (zoals hij bekende aan journalist Bob Woodward) gaf Pence daar geen verklaring voor, maar wees hij op de daadkracht van Trump, die in een vroeg stadium van de pandemie ‘het inreizen uit China volledig verbood’. Dat laatste klopt niet, er kwamen nadien dankzij allerlei uitzonderingen op het verbod nog duizenden mensen uit China. Ook kwam het virus daarna alsnog via Europa terug naar de VS.

Maar Harris was ook niet altijd even enthousiast over sommige vragen. Net als Biden vorige week was ze duidelijk niet van plan iets te zeggen over de toekomstige samenstelling van het Hooggerechtshof. Sommige Democraten bepleiten het ophogen van het aantal leden daarvan, om een in hun ogen onterechte conservatieve meerderheid teniet te doen. Die is er nu al, en zal enorm versterkt worden als het de Republikeinen in de Senaat lukt nog dit jaar de door Trump voorgedragen Amy Coney Barrett te benoemen.

Biden en Harris laveren op dat punt duidelijk tussen hun linkervleugel, die niets liever wil dat het ‘stapelen’ van het hof, en de grote groep kiezers die dat machtsmisbruik zal vinden.

Harris beschuldigde Trump er ten onrechte van, de coronapandemie ‘nepnieuws’ te noemen. Democraten wijzen vaak op een toespraak waarin Trump dat gezegd zou hebben, maar zo zei hij het daar niet - Trump noemde alleen de kritiek op zijn aanpak van de pandemie nepnieuws.

De feitencheckers van de New York Times konden Harris echter niet op veel meer fouten betrappen. Terwijl ze bij Mike Pence op 18 onwaarheden of grote overdrijvingen uitkwamen.

Geen opinie gaven ze uiteraard over de voorspelling van Pence dat hij en Trump de verkiezingen zullen winnen. Dat zei hij nadat Harris personen en groepen opsomde die haar en Biden steunen, terwijl je zou denken dat die Republikeins stemmen. Zoals generaals, en de weduwe van de overleden Republikeinse senator John McCain. Pence: “We gaan winnen. Want zij worden gesteund door de gevestigde machten, terwijl Donald Trump een beweging aan zijn kant heeft uit alle rangen en standen.”

De vraag die hem rechtstreeks was gesteld, namelijk wat hij zou doen als Donald Trump verliest - in het licht van diens dreiging verlies niet te zullen accepteren - beantwoordde Pence niet.

Lees ook: Pence en Harris in debat: de loyale evangelist versus de vasthoudende pitbull

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden