Verenigde Staten

Rechters in Wisconsin geven de burgers gelijk: de straat op!

Bareigenaar Michael Mattson proost op de heropening van zijn zaak in Appleton, Wisconsin.Beeld REUTERS

De inwoners van de staat Wisconsin gaan er weer op uit. De gouverneur vindt dat geen goed idee, maar van de rechter mag het. 

Opeens mocht alles weer in Wisconsin. In sommige cafés was het weer ouderwets druk en waren maskers niet meer dan een vervelende herinnering.  De bijna zes miljoen inwoners moesten tot woensdag zo veel mogelijk binnen blijven, maar het hooggerechtshof van de staat haalde daar een streep door.

Veel inwoners die de anti-coronamaatregelen zat waren, maakten daar onmiddellijk gebruik van. Een aantal districten en grote steden vaardigden inderhaast alsnog hun eigen noodverordeningen uit en verboden cafés en restaurants om open te gaan. Maar wie even zonder de beperkingen wilde leven, kon eenvoudig naar een gebied rijden waar de vrijheid en gezelligheid lonkten.

De rechters namen hun beslissing op verzoek van de Republikeinse meerderheid in de volksvertegenwoordiging. Die hadden zich geschikt toen de Democratische gouverneur Tony Evers bij het uitbreken van de pandemie een noodverordening uitvaardigde met een thuisblijf-gebod tot 24 april. Maar dat hij die maatregel verlengde tot 26 mei, ging hen te ver. Ze vonden dat hij dan met het parlement moest overleggen.

Het hof gaf hen gelijk. Een van de leden trok een parallel tussen het verplicht thuisblijven van de inwoners van Wisconsin met het interneren van Amerikanen van Japanse afkomst tijdens de tweede wereldoorlog. Dat werd destijds goedgevonden door het Hooggerechtshof, in een oordeel dat nu een ernstige gerechtelijke dwaling wordt gevonden. "Rechters vragen om buitengewone bevoegdheden kan leiden tot buitengewone schade voor burgers", schreef rechter Rebecca Bradley.

Demonstraties

Gouverneur Tony Evers noemde het 'een trieste dag' voor de staat en voorspelde dat er als gevolg van de uitspraak meer doden zouden vallen. Volgens een aantal door hemzelf opgestelde criteria, en ook volgens het officiële landelijke beleid, is het voor Wisconsin nog te vroeg om de maatregelen te versoepelen. Met name het aantal doden in de staat, dat woensdag op 421 stond, vertoont nog een stijgende lijn.

Wisconsin is niet de enige staat waar burgers via de rechter proberen een versoepeling af te dwingen. Ook in Michigan loopt een door de Republikeinen aangespannen proces tegen een Democratische gouverneur, Gretchen Whitmer. Bij het parlementsgebouw van die staat werd donderdag gedemonstreerd. Vorige maand gebeurde dat ook, waarbij demonstranten zelfs het gebouw binnengingen terwijl ze wapens bij zich hadden. 

Donderdag droegen sommigen borden mee waarin indirect met geweld werd gedreigd tegen 'Führer Gretchen'. Maar er waren ook tegendemonstranten, die foto's bij zich hadden van enkelen van de ruim 4700 dodelijke slachtoffers die de pandemie maakte in Michigan.

Senator verkocht aandelen vlak voor de crisis

De verdenkingen worden steeds sterker dat een prominente Republikeinse senator de eerste vertrouwelijke alarmsignalen over de coronacrisis gebruikte om er zelf beter van te worden. Richard Burr is afgetreden als voorzitter van de commissie voor de inlichtingendiensten nadat de FBI toestemming kreeg zijn telefoon in beslag te nemen.

Burrs commissie wordt als eerste vertrouwelijk op de hoogte gebracht van gevaren die de VS bedreigen. In februari werd door de regering-Trump in het openbaar gezegd dat pandemie het land geen grote problemen zou bezorgen, en ook Burr verspreidde die boodschap. Maar halverwege die maand verkochten Burr en zijn vrouw voor rond een miljoen dollar aan aandelen. Dezelfde dag deed ook zijn zwager voor tonnen aan aandelen van de hand.

Daarmee waren zij het instorten van de beurskoersen door veel slechter coronanieuws, half februari, net voor. De S&P500 verloor toen in korte tijd een derde van zijn waarde, al is de helft van dat verlies inmiddels weer ingelopen. 

Lees ook:

Mogelijk meer dan een derde van de Amerikanen werkloos - tijdelijk, zo is de hoop

Ruim een derde van de Amerikaanse beroepsbevolking werkloos? Ja, dat gaat gebeuren, denkt zakenbank Goldman Sachs. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden