InterviewVerkiezingen

Rebecca (38) vecht vanuit Nederland voor de verkiezingswinst van Bobi Wine in Oeganda. ‘We moeten deze uitslag verwerpen’

De Oegandese presidentskandidaat Robert Kyagulanyi Ssentamu, beter bekend als Bobi Wine, bracht donderdag zijn stem uit.  Beeld REUTERS
De Oegandese presidentskandidaat Robert Kyagulanyi Ssentamu, beter bekend als Bobi Wine, bracht donderdag zijn stem uit.Beeld REUTERS

De populaire reggaezanger Bobi Wine heeft volgens de vertegenwoordiger van zijn partij in Nederland, Rebecca Naava, de verkiezingen in Oeganda gewonnen.

De stemmen zijn nog niet eens allemaal geteld, bevestigt de kiescommissie van Oeganda. Toch heeft die al bepaald wie de winnaar van de verkiezingen is: zittend president Yoweri Museveni. Al 34 jaar is hij aan de macht en nu heeft hij voor de zesde keer op rij gewonnen. Zijn overwinning zou zo groot zijn, dat de resterende stemmen voor de uitslag geen verschil meer kunnen maken. 

Tegenkandidaat en reggaezanger Bobi Wine, een alias voor parlementariër Robert Kyagulanyi Ssentamu (38), die razend populair is onder Oegandese jongeren, betwist de uitslag. Niet Museveni, maar hij heeft gewonnen. “Wine heeft ruim 75 procent van de stemmen gekregen en Museveni slechts 21 procent, de rest ging naar andere kandidaten”, zegt Rebecca Naava, de coördinator voor België en Nederland van Bobi Wine’s nationale eenheidspartij NUP.

Naava vluchtte in 2012 naar Nederland, toen haar politieke activiteiten in de studentenbeweging in Oeganda te gevaarlijk voor haar werden. Sindsdien is ze niet meer terug geweest. Ze hoopte vurig dat Wine Museveni zou opvolgen, dan kon ze eindelijk terug naar haar land.

Rebecca Navaa is de vertegenwoordiger van de partij van Bobi Wine in België en Nederland. Beeld Rebecca Naava
Rebecca Navaa is de vertegenwoordiger van de partij van Bobi Wine in België en Nederland.Beeld Rebecca Naava

Volgens de kiescommissie kreeg Museveni bijna 59 procent van de stemmen en Wine maar 35 procent. Navaa zegt dat die kiesuitslag frauduleus tot stand is gekomen. Ook bij vorige presidentsverkiezingen wist Museveni door manipulatie van de uitslag te winnen. Hoe zij en haar partij weten dat Wine heeft gewonnen? “We hebben kiezers gevraagd met een app een foto van hun ingevulde stembiljet te maken en die naar ons te sturen. We hebben nu de stemmen van 18.000 van de bijna 35.000 stembureaus binnen en dat laat een heel ander beeld zien dan de uitslag van de kiescommissie.”

Sinds de verkiezingen van afgelopen donderdag lag het internet plat. “De laatste dagen kregen we alles per sms binnen. Nu het internet het weer doet, gaat het veel sneller.”

‘Nog nooit zo erg geweest’

Inmiddels hebben de Europese Unie en de Verenigde Staten ook ernstige bedenkingen bij de wijze waarop de verkiezingen tot stand kwamen en het tellen van de stemmen. Het ministerie van buitenlandse zaken in Washington hekelde de sfeer van intimidatie en angst tijdens de verkiezingen. African Election Watch mocht op de valreep nog tweeduizend waarnemers sturen en die concludeerden dat de verkiezingen niet voldeden aan de “democratische normen van vrij, onafhankelijk en transparant”.

In de grote steden in Oeganda, waaronder de hoofdstad Kampala, waren leger en politie dominant aanwezig. “Het is nog nooit zo erg geweest”, zegt Naava. “Het was stil op straat. Mensen waren doodsbang. Veel prominenten van de oppositiepartij NUP zijn de afgelopen dagen gearresteerd, ontvoerd of verdwenen. Onze advocaten proberen te achterhalen waar ze zijn gebleven, maar we weten niet eens waar ze gevangen zitten.”

Presidentskandidaat Bobi Wine zit al dagen in huisarrest. Zijn woning is omsingeld door militairen. Contact met zijn partij wordt fysiek onmogelijk gemaakt. Volgens de Oegandese autoriteiten zijn deze ‘beschermingsmaatregelen’ voor zijn eigen veiligheid. In een telefonisch interview met de Britse omroep BBC zei Wine te vrezen voor zijn leven.

Sancties tegen het bewind

Naava is erg bezorgd. “Wine is daar alleen met zijn vrouw en kan niemand bereiken.” Hij heeft inmiddels aangekondigd de uitslag via de rechter aan te vechten. Naava heeft er weinig vertrouwen in. “De rechters zitten in de zak van Museveni.” De enige oplossing die zij ziet is vreedzaam demonstreren tegen de zogenaamde overwinning van Museveni. “We moeten deze uitslag verwerpen. In andere landen zie je dat je zo een dictator weg kan krijgen.” Ze doelt daarmee op Omar al-Bashir in Soedan en de Ethiopische omwenteling in 2018.

Naava hoopt dat Westerse landen nu eindelijk Museveni en zijn entourage gaan isoleren en sancties tegen het bewind afkondigen. Ook moeten volgens haar donaties aan het regime worden gestopt. “Het geld gaat regelrecht naar het leger, dat daarmee de bevolking onderdrukt.” Nederland is een groot donorland en sponsort Oeganda al vele jaren met vele miljoenen euro’s per jaar.

Lees ook:

De Oegandese president Museveni wil van geen wijken weten

President Yoweri Museveni (76) van Oeganda is al 34 jaar aan de macht, een typische Afrikaanse autocratische president voor het leven. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden