Amerikaans Congres

Republikeinse blokkade van hervormingen stemrecht legt grenzen van Bidens macht bloot

Voor Mitch McConnell, de leider van de Republikeinen in de Senaat, was de kieswet onbespreekbaar Beeld AP
Voor Mitch McConnell, de leider van de Republikeinen in de Senaat, was de kieswet onbespreekbaarBeeld AP

Met hun blokkade van een door de Democraten vurig gewenste kieswet, laten de Republikeinen zien hoe lastig het voor president Biden wordt om zijn plannen uit te voeren.

De behandeling van een wet die bedoeld was om het aantal Amerikanen dat kan stemmen flink uit te breiden, is gesneuveld in de Senaat. Het was de kroniek van een aangekondigde dood. Alle 50 Democraten stemden voor de wet, alle 50 Republikeinen stemden ertegen. Vanwege een regel die bekend staat als de ‘filibuster’, waren 60 stemmen nodig om door te gaan met de behandeling van de wet.

In de Verenigde Staten zijn kieswetten de afgelopen tijd zeer politiek beladen geraakt. In door Republikeinen gedomineerde staten worden allerlei wetten aangenomen, die strengere voorwaarden stellen aan burgers om een stem uit te brengen. Veel Republikeinen blijven, in navolging van oud-president Trump, roepen dat er bij de afgelopen verkiezingen grootschalige fraude is gepleegd, hoewel daar nooit enig bewijs voor is geleverd. De wetten zouden daar een einde aan moeten maken.

Critici wijzen erop dat de wetten in de praktijk vooral ontworpen lijken om het voor zwarte Amerikanen en andere groepen die vaker op Democraten stemmen, lastiger te maken om hun stem uit te brengen.

Minimale landelijke standaarden

De wet die de Democraten indienden, was bedoeld om minimale landelijke standaarden in te stellen voor het kiesrecht, waar alle staten zich aan hadden moeten houden. Ook stelde de wet paal en perk aan gerrymandering, de praktijk om kiesdistricten zo in te delen dat de partij die aan de macht is, ook makkelijker aan de macht blijft. Beide partijen maakten zich daar de afgelopen jaren schuldig aan, maar toch vooral de Republikeinen.

Volgens de Republikeinen is zo’n federale wet een ongeoorloofde inmenging in de autonomie van afzonderlijke staten, die in de VS verantwoordelijk zijn voor de organisatie van de verkiezingen. Ook een compromis, dat eerder deze maand door een groep ‘gematigde’ senatoren van beide partijen werd voorgesteld, werd direct afgeserveerd door Mitch McConnell, de leider van de Republikeinen in de Senaat.

De blokkade van de door de Democraten vurig gewenste kieswet, laat zien dat het voor president Biden erg moeilijk zal zijn om wetgeving van enige betekenis door het Congres te loodsen. De roep om de filibuster af te schaffen klinkt nu weer des te luider bij de Democraten. Die regel mag dan ooit bedoeld zijn geweest om compromissen te stimuleren en ervoor te zorgen dat een kleine meerderheid haar zin niet doordrukt, maar leidt er tegenwoordig alleen maar toe dat de Republikeinse minderheid de politieke besluitvorming gijzelt, zo redeneren veel Democraten.

Conservatieve Democraten hechten aan de filibuster

Als alle vijftig Democraten daar eensgezind over waren, zouden ze de procedure zo kunnen veranderen dat alle wetten voortaan met een gewone meerderheid kunnen worden aangenomen, waarbij vicepresident Harris de doorslag kan geven bij een 50-50-resultaat. De kansen daarop lijken heel klein. Een klein groepje conservatievere Democratische senatoren hecht erg aan de filibuster.

Senator Kyrsten Sinema publiceerde deze week nog een opiniestuk in The Washington post, waarin ze waarschuwt dat het afschaffen ervan alleen maar zal betekenen dat Republikeinen, als zij straks de meerderheid weer hebben, alle wetten weer terugdraaien. De beste manier om ‘duurzame resultaten’ te behalen, is volgens haar samenwerking tussen de partijen.

Lees ook:

Ook Florida maakt stemmen moeilijker met nieuwe kieswet

Gouverneur van Florida Ron DeSantis ondertekende de wet donderdag in Palm Beach, waar oud-president Donald Trump tegenwoordig woont. DeSantis zorgde voor consternatie onder Amerikaanse media door alle televisiezenders behalve het rechtse Fox News te weren bij de ondertekening.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden