Capitoolbestorming

Roep om vervolging van Donald Trump na vijf hoorzittingen steeds dringender

Reconstructie van een ontmoeting met president Trump in het Witte Huis, gemaakt voor de onderzoekscommissie van het Huis van Afgevaardigden.  Beeld AP
Reconstructie van een ontmoeting met president Trump in het Witte Huis, gemaakt voor de onderzoekscommissie van het Huis van Afgevaardigden.Beeld AP

Kan ex-president Trump vervolgd worden voor zijn rol in het opstoken van de bestorming van het Capitool op 6 januari 2021? Die vraag ligt op tafel na vijf hoorzittingen in het Amerikaanse Congres.

Bas den Hond

“Zeg nou maar gewoon dat de verkiezing corrupt was, en laat de rest aan mij en de Republikeinse Congresleden over.” Als Donald Trump binnen afzienbare tijd voor de rechter komt vanwege de gebeurtenissen rond de presidentsverkiezingen van 2020, dan is het vanwege dat zinnetje.

Hij zei het tegen de onderminister van justitie, die hij belde met weer een paar voorbeelden van verkiezingsfraude die hem ter ore waren gekomen. Uit onbetrouwbare bronnen, zo moest de top van het ministerie van justitie hem uitleggen. Maar die avond in december 2020 kwam de aap uit de mouw: het maakte niet uit of het waar was, Justitie moest het gewoon beweren.

De intriges rond dat ministerie stonden centraal tijdens de vijfde hoorzitting, donderdag, van de commissie van het Huis van Afgevaardigden die de bestorming van het Capitool op 6 januari 2021 onderzoekt. En net als na de vorige vier hoorzittingen werd het beeld scherper van een president die zijn verlies bij de presidentsverkiezingen van november 2020 niet accepteerde.

Overzicht van de manoeuvres

Zo kregen de miljoenen Amerikanen die keken een helder overzicht van de manoeuvres die aan de bestorming van het Capitool voorafgingen: het twijfel zaaien aan de uitslag in staten waar Biden maar nipt won; het organiseren van ‘alternatieve leden van het kiescollege’ in die staten, die hun stemmen voor Trump naar Washington stuurden; de druk op vice-president Mike Pence om op 6 januari de uitslagen in die staten op zijn minst in twijfel te trekken. En toen die dat weigerde: een demonstratie bij het Witte Huis, waar een woedende Donald Trump zijn aanhangers naar het Capitool dirigeerde.

Maar de vraag bleef: kon Trump niet geloven dat Joe Biden met klein verschil een paar cruciale staten had gewonnen? Of wilde hij het niet? Was het zijn bedoeling dat op 6 januari geweld zou worden gebruikt? Of verraste – en kennelijk: verrukte – het hem, kijkend naar de televisie? Het antwoord op die vragen bepaalt of Trump strafbaar is voor zijn betrokkenheid bij de pogingen de uitslag van de verkiezingen te veranderen. Dat ene zinnetje dat zijn onderminister noteerde, lijkt het antwoord te geven.

Of hij ook werkelijk vervolgd gaat worden, is een heel andere kwestie. Daarover heeft de commissie niets te zeggen. Maar de huidige minister van justitie, Merrick Garland, heeft gezegd dat hij geen minuut van de hoorzittingen overslaat. En zijn ministerie heeft de transcripties opgevraagd van alle (meer dan duizend) verhoren.

‘Vervolging zou te veel turbulentie veroorzaken’

Garland is degene die moet beslissen en hij ontkomt er niet aan om verder te kijken dan de letter van het strafrecht en de kracht van het bewijs. De ongevraagde adviezen vliegen hem om de oren. Hij kan het niet maken Trump te vervolgen, hoe terecht misschien ook, schrijft de conservatieve opiniemaker Rich Lowry op website Politico. “Onze kwakkelende instellingen zullen niet opgewassen zijn tegen de turbulentie die je krijgt door het vervolgen van de politieke kampioen van miljoenen mensen.”

Maar democratie-expert en hoogleraar recht aan de Universiteit van Californië Richard Hasen schrijft in The New York Times: “Als Garland niets doet, zal het Trump, of iemand als hij, alleen maar aanmoedigen om het opnieuw te proberen Dit keer geholpen door een gehersenspoeld en geïntimideerd leger van verkozen functionarissen en verkiezingspersoneel, klaar om de verkiezing de volgende keer wel te stelen.”

Lees ook:

Ministerie van justitie bleef maar net overeind onder Trumps pogingen om president te blijven

De vijfde hoorzitting over de bestorming van het Capitool, op 6 januari 2021, stond in het teken van Donald Trumps pogingen om de verkiezingen als ‘corrupt’ te laten verklaren. Daarvoor zou hij het ministerie van justitie flink onder druk hebben gezet.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden