Oorlog in Oekraïne

Republikeinen willen steun aan Oekraïne terugschroeven

Oekraïne is belangrijk, maar veel Amerikanen hebben grotere zorgen, is de boodschap van de Republikeinse fractieleider Kevin McCarthy. Beeld AP
Oekraïne is belangrijk, maar veel Amerikanen hebben grotere zorgen, is de boodschap van de Republikeinse fractieleider Kevin McCarthy.Beeld AP

Een sprankje hoop voor president Poetin: als de Republikeinen straks de tussentijdse verkiezingen in de Verenigde Staten winnen, is de Amerikaanse steun voor Oekraïne niet langer vanzelfsprekend.

Eric Brassem

Het was een onmiskenbare waarschuwing, maar de leider van de Republikeinse fractie in het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden, Kevin McCarthy, zei het dinsdag nogal omfloerst. “Ik denk dat de mensen straks in een recessie zitten en dan gaan ze geen blanco cheque uitschrijven voor Oekraïne”, zei hij. “Oekraïne is belangrijk, maar tegelijkertijd kan het niet het enige zijn dat ze doen.”

Goede verstaanders, zowel in de Verenigde Staten als in Oekraïne, begrepen de boodschap. De peilingen beloven dat de Republikeinen bij de midterm-verkiezingen op 8 november de meerderheid in het Huis zullen veroveren. Als de Republikeinen het daar voor het zeggen krijgen, dan zullen ze de steunpakketten voor Oekraïne niet meer ongeclausuleerd laten passeren. Ook de Europese bondgenoten zullen dat merken.

Weerzin

McCarthy’s woorden staan niet op zichzelf. Veel kiezers kampen met gestegen kosten van levensonderhoud door inflatie. In de Republikeinse Partij, zeker op de rechterflank, groeit weerzin tegen de enorme bedragen voor Oekraïne. Sinds de grootscheepse Russische invasie in februari heeft de regering van president Biden Oekraïne bijgestaan met zo’n 60 miljard dollar aan wapens, economische en humanitaire steun - veel meer dan wat uit Europa komt, alhoewel daarvan moeilijk een overzicht is te krijgen.

In mei stemden 57 van de 212 Republikeinen in het Huis tegen Amerika’s grootste steunpakket, ter waarde van 40 miljard dollar. Vorige maand haalde een nieuwe toezegging voor Oekraïne, waarde ruim 12 miljard dollar, het maar net: toen stemden slechts tien Republikeins parlementariërs vóór dat regeringsvoornemen.

Europeanen moeten meer doen

Als de Republikeinen in de meerderheid zijn, zullen zij naar verwachting voorwaarden stellen aan nieuwe Amerikaanse steun. Bijvoorbeeld: laat eerst de Europese Navo-partners er maar een schep bovenop doen. “De VS hebben meer besteed aan steun voor Oekraïne dan al onze Europese bondgenoten gezamenlijk”, stelde de Republikeinse senator Josh Hawley woensdag. “Dat is gekkenwerk en niet houdbaar.”

De Oekraïense regering heeft niet gereageerd op McCarthy’s retoriek, vermoedelijk omdat ze geen partij wil worden in Amerikaanse partijpolitiek. Zeker op korte termijn hoeft Kiev zich geen zorgen te maken dat de steun opdroogt, zelfs na Republikeinse winst. President Biden zou kunnen proberen om snel een nieuw groot steunpakket door het Huis te jagen, voordat de nieuw gekozen Republikeinse afgevaardigden hun zetel innemen.

Geschokt

Maar in Oekraïne zijn de aanstaande verkiezingen wel reden voor kopzorgen. “We waren eerlijk gezegd geschokt door de uitspraken van McCarthy", zegt David Arachamia in de Britse zakenkrant Financial Times. Arachamia is fractieleider van president Zelenski’s partij Dienaar van het Volk. Hij keerde onlangs terug van een bezoek aan Washington, waar hem ook door de Republikeinen was verzekerd dat de steun aan zijn land ‘topprioriteit’ zou blijven.

In het Kremlin zal McCarthy’s uitspraak met gejuich zijn ontvangen. In veel westerse analyses heet het dat de tijd in het nadeel van president Poetin werkt. Het Oekraïense leger wordt immers steeds beter bewapend, terwijl de Russen blijven kampen met onderbemanning, en met slechte training, bewapening en moreel.

Maar als de westerse steun voor Oekraïne afkalft door economische crisis en onenigheid gaat de tijd juist in Poetins voordeel werken. Hij zal hopen dat de onvrede in Europa toeneemt als hij met bombardementen op steden en energiecentrales zoveel mogelijk Oekraïners naar het Westen kan jagen.

Lees ook:

‘In bevrijd Cherson is geen huis meer heel’

Het Oekraïense leger rukt gestaag op in het zuiden. Correspondent Michiel Driebergen reist voor Trouw door dit kersvers bevrijd gebied. We spraken hem over wat hij daar aantrof, en hoe mensen aankijken tegen de dreiging uit Rusland.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden