Voorverkiezingen VS

Republikeinen twijfelen over Trump, maar omarmen het trumpisme

Republikein Brad Raffensperger claimde dinsdagavond de overwinning op Jody Hice, de kandidaat die door Trump naar voren was geschoven. Beeld AP
Republikein Brad Raffensperger claimde dinsdagavond de overwinning op Jody Hice, de kandidaat die door Trump naar voren was geschoven.Beeld AP

Voormalig president Donald Trump heeft nog veel invloed binnen de Republikeinse partij. Toch laten enkele recente verkiezingsresultaten zien dat ook die macht grenzen kent.

Bas den Hond

Donald Trump zwoer wraak in janua­ri vorig jaar, nadat de minister van binnenlandse zaken van de staat Georgia zijn vraag om ‘11.780 stemmen te vinden’ had afgewimpeld en een opname van dat verzoek meteen naar de media had gestuurd.

Trump had die stemmen nodig om in Georgia alsnog als winnaar van de presidentsverkiezingen uit de bus te komen. En dan misschien, als een paar andere staten ook meewerkten, president te blijven.

Maar de Republikeinse kiezers van Georgia gaven de minister, Brad Raffensperger, afgelopen dinsdag groot gelijk. Hij versloeg in voorverkiezingen Jody Hice, de kandidaat die Trump naar voren had geschoven. Het is dus Raffensperger die op de landelijke verkiezingsdag in november zal uitkomen tegen een Democratische kandidaat en een goede kans maakt minister te blijven. Hetzelfde geldt voor Republikeins gouverneur Brian Kemp, die vorig jaar weigerde die presidentsverkiezing in Georgia ongeldig te verklaren. Hij versloeg de door Trump aangemoedigde tegenkandidaat, ex-senator David Perdue, met maar liefst 74 tegen 22 procent.

Republikeins gouverneur Brian Kemp houdt een overwinningsspeech in Atlanta nadat hij in een voorverkiezing partijgenoot David Perdue heeft verslagen. Beeld EPA
Republikeins gouverneur Brian Kemp houdt een overwinningsspeech in Atlanta nadat hij in een voorverkiezing partijgenoot David Perdue heeft verslagen.Beeld EPA

Ook overwinningen

Je zou haast gaan denken dat de Republikeinse partij genoeg heeft van Trump. Maar de vorige president kon in voorverkiezingen de afgelopen weken ook overwinningen noteren. In Georgia won de door hem gesteunde kandidaat voor de Senaat. De kiezers werden niet afgeschrikt door Herschel Walkers verleden van psychische problemen en huiselijk geweld. Misschien dankzij de aanbeveling van de ex-president, maar wellicht ook omdat hij een beroemde football-speler is.

Ook in andere staten kreeg Trump in veel gevallen zijn zin. In Ohio won J.D. Vance, schrijver van een veelgeprezen boek over de cultuur van arme witte Amerikanen in Kentucky, de nominatie voor de Senaat. Hij was ooit een fel criticus van Trump, maar begon hem als kandidaat te prijzen en werd beloond met zijn steun.

In Michigan prees de voormalige president Kristina Karamo aan als minister van binnenlandse zaken. Die was in november 2021 vrijwilliger op een stembureau. Ze beweerde later dat daar ’s nachts extra zakken met stemmen voor Joe Biden waren bezorgd en dat de stemmachines ook op de hand van de Democraat waren.

Van zulke fraude is in Michigan, en elders, na onderzoek niets gebleken. Maar de Republikeinse kiezers, die daar in overgrote meerderheid wel in geloven, nomineerden Karamo in april voor die functie, waar het toezicht op de verkiezingen onder valt.

Nachtmerrie voor de Democraten

Trump-aanhangers op zulke posten, van hoog tot laag, zijn een nachtmerrie voor de Democraten. Die vrezen dat Trump in 2024 wel zal lukken wat hij in 2020 niet voor elkaar kreeg: verlies met steun van lokale functionarissen ombouwen tot winst.

En zelfs als Trump-kandidaten het niet redden, dreigt volgens hen dat gevaar. In Pennsylvania steunde Trump als kandidaat voor het gouverneurschap een hartchirurg, Mehmet Öz, door zijn vele tv-optredens bekend als ‘Dr. Oz’. Die desondanks niet overtuigend wist te winnen; hij haalde in de Republikeinse voorverkiezingen maar duizend stemmen meer dan tegenstander Doug Mastriano, en daarom komt er een hertelling. Oz maakt veel kans om te winnen, en daar zal Trump de doorslag in hebben gegeven. Maar het is juist Mastriano die hamert op fouten die in 2020 bij de presidentsverkiezingen in Pennsylvania zouden zijn gemaakt, en die belooft orde op zaken te zullen stellen.

Het lijkt er daarmee op dat de ideeën van Trump, inclusief zijn samenzweringstheorieën over de verkiezingen, binnen de Republikeinse partij een langere houdbaarheidsdatum hebben dan Trump zelf.

De ex-president lijkt dat volgens mediaberichten ook te vrezen. Bij de voorverkiezingen in 2024 zou hij zelf weleens uitdagers kunnen krijgen, iemand als Ron DeSantis, gouverneur van Florida bijvoorbeeld. Politici die zijn ‘Make America Great Again’-boodschap overtuigender kunnen brengen dan hijzelf.

Lees ook:

Column van Bas de Hond

Trump behaalt successen bij de voorverkiezingen, maar zaait daarmee verdeeldheid bij de Republikeinen.

Oud-minister klapt uit de school over Trump

President Trump wilde drugbazen met raketten bestoken en demonstranten in het been schieten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden