ReportageVerenigde Staten

Rijke Midden-Amerikanen grijpen hun kans en vliegen op en neer naar Texas voor een vaccin

Een verpleegkundige op een vaccinatielocatie in San Antonio, Texas.  Beeld AFP
Een verpleegkundige op een vaccinatielocatie in San Antonio, Texas.Beeld AFP

In veel Midden-Amerikaanse landen verloopt de vaccinatiecampagne traag. Een toenemend aantal mensen uit die contreien boekt een vlucht naar Texas om zich te laten inenten.

Met minuten te gaan voor hij aan de beurt is om zijn Covid-19-vaccin te krijgen, is Kikes glimlach zelfs met een mondkapje op zichtbaar. “Het is een bijzonder moment”, zegt de 26-jarige Guatemalteek. “Het is een grote opluchting voor mijzelf en mijn familie.”

Het elf uur ’s ochtends in een grote supermarkt van Walmart aan de rand van Houston in de Amerikaanse staat Texas, een stad vol snelwegen, fastfood-restaurants en winkelcentra. Voor Kike staan nog drie mensen in de rij, onder wie zijn vriendin Ángeles en zijn nichtje, eveneens Guatemalteken, en een veertiger in een rolstoel, die ‘Texas’ op zijn enige been heeft getatoeëerd. Ze worden ontvangen door een verpleegster, die hen vriendelijk tekst en uitleg geeft over het coronavaccin van Moderna dat ze zullen krijgen.

De prik zelf krijgen ze achter een wit scherm, waarna ze nog een kwartier moeten blijven zitten, voor het geval er bijwerkingen zijn. Het hele proces, van het ‘inchecken’ bij de servicebalie van de Walmart tot het wachten na de injectie, duurt nog geen halfuur. Meer dan een paspoort hoefden ze niet te laten zien. Dat is maar goed ook, want het drietal is speciaal voor het vaccin naar Texas gevlogen.

Wettigheid onduidelijk

“Het was niet moeilijk te regelen”, zegt Kike, zichtbaar opgelucht. Hij en zijn vriendin willen niet met hun echte naam in de krant, want ze moeten begin juni terugkomen voor de tweede prik en willen geen risico lopen bij de douane staande te worden gehouden – want of het helemaal legaal is wat ze doen is eigenlijk niet duidelijk.

“We hoorden dat we ons in Texas als buitenlanders konden vaccineren. Via de website van de Walmart maakten we een afspraak, we boekten het vliegticket en het is allemaal probleemloos verlopen.” Vooralsnog wordt het prikken van buitenlanders gedoogd, maar of dat zo blijft en voor iedereen geldt, daar is geen zekerheid over.

In een gezondheidscentrum in Pasadena, ten zuidoosten van Houston, Texas wordt een vrouw gevaccineerd tegen corona. Deze vrouw komt niet voor in het verhaal.   Beeld Hollandse Hoogte / AFP
In een gezondheidscentrum in Pasadena, ten zuidoosten van Houston, Texas wordt een vrouw gevaccineerd tegen corona. Deze vrouw komt niet voor in het verhaal.Beeld Hollandse Hoogte / AFP

Kike en zijn vriendin en nichtje zijn slechts enkelen van de vele Midden-Amerikanen en Mexicanen die de afgelopen tijd naar de Verenigde Staten zijn afgereisd om een coronavaccin te krijgen. Betrouwbare cijfers over dit ‘vaccintoerisme’ zijn er niet, maar volgens Amerikaanse media zou het om vele tienduizenden gaan. Het merendeel reist naar Texas, waar ze niet hoeven aan te tonen in de Verenigde Staten te wonen.

Ze maken de reis, omdat het vaccineren in eigen land naar hun zin veel te traag gaat. Terwijl in de Verenigde Staten al een derde van de bevolking volledig tegen Covid-19 is ingeënt, is dat in Mexico volgens cijfers van de Amerikaanse Johns Hopkins Universiteit nog geen 10 procent. In Guatemala gaat het om slechts een schamele 2500 mensen. Het Guatemalteekse dagblad Prensa Libre becijferde eerder deze maand nog dat het, zoals het nu gaat, negentien jaar zal duren voor de hele bevolking van het land volledig tegen het coronavirus is ingeënt.

Schuld afschuiven

“Het kost de landen in Midden-Amerika veel moeite om de vaccins te vinden en de campagne op gang te krijgen”, vertelt Kike. “Onze regering schuift de schuld daarvan steeds af op anderen. Het is de schuld van de fabrikanten, van de internationale gemeenschap, maar zij neemt haar verantwoordelijkheid niet.”

Voor hen was de vaccinreis dus niet meer dan logisch. Als marketingmanager bij een grote importeur van zuivelproducten in Guatemala-Stad heeft hij daar, net als de andere vaccintoeristen, ook de middelen voor.

Voor het overgrote deel van zijn landgenoten is dat anders; Guatemala, Honduras en El Salvador behoren tot de armste landen in Latijns-Amerika, met een slecht ontwikkelde medische infrastructuur. Ook in het rijkere Mexico is vaccintoerisme slechts weggelegd voor een klein, gefortuneerd deel van de bevolking. Bovendien hebben relatief weinig Mexicanen en Midden-Amerikanen een visum om de Verenigde Staten legaal te bezoeken.

Die ongelijkheid heeft de afgelopen maanden vooral in Mexico soms tot onvrede geleid. Toen de eerste welvarende Mexicanen hun prik in de Verenigde Staten haalden, konden sommigen het niet laten dat triomfantelijk op sociale media te laten zien, wat weer tot boosheid leidde onder veel Mexicanen die die luxe niet hadden.

‘Symptoom van ongelijkheid’

Kike en Ángeles zeggen de kritiek te begrijpen, maar vinden niet dat ze met hun reis iets verkeerds doen. “Uiteindelijk geven we ons eigen geld uit en maken we gebruik van een gelegenheid die ons geboden wordt”, zegt Ángeles. Haar vriend knikt. “Vaccintoerisme is een symptoom van ongelijkheid tussen landen als de Verenigde Staten en Guatemala. Het echte probleem is dat onze regeringen niet goed genoeg voor hun eigen burgers zorgen.”

Ook de Texanen lijken allerminst problemen te hebben met de instroom van Mexicanen en Midden-Amerikanen. Voor de lokale economie betekent het immers extra inkomsten; veel vaccintoeristen verblijven in lokale hotels en sluiten hun prikbezoek af met een bezoek aan de vele winkelcentra in steden als Houston, Dallas en San Antonio. Zo ook Kike, die met Ángeles en zijn nichtje meteen een Uber naar de dichtstbijzijnde outlet pakt. Over een maand zullen ze het nog eens dunnetjes overdoen voor hun tweede prik.

De volledige namen van Kike en Ángeles zijn bij de hoofdredactie bekend.

Lees ook:

Amerika zwemt in de vaccins, maar Republikeinen willen er niet erg aan

Gebrek aan vaccins is niet het probleem in de VS. Het gebrek aan Republikeinen die zich willen laten inenten wordt zo langzamerhand nijpender.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden