VSImpeachment

Republikeinse senatoren hebben weinig zin in extra onderzoek Trump

Opperrechter John Roberts beëdigt leden van de Senaat voor het impeachment-procesBeeld AP

Het impeachmentproces in de Senaat begint, terwijl nieuwe informatie over Trumps activiteiten in Oekraïne blijft binnendruppelen.

Voor de derde keer in de geschiedenis van de Verenigde Staten staat een president terecht in de Senaat, na een impeachment in het Huis van Afgevaardigden. En als de voortekenen niet bedriegen, zal ook deze keer de president worden vrijgesproken door die Senaat, waarvan de leden donderdag werden beëdigd voor het proces, en waar dinsdag de inhoudelijke behandeling begint. 

Toch is er een verschil met de eerdere impeachment-rechtszaken tegen president Johnson (1868) en president Clinton (1999). Destijds lagen de feiten al onbetwist op tafel, voor de Senaat haar oordeel mocht uitspreken over de ernst ervan. Nu is het andersom: de Senaat lijkt haar oordeel al klaar te hebben, terwijl er steeds nieuwe feiten binnendruppelen over Trumps handelen in Oekraïne.

Schaduwdiplomatie

Trump wordt ervan verdacht dat hij daar de Amerikaanse staatsmacht inzette voor persoonlijk politiek gewin: hij zou president Zelensky gechanteerd hebben om een corruptie-onderzoek te openen naar de zoon van zijn politieke rivaal Joe Biden. Trump zou via zijn persoonlijk advocaat Rudy Giuliani een schaduwdiplomatie opgezet hebben in Oekraïne om te stoken tegen Biden.

De afgelopen week maakten de Democraten nieuwe documenten openbaar, die ze hadden gekregen van Lev Parnas, een van de ‘fixers’ van Giuliani in Oekraïne. De documenten, waaronder sms’jes, werpen meer licht op het politieke handjeklap dat in Oekraïne werd gespeeld in de marges van de officiële diplomatie. Zo zouden bepaalde contactpersonen in de Oekraïense regering willen meewerken aan een onderzoek naar Biden, mits de Amerikaanse ambassadeur Marie Yovanovitch – die als onafhankelijk bekendstaat – werd ontslagen. Yovanovitch werd afgelopen mei inderdaad door Trump van haar post gehaald.

Niets zonder toestemming

“Trump wist precies wat er gaande was”, verduidelijkte Parnas later in de week in een interview. “Ik deed niets zonder toestemming van Giuliani of de president.” Parnas werd in oktober gearresteerd vanwege dubieuze campagnedonaties, en voelde zich daarna verlaten door zijn voormalige opdrachtgevers, die allemaal bezworen hem niet te kennen. Daarom speelt hij nu open kaart, zegt hij zelf.

Voor Oekraïne waren de onthullingen reden om een onderzoek te openen naar de verwijdering van Yovanovitch. Maar de Republikeinen, die in de Amerikaanse Senaat een meerderheid hebben, haalden er hun schouders over op. Ze vinden de hele impeachment een politiek proces, dat nooit had mogen plaatsvinden.

Bolton wil getuigen

Ook de tik op de vingers die Trump donderdag kreeg van de onafhankelijke waakhond Government Accountability Office (GAO), leek nog weinig indruk te maken bij Republikeinse senatoren. Volgens het GOA overtrad Trump de wet, door vorig jaar hulp aan Oekraïne achter te houden die door het Congres was toegezegd. Met dat achterhouden probeerde Trump Oekraïne verder onder druk te zetten, zo luidt de aanklacht.

En er zou nog meer nieuwe informatie op te graven zijn. Zo liet de voormalige nationale veiligheidsadviseur van Trump, John Bolton, tot ieders verrassing doorschemeren dat hij zou komen getuigen, als hij wordt gedagvaard. Naar verluidt was Bolton het zeer oneens met de Oekraïne-politiek van Trump.

Maar de Republikeinse senatoren hebben weinig zin om een onderzoek af te maken dat ze zelf helemaal niet wilden. Als de Democraten zo graag meer getuigen hadden willen horen, hadden ze die in de eerste fase in het Huis van Afgevaardigden moeten oproepen, zo luidt hun redenering. De vraag of er extra getuigen worden opgeroepen, zal naar verwachting de eerste dagen van het proces bepalen.

Lees ook:

Oekraïne was de politieke speeltuin van Trump-advocaat Rudy Giuliani

De Amerikaanse advocaat Rudy Giuliani bedreef in Oekraïne een soort privé-diplomatie namens president Trump. De mensen die hem daarbij hielpen, staan in de Oekraïense badplaats Odessa als tamelijk schimmig bekend.

Impeachment van president Trump is een feit. Wat nu?

De impeachment van president Donald Trump is een feit, wijst een stemming in het Huis van Afgevaardigden in de VS uit. De politieke krachtsverhoudingen in de Verenigde Staten lijken echter immuun voor dat paardemiddel.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden