InterviewBrazilië

‘Razendsnel ontsmetten en door naar de volgende patiënt met weinig overlevingskansen’

De begraafplaatsen in Brazilië, hier in Sao Paulo, draaien overuren door de hoge dodentallen als gevolg van de corona-epidemie. Beeld AFP
De begraafplaatsen in Brazilië, hier in Sao Paulo, draaien overuren door de hoge dodentallen als gevolg van de corona-epidemie.Beeld AFP

Maart was de dodelijkste coronamaand tot nu toe in Brazilië. Een ic-arts en een verpleegkundige vertellen over hun ervaringen: veel jonge mensen die het niet halen, dreigende tekorten van medicijnen en een regering die niet handelt.

“Het is een wanhopige vermoeidheid die je voelt”, zegt intensive-care-arts Pedro Carvalho (41), zoekend naar woorden. “Het feit dat hier voorlopig geen eind aan komt en dat je dus maar door moet gaan, baart me heel veel zorgen.”

De arts wijt de omhoogschietende coronacijfers in Brazilië en het aantal doden aan de regering-Bolsonaro, die weigert een lockdown af te kondigen, en aan de president zelf, die meestal geen mondkapje draagt en het heeft over een griepje. “Dit gaat lang duren”, verzucht hij aan de telefoon vanuit de stad Petrolina in het kurkdroge noordoosten van Brazilië.

Zijn ziekenhuis neemt mensen op uit het uiterste westen van de deelstaat Pernambuco, een van de armste regio’s van het land, waar honger als gevolg van het uitblijven van nieuwe coronanoodhulp in 2021 toeslaat. Twintig ic-bedden heeft dit universitaire ziekenhuis en de bezetting is meer dan 100 procent. De meeste patiënten die worden geïntubeerd overleven het niet: acht op de tien. “Dus het is een kwestie van razendsnel ontsmetten en daar komt de volgende patiënt met weinig overlevingskansen alweer aan.”

Veel jonge mensen op de ic's

In het meer welvarende Rio de Janeiro is de situatie wat beter. Er zijn eenvoudigweg meer ic-bedden beschikbaar, aldus verpleegkundige Hugo Almeida. Net als in andere delen van Brazilië ziet hij op de eerste hulp van zijn Andaraí-ziekenhuis in Rio dat vooral jonge mensen op de intensive care terechtkomen. “Heel veel mensen van in de twintig. Ontzettend triest. Wat de situatie in Brazilië ook lastiger maakt, is dat je veel mensen hebt met overgewicht, met diabetes en met hoge bloeddruk. Dat verhoogt het risico op complicaties.”

Ook de gevreesde variant P1 uit de Amazonestad Manaus (circa 2 miljoen inwoners) speelt een rol in de manier waarop de ziekte nu om zich heen grijpt en ook zo veel jonge mensen velt, vermoedt hij. “Maar dat moet onderzoek uitwijzen.”

Zo sluit Brazilië de dodelijkste maand af sinds het coronavirus in maart 2020 zijn eerste slachtoffer eiste. Maart 2021 eindigt met 66.800 doden, een absolute uitschieter ten opzichte van de voorgaande maanden. Op 31 maart werden 3950 doden ten gevolge van Covid-19 geregistreerd, ook een record. Bijna 322.000 Brazilianen zijn inmiddels aan het virus overleden. Virologen voorspellen dat het dagelijkse aantal sterfgevallen snel kan oplopen tot vijfduizend.

null Beeld Louman & Friso
Beeld Louman & Friso

Kerkhoven beginnen met capaciteitsproblemen te kampen, ziekenhuizen moeten uitwijken naar andere koelruimtes om de lichamen van de overledenen te bewaren. De kritiek op de regering-Bolsonaro neemt hand over hand toe omdat die de coronacrisis door gebrek aan nationale sturing totaal uit de hand zou hebben laten lopen. President Jair Bolsonaro heeft het drukker met het ontslaan van ministers dan met Covid-19.

Ook heeft zijn regering te weinig vaccins gekocht, waardoor de vaccinatie herhaaldelijk stokt. Iets meer dan 2 procent van de bevolking van ruim 210 miljoen heeft beide vaccinaties gekregen. 8 procent heeft één prik gehad.

Voortdurende staat van paraatheid

“We zijn vooral bang dat we met tekorten aan zuurstof komen te zitten voor mensen die worden beademd en met tekorten aan medicijnen voor de intubatie”, merkt Almeida op. “Daar gaan de gesprekken over. Wat moet je dan doen?” In Petrolina is al besloten zuiniger om te springen met de middelen die bij intubatie worden gebruikt, meldt Pedro Carvalho. “Ik werk al meer dan tien jaar op de intensive care, maar wat ik nu meemaak is beangstigend. Voor corona stond je er niet bij stil dat medicijnen of zuurstof weleens op konden raken, maar nu gaat alles zo hard dat je in voortdurende staat van paraatheid verkeert. In de eerste golf zag je mensen beetje bij beetje achteruitgaan en nu is het een kwestie van uren. Ook worden we nog steeds verrast met nieuwe symptomen. Het is een grillige ziekte.”

Het gebied dat het ziekenhuis bedient is groot en dun bevolkt en Carvalho vermoedt dat de meeste patiënten het ziekenhuis niet eens halen. “Mensen moeten 100 of 200 kilometer rijden voordat ze hier zijn. Ze overlijden thuis of onderweg. Wij denken dat het werkelijke dodental veel hoger is dan staat geregistreerd, want we zien lang niet alles.”

Lees ook:

In Brazilië is de politieke crisis compleet nu de militaire top is vertrokken

De politieke crisis in Brazilië verdiept zich, nu de voltallige militaire top vertrokken is.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden