Congo

Rivier Kasaï in Angola en Congo zwaar vergiftigd door giflek bij diamantmijn

Bewoners gebruiken de Congo-rivier voor transport, het vangen van vis, drinkwater en water om mee te koken. De rivier wordt bedreigd door de giflozing op een zijarm, de Kasaï-rivier.  Beeld Reuters
Bewoners gebruiken de Congo-rivier voor transport, het vangen van vis, drinkwater en water om mee te koken. De rivier wordt bedreigd door de giflozing op een zijarm, de Kasaï-rivier.Beeld Reuters

De Angolese rivier Kasaï is ernstig verontreinigd met gif uit een diamantmijn. Loopt de hoofdstad Kinshasa gevaar?

Een giflek met afvalstoffen, afkomstig van een van de grootste diamantmijnen ter wereld, Catoca in Angola, vervuilt de rivier Kasaï, die van Angola naar Congo-Kinshasa loopt. De rivier kleurde deze maand rood, vissen en nijlpaarden stierven massaal, en de buffels die op de rivieroever leven en de mensen die langs het water wonen werden ziek. Er zijn inmiddels 400 gevallen van ernstige diarree gemeld.

De Kasaï mondt uit in de grote Congo-rivier, niet ver van de Congolese hoofdstad Kinshasa. De vrees bestaat dat de miljoenenstad ook met het ernstig vervuilde water te maken gaat krijgen. Tegelijkertijd is er hoop dat de enorme watermassa van de Congo het vervuilde water zo verdunt, dat het met de vergiftiging van het drinkwater zal meevallen.

Tot nu is een gebied in Congo met circa 950.000 mensen getroffen door het giflek uit Angola, zegt het Congolese ministerie van milieu. De autoriteiten hebben bewoners langs de oevers van de rivier verboden het water te gebruiken om te drinken, te koken, kleren mee te wassen of er te vissen.

Ecologische ramp

Wetenschappers van de Universiteit van Kinshasa doen onderzoek naar de vergiftiging. Zij hebben monsters genomen van het rivierwater, van dode vissen en andere gestorven waterdieren. Het wachten is op de uitslag. De vrees bestaat dat het gif het grondwater bereikt. Dan zijn de consequenties voor de drinkwaterwatervoorziening en de natuur nog ernstiger. Een ecologische ramp wordt op dit moment niet uitgesloten door de gouverneur van de Kasaï provincie, Dieudonné Piemé. Economisch gezien is het giflek ook een grote tegenslag voor de vissersgemeenschappen langs de rivier.

Hoeveel mensen in Angola te kampen hebben met de gevolgen is onduidelijk. Wel is vastgesteld dat twee zijrivieren van de Kasaï inmiddels ook ernstig vervuild zijn. Angola erkent dat er een probleem is geweest bij de Catoca diamantmijn. Rond een opslag met vervuild afgegraven sediment is een damwand gaan lekken. In allerijl zijn er twee nieuwe damwanden gebouwd, dus de lozing van gifstoffen zou gestopt moeten zijn. Het curieuze is dat bij diamantwinning in een open put, zover bekend, geen chemicaliën worden gebruikt. Wat de grootschalige vergiftiging van de Kasai en de zijrivieren veroorzaakt, moet nog uit laboratoriumonderzoek van watermonsters blijken.

De Catocamijn is qua omvang de vierde van de wereld. De open put van rode aardringen, die kleiner worden naarmate de afgraving dieper gaat, is inmiddels zo’n 600 meter diep (hoe dieper, hoe hoger de kwaliteit van de gevonden diamanten). Jaarlijks wordt er tussen de 6,5 en 7 miljoen karaat hoogwaardige ruwe diamant gewonnen, met een omzet van 600 miljoen dollar per jaar. De Catoca is een joint venture tussen het Russische mijnbouwbedrijf Alrosa en de Angolese staatsmijnbouwonderneming Endiama.

Lees ook:

Mysterieuze troebelingsstromen opgehelderd.

Rivieren kunnen met donderend geweld sediment in de oceaan storten.Die mysterieuze troebelingsstromen stellen de wetenschap voor raadsels.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden