ProfielRoberta Metsola

Roberta Metsola, de beoogde nieuwe voorzitter van het Europarlement, is virtuoos met lichaamstaal

De Maltese Roberta Metsola, hier op een foto uit 2019, maakt door haar onverzoenlijke houding in eigen land niet altijd vrienden.  Beeld AFP
De Maltese Roberta Metsola, hier op een foto uit 2019, maakt door haar onverzoenlijke houding in eigen land niet altijd vrienden.Beeld AFP

Het Europees Parlement maakt zich op voor een nieuwe voorzitter. Roberta Metsola lijkt probleemloos te zullen winnen. In dat geval is ze de eerste vrouwelijke voorzitter in 21 jaar én de eerste voorzitter uit Malta.

Romana Abels

Officieel is de 42-jarige Roberta Metsola nog niet de nieuwe voorzitter van het Europees Parlement. De verkiezing is pas dinsdag. Maar in Brussel is er eigenlijk niemand meer die nog twijfelt: ze gaat winnen. Het enige wat nog spannend is, is in hoeveel stemrondes ze haar drie tegenkandidaten weet te verslaan.

Als ze het wordt, zal het voor het eerst sinds 21 jaar zijn dat een vrouw weer voorzitter wordt van het Europees Parlement. En het zal zeker voor het eerst zijn dat iemand uit Malta de functie bekleedt. Voor Roberta Metsola niets nieuws: ze was al vaker de eerste.

Ze maakte bijvoorbeeld deel uit van de groep van de eerste drie Maltese vrouwen in het Europarlement. Dat was in 2013. Eindelijk was ze op de plek waar ze al lang haar zinnen op had gezet. Twee keer eerder, in 2004 en 2009, had ze al op de kieslijst gestaan. Toen werd ze niet verkozen.

Echtpaar uit twee verschillende lidstaten

Wel was er in 2009 een andere primeur: zij en haar man Ukko Metsola, hij komt uit Finland, waren in 2009 het eerste echtpaar uit twee verschillende lidstaten van wie de namen tegelijk op twee stembiljetten stonden.

Ukko heeft de politiek alweer verlaten, maar zijn echtgenote is sindsdien actief als volksvertegenwoordiger; als voorvechter voor gelijke kansen voor vrouwen houden de vier jonge zonen die ze thuis heeft haar daarbij niet tegen. Het is, zegt ze in interviews, zaak een voorbeeld te zijn voor jongere vrouwen. Om ze te laten zien dat ambitie en gezin gewoon kunnen samengaan.

Metsola was de afgelopen anderhalf jaar al vicevoorzitter. Afgelopen najaar kwam ze als voorzitter in beeld toen Manfred Weber, de voorzitter van de christendemocratische fractie EVP, voor die eer bedankte. Er waren meer kandidaten in die partij, maar in de ingewikkelde verdeelstrategie voor Brusselse banen kwam het opeens goed uit als er een kandidaat uit een kleiner zuidelijk land zou komen.

De uitkomst staat al min of meer vast

Zo won Metsola van de Nederlandse Esther de Lange. En omdat na de verkiezingen in 2019 al werd afgesproken dat in 2022 de voorzittersbeurt zou overgaan op de EVP, staat de uitkomst al min of meer vast. Afgelopen week, nadat zittend parlementsvoorzitter David Sassoli onverwacht overleed, fungeerde Metsola trouwens al als voorzitter.

In die functie zal ze de komende jaren kunnen profiteren van haar vaardigheden op het gebied van lichaamstaal. Ze weet met een enkele blik of een enkel handgebaar haar positie duidelijk te maken.

Een foto uit 2019, waarop ze weigert de hand te schudden van de van corruptie verdachte Maltese premier Joseph Muscat, is talloze malen op sociale media gedeeld.

Dat gebeurde ook met een filmopname uit 2017, toen Metsola vijftig minuten lang door middel van haar oogopslag opperste verveling wist uit te stralen, zittend achter haar partijleider Adrian Delia van de PN, de Partit Nazzjonalista, die zijn eerste openbare speech gaf.

Bezig met een ‘kruistocht’ tegen Malta

Met die onverzoenlijke houding maakte ze op Malta niet altijd vrienden. Toen Metsola in 2020 tot vicevoorzitter van het Europees Parlement werd gekozen, weigerde de Maltese premier Robert Abela haar te feliciteren. Hij vond dat ze bezig was met een ‘kruistocht’ tegen het land.

Metsola had inderdaad kritiek op Malta. Vooral de mogelijkheid om er in ruil voor investeringen een Europees paspoort te krijgen, stoorde haar. Het systeem was vooral aantrekkelijk voor criminelen met koffers zwart geld. Metsola, opgeleid als advocate in Europees recht, zag als lid van een parlementaire commissie die onderzoek deed naar witwassen en belastingontwijking precies hoe het in elkaar zat.

Metsola was al jong politiek actief. In 2003, toen ze 23 jaar was, maakte ze deel uit van het kamp dat pleitte voor toetreding tot de Europese Unie. Nu dat is gelukt, wil ze dat het Europees Parlement een grotere politieke rol gaat spelen. Het moet voor de Europeanen meer gaan leven.

Voor homo- en vrouwenrechten, tegen abortus

Hoe ze dat precies gaat doen, zal de toekomst uitwijzen. Zeker is dat ze zich zal inzetten voor nieuwe afspraken over migratie. In het najaar zei ze in interviews dat haar voornaamste wens is dat Brussel het eens wordt over een nieuwe aanpak van dat dossier.

Ze staat bekend als iemand die zich sterk maakt voor de rechten van vrouwen en homoseksuelen, maar ze heeft in haar politieke leven steevast tegen het recht op abortus gepleit. Geen enkele persoonlijke opvatting, zegt ze in interviews, wil ze het Europarlement opleggen. Toch is haar abortus-standpunt voor de Groenen en voor de linkse fracties reden om een eigen kandidaat te presenteren.

Namens de Groenen staat de Zweedse Alice Bah Kuhnke op het stembiljet, namens de linkse fractie de Spaanse Sira Rego, beiden vrouw. Maar vanwege de afspraak uit 2019 kunnen zij noch kandidaat Kosma Zlotowski van de conservatieve fractie, een 58-jarige man uit Polen, de uitverkiezing van Metsola tegenhouden.

Lees ook:

David Sassoli, de overleden voorzitter van het Europees Parlement, wilde vooral de jeugd bij Europa betrekken

De voorzitter van het Europees Parlement, de Italiaan David Sassoli, is overleden. De 65-jarige sociaaldemocraat lag sinds 26 december in het ziekenhuis.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden