AnalyseAmerikaanse politiek

Radicale Republikeinen temperen hun felle anti-abortustoon, nu de midterms eraan komen

Pro-life activisten na de uitspraak van Hooggerechtshof.  Beeld Getty Images
Pro-life activisten na de uitspraak van Hooggerechtshof.Beeld Getty Images

Abortus wordt een verkiezingsthema bij de Amerikaanse midterms, en de Republikeinen zijn in het defensief. Ineens wissen ze felle standpunten van hun websites.

Seije Slager

Tot vorige week had Scott Jensen, die op 8 november tot gouverneur van Minnesota hoopt te worden gekozen, nog zeer uitgesproken ideeën over abortus. ‘Hij gelooft in de onschendbaarheid van het menselijk leven, van de conceptie tot de natuurlijke dood’, getuigde de tekst op zijn website. Hij voegde daar onder andere nog aan toe dat ‘zijn christelijk geloof hem verplicht om voor de zwaksten onder ons te vechten, en dat begint met ongeboren kinderen’.

Inmiddels kent het geloof van Republikein Jensen een stuk minder praktische consequenties. ‘Hij gelooft in de onschendbaarheid van het menselijk leven.’ Punt.

Of neem Blake Masters, ook een Republikein. Die wil in november namens de staat Arizona senator worden. Hij was tot vorige week nog ‘100 procent pro-life’, en pleitte voor een wet die foetussen tot volwaardige personen met volwaardige rechten zou bestempelen. Dat zou betekenen dat abortus strafrechtelijk gelijkgesteld zou worden aan moord.

Maar wie die teksten deze week terugzoekt op zijn website, vindt ze niet meer. Ineens is Masters alleen nog maar tegenstander van late abortussen. Ook lanceerde hij een verkiezingsspotje waarin hij zichzelf als het redelijke midden probeert te presenteren, terwijl hij zijn Democratische tegenstander afschildert als een extremist die zijn ideeën over abortus uit Noord-Korea gehaald heeft.

Het is niet dat Jensen en Masters ineens tot inkeer gekomen zijn, maar dat het eind augustus was. Oftewel: het moment dat de voorverkiezingen voor de midterms voorbij zijn. Bij die verkiezingen in november staan alle zetels in het Huis van Afgevaardigden op het spel, plus een flink aantal zetels in de Senaat, en die van talloze gouverneurs, volksvertegenwoordigingen en andere functionarissen in de staten.

Dan zie je wel vaker dat kandidaten hun toon wat aanpassen. In de voorverkiezingen moet je de fanatieke aanhang uit je eigen partij bedienen, bij de verkiezingen is het zaak om het gehele electoraat aan te spreken. Maar de draai die Republikeinen de afgelopen weken op het gebied van abortus maken, is zelden vertoond. Jensen en Masters zijn slechts twee van de vele Republikeinen die hun radicale abortusstandpunten schielijk van hun sites schrobben. ‘De grote schoonmaak’, noemde nieuwssite Axios het al.

Republikein Blake Masters is sinds hij zijn voorverkiezing won ineens een stuk genuanceerder over abortus. Beeld AP
Republikein Blake Masters is sinds hij zijn voorverkiezing won ineens een stuk genuanceerder over abortus.Beeld AP

Gematigde Republikeinen versus de partij van Trump

Dat komt doordat abortus zich tot een politiek probleem voor de Republikeinen ontwikkelt. Tot voor kort voorspelden opiniepeilers dat de Republikeinen de Democraten, die nu nog krappe meerderheden in het Huis en de Senaat hebben, in november weg zouden vagen. Maar sinds het Hooggerechtshof in juni het landelijk recht op abortus liet vervallen en het onderwerp ‘teruggaf’ aan de politiek, is er een kentering zichtbaar. Veel gematigde Republikeinen en onafhankelijke kiezers zitten niet te wachten op strenge wetten die abortus helemaal verbieden, zelfs in het geval van verkrachting of incest. Maar dat zijn wel de standpunten die je moet verkondigen om een Republikeinse voorverkiezing te winnen, zo bleek de afgelopen maanden weer. Terwijl bij de Democraten de winst over het algemeen naar relatief gematigde kandidaten ging, blijven de Republikeinen de partij van Donald Trump, waar radicale standpunten over abortus en waanideeën over verkiezingsfraude gedijen.

De Republikeinen blijven favoriet voor een overwinning bij de midterms, maar Democraten krijgen weer hoop. Niet alleen in de peilingen, ook bij enkele tussentijdse verkiezingen komen ze steeds verrassend sterk uit de bus. Deze week won een Democraat bij een ingelaste verkiezing voor het eerst sinds vijf decennia de zetel voor Alaska in het landelijke Huis van Afgevaardigden – daarmee de politieke comeback van Sarah Palin frustrerend.

Lees ook:

Hoe streng worden de wetten? De abortusstrijd in de VS barst nu pas echt los

Nu het landelijke recht op abortus in Amerika is vervallen, dreigt in sommige staten vervolging voor vrouwen die er één ondergaan - of die een miskraam krijgen.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden