Impeachment

Republikeinen staan voorlopig geen extra getuigen tegen Trump toe

De leider van de Republikeinen in de Senaat, Mitch McConnell, verlaat de zaal tijdens een pauze in het impeachmentdebat. Beeld AFP

Donald Trump gebruikte zijn macht als president om vals te spelen in de strijd om zijn herverkiezing en dat is precies wat de opstellers van de Amerikaanse grondwet in gedachten hadden toen ze het Congres de bevoegdheid gaven het staatshoofd weg sturen. Met deze stelling begon gisteren in de Senaat de Democratische hoofdaanklager zijn betoog.

Adam Schiff en zes andere leden van het Huis van Afgevaardigden, dat de afzettingsprocedure in gang zette, hebben tot en met morgen om de honderd senatoren te overtuigen dat zij Trump de laan uit moeten sturen. Daarna krijgen de advocaten van de president ook maximaal drie dagen om dat te weerleggen.

Dat besloot de Senaat dinsdagavond laat, na een debat over de regels dat soms venijnig was – toen aanklagers en advocaten elkaar voor leugenaar en verrader gingen uitmaken, kregen ze een standje van opperrechter John Roberts. De Democraten dienden het ene na het andere voorstel in om getuigen te horen die meer zouden kunnen vertellen over de druk die Trump uitoefende op Oekraïne om presidentskandidaat Joe Biden zwart te maken. Maar keer op keer werden die Democratische verzoeken afgewezen met 53 tegen 47 stemmen. Met andere woorden: niet één Republikein leek gevoelig voor hun argumenten.

Gematigde Republikeinen

Maar binnenskamers rommelt er wel iets bij de Republikeinen. Hun fractieleider Mitch McConnell had voorgesteld de 24 uur die elke partij in het proces heeft in twee dagen te proppen, met als gevolg zittingen tot in het holst van de nacht, die geen gewone burger zou volgen. Kennelijk was daartegen voldoende verzet om McConnell tot een iets ruimere opzet te dwingen.

Snoep verbindt de partijen nog

Het impeachmentproces is een hele zit voor de honderd senatoren. Ze blijven buiten het zicht van de tv-camera’s, maar vanaf de perstribune zijn enkelen al op in slaap sukkelen betrapt. Behalve speciale impeachmentregels: niet rondlopen, geen mobiele telefoon, zijn ook de standaardregels nog van kracht. Om te drinken zijn alleen water en melk toegestaan, eten mag helemaal niet. Maar al sinds de jaren zestig van de vorige eeuw is er één bankje, helemaal achterin bij de Republikeinen, waarvan de la vol zit met snoepjes en repen en dat discreet op een kier staat. Wie erlangs loopt, officieel op weg naar het toilet natuurlijk, mag er snel iets uit pakken, zelfs als hij of zij Democraat is.

De Democraten houden hoop dat enkele gematigde Republikeinen volgende week alsnog hun wens steunen om getuigen te horen. Ze zijn met name benieuwd wat John Bolton, voormalig nationaal veiligheidsadviseur van de president, kan vertellen over Trumps besluit om militaire hulp aan Oekraïne op te schorten, om het zo land te dwingen een corruptie-onderzoek naar Joe Biden aan te kondigen. Bolton wilde niet getuigen voor het Huis van Afgevaardigden, maar liet later weten dat hij aan een oproep van de Senaat wel gehoor wil geven.

Vijf Republikeinse senatoren lijken er op zijn minst voor open te staan, genoeg om de Democraten aan een meerderheid te helpen. Die mogelijk afvallige Republikeinse senatoren vrezen dat anders het proces door het Amerikaanse publiek – en, belangrijker nog, hun eigen kiezers in hun thuisstaat – als een wassen neus gezien wordt.

De zoon van Biden

Een complicatie daarbij is dat die Republikeinen als tegenprestatie mogelijk een andere getuige willen: Hunter Biden, de zoon van Joe Biden, of misschien ook wel Joe Biden zelf. Trumps advocaten zullen die dan aan de tand voelen over vermeende corrupte praktijken van Hunter Biden, toen hij in Oekraïne voor een gasbedrijf werkte terwijl zijn vader vice-president was onder Barack Obama. Volgens de Republikeinen en Trump was zorg over corruptie in Oekraïne de enige reden, en een heel goede, om de hulp korte tijd op te schorten.

De Democraten zitten niet te wachten op aandacht voor de op zijn minst pijnlijke combinatie van functies destijds van de twee Bidens. In feite zou de Senaat door een van de Bidens op te roepen Trump het politieke cadeau geven waar Oekraïne uiteindelijk niet mee afkwam.

Hoe zo’n ruil zou uitpakken, is niet te voorspellen. De schade voor Joe Biden kan meevallen. Tot nu toe lijkt het voortdurend noemen van zijn naam in verband met Trumps druk op Oekraïne zijn populariteit niet geschaad te hebben. Aan de andere kant is het niet zeker wat Bolton precies wil vertellen over Trumps aanpak van Oekraïne. Trumps advocaten zullen hem wijzen op zijn plicht sommige discussies met de president vertrouwelijk te houden.

Amerikaanse media wisten gisteren te melden dat sommige Democraten de gok wel zouden willen wagen. Dat zou voor spektakel zorgen in een impeachment-proces dat voorlopig nog volgens een spoorboekje op weg lijkt te zijn naar vrijspraak voor Trump.

Lees ook:

Impeachment van president Trump is een feit. Wat nu?

De impeachment van president Donald Trump is een feit, wijst een stemming in het Huis van Afgevaardigden in de VS uit. De politieke krachtsverhoudingen in de Verenigde Staten lijken echter immuun voor dat paardemiddel.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden