Impeachment

Republikeinen geven geen krimp bij afzettingsprocedure van Trump

De Republikeins senator Ted Cruz onderweg naar de impeachment verhoren, afgelopen week.  Beeld REUTERS
De Republikeins senator Ted Cruz onderweg naar de impeachment verhoren, afgelopen week.Beeld REUTERS

De aanklagers in de impeachmentprocedure tegen Donald Trump kunnen hoog of laag springen, als dit weekend de stemming volgt in de Senaat, gaat de ex-president vrijwel zeker vrijuit.

Donald Trump komt er misschien dit weekeinde al achter hoe eensgezind de Republikeinse partij nog achter hem staat. Het proces over de afzetting-achteraf van de voormalige president, voor zijn rol in de bestorming van het Capitool op 6 januari, ging vrijdag de voorlaatste fase in, toen Trumps advocaten voor hem in het strijdperk traden. Na een vragenronde en debat zou zaterdag of zondag de beslissing al kunnen vallen.

Advocaten Trump na ongeveer drie uur klaar met verdediging

De advocaten van Donald Trump hebben ongeveer drie uur lang de tijd genomen om de voormalige president te verdedigen in het impeachmentproces. De belangrijkste punten waren dat er geen sprake was van ophitsing, dat hij vrijheid van meningsuiting heeft en dat het proces ongrondwettelijk is, omdat Trump geen president meer is.

De advocaten zeiden donderdag al maar drie of vier uur van de beschikbare zestien uur te gebruiken. Ze spraken uiteindelijk ongeveer drie uur, het pleidooi begon om 18.00 uur Nederlandse tijd en was rond 21.20 uur afgelopen. Er werd tussendoor nog pauze gehouden.

Een prominente Republikeinse politicus, en vermoedelijke presidentskandidaat in 2024, viel Trump vrijdag af. Nikki Haley, ex-gouverneur van South Carolina, zei in een interview met website Politico dat Trump ‘een weg insloeg die hij niet had moeten gaan, en we hadden hem niet moeten volgen.’

Maar tot vrijdagavond leken hoogstens zes Republikeinse senatoren bereid Trump te veroordelen. Dat is het aantal dat dinsdag tegen een motie stemde die het proces ongrondwettig noemde omdat Trump inmiddels geen president meer is. Samen met de 50 Democraten in de Senaat vormen ze een meerderheid, maar niet de twee derde die nodig is om de impeachment-aanklacht aan te nemen.

Senaat moet formeel een passief luisterende jury zijn

De meeste overige Republikeinse senatoren zien het proces als een actie van de Democraten om Trump en de hele partij zwart te maken. Hoewel de Senaat formeel een passief luisterende jury moet zijn, overlegden drie Republikeinen, Ted Cruz, Lindsey Graham en Mike Lee, donderdag een uur lang met de advocaten van Trump.

Die kondigden aan dat ze vrijdag maar een paar uur nodig zouden hebben om de argumenten van de Democratische aanklagers uit het Huis van Afgevaardigden te weerspreken. Die lieten de honderd senatoren woensdag en donderdag de gebeurtenissen herbeleven, met schokkende, deels nieuwe videobeelden. En ze betoogden dat maanden van tweets en uitspraken van Trump, waarin hij zijn verkiezingsnederlaag ontkende, tot het geweld van 6 januari hadden geleid. En dat Trump, toen dat eenmaal losbarstte, het urenlang liet begaan.

De advocaten van de ex-president waren van plan daar tegenin te brengen dat Trump net als elke Amerikaan het recht had zijn twijfels over de rechtmatigheid van de verkiezingsuitslag te uiten. Als tegenwicht tegen de tweets en uitspraken van Trump die de aanklagers citeerden, hadden ze beelden verzameld van prominente Democratische politici die ook harde taal spraken, en woorden als ‘vechten’ in de mond namen. Het feit dat sommige bestormers de aanval dagenlang aan het beramen waren, pleit volgens hen ook voor de onschuld van de ex-president.

Militairen van de National Guard poseren in de centrale ruimte van het Capitool tijdens de impeachmentprocedure tegen oud-president Trump.  Beeld AFP
Militairen van de National Guard poseren in de centrale ruimte van het Capitool tijdens de impeachmentprocedure tegen oud-president Trump.Beeld AFP

Bestormers wachtten op een impliciet startsein van Trump

Maar buiten de zaal van de Senaat werden details bekend die dat laatste tegenspreken. Uit verhoren van bestormers blijkt dat ze wachtten op een impliciet startsein van Trump. En het wordt steeds duidelijker dat Trump de aanval geen probleem vond. Zo bekritiseerde hij in een tweet vicepresident Mike Pence, omdat deze op 6 januari als voorzitter van een zitting van het Congres het goedkeuren van de verkiezingsuitslag liet doorgaan. Maar Trump wist op dat moment dat Pence in gevaar verkeerde. Hij had dat kort daarvoor gehoord toen hij belde met de Republikeinse senator Tommy Tuberville.

Volgens de Republikeinse senator Marco Rubio is hoe dan ook een afzettingsprocedure voor een president die al vertrokken is niet de juiste weg: “Als hij iets verkeerds heeft gedaan, zoals ze beweren, dan moet hij zich, als de gewone burger die hij nu is, verantwoorden voor de rechter.”

Dat gaat mogelijk ook gebeuren. Een aanklager van de staat Georgia is een strafrechtelijk onderzoek begonnen naar Trumps telefoongesprek met een minister van die staat, waarin hij hem probeerde over te halen hem alsnog de winnaar te maken van de presidentsverkiezingen in Georgia.

Lees ook:

In Mar-a-Lago trekt Trump weer aan de touwtjes

Oud-president Donald Trump heeft het Witte Huis dan wel verlaten, maar binnen de Republikeinse partij houdt hij veel macht in handen. Of dat goed is voor de partij moet blijken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden