Analyse Verenigde Staten

Racistische tweets en dreigen met deportaties; Trump haalt alles uit de kast om Democraten te jennen

Protesten tegen de aangekondigde deportaties. Beeld AFP

President Trump lijkt met racistische tweets en dreigementen over deportaties een gecalculeerde campagne te voeren om de Democraten te provoceren.

Een groot deel van Amerika zette zich schrap, nadat president Trump voor afgelopen weekend grootschalige deportaties had aangekondigd van immigranten zonder papieren. Burgerrechtengroepen verspreidden lijstjes met tips voor mensen die worden gearresteerd – onderteken niets, lieg niet, film alles. Sommige kerken in steden met veel migranten openden hun deuren als toevluchtsoord. Activisten vormden fietspatrouilles om uit te kijken naar immigratiepolitie. Families sloegen extra boodschappen in om het met gesloten gordijnen een tijdje te kunnen volhouden als de gevreesde klop op de deur zou komen.

En toen gebeurde er... niet zo heel veel. Het kan natuurlijk nog komen, zulke operaties zijn niet in een dag afgerond. Maar de Amerikaanse immigratiepolitie heeft het al zo druk, dat de meeste experts denken dat er simpelweg niet voldoende capaciteit is om de stoere woorden van Trump waar te maken. Het is ook nog maar de vraag of Trump primair is geïnteresseerd in de uitvoering van zijn beleid, of dat hij zich tevreden stelt met de ruzie en polemiek die eromheen ontstaat.

‘Terug naar je eigen land’

De afgelopen dagen verlegde hij die nationale polemiek althans alweer naar een nieuw onderwerp, met een serie tweets die het halve land de gordijnen injaagde. Daarin richtte hij zich – zonder ze bij naam te noemen, maar het was iedereen duidelijk wie er werden aangesproken – tot een groepje van vier linkse, vrouwelijke Democraten, die vorig jaar voor het eerst verkozen werden in het Congres. ‘The Squad’, worden ze ook wel genoemd: Alexandria Ocasio-Cortez, Ilhan Omar, Rashida Tlaib en Ayanna Pressley. “Waarom gaan ze niet terug om de verrotte en met misdaad besmette plekken waar ze vandaan komen te helpen op te knappen”, vroeg de president zich zondag af, om daar maandag aan toe te voegen: ‘als je de hele tijd klaagt, kun je gaan’.

Alleen zijn drie van de vier in de VS geboren Amerikaanse staatsburgers, en Ilhan Omar kwam al als tienjarige met haar familie naar Amerika, op de vlucht voor de Somalische burgeroorlog. Dat ‘terug naar je eigen land’ kon dus alleen door de huidskleur van de vier zijn ingegeven – ze zijn geen van vieren wit. “Hier mee bevestigt hij dat zijn plan ‘Maak Amerika weer groots’ altijd is bedoeld als ‘Maak Amerika weer wit’”, reageerde Nancy Pelosi, de fractievoorzitter van de Democraten in het Congres.

Pelosi zal de gelegenheid hebben verwelkomd om zich eens publiekelijk achter de vier te kunnen opstellen, want de afgelopen weken lag ze juist in de clinch met de radicaal-linkse vleugel van haar fractie. Tegelijkertijd lijkt het erop dat Trump, met zijn nadruk op immigratie en deportatie, en zijn aanval op de linkse Democraten, juist de onderwerpen opzoekt die niet alleen zijn fanatieke achterban enthousiast maakt, maar die de Democraten onderling verdelen. Want bij alle protesten tegen Trumps voorgenomen deportaties, belandden er vanuit het ministerie van binnenlandse veiligheid ook cijfers bij de media, die de Democraten in verlegenheid brachten: in zijn eerste jaren als president deporteerde Obama meer immigranten dan Trump. En Obama’s vicepresident Joe Biden ligt momenteel aan kop in de strijd om de Democratische nominatie.

Strijd tussen Democraten ontvlamt

Biden blijft vierkant achter dat beleid staan: uitzettingen horen erbij, tenzij je een voorstander bent van geheel open grenzen. Biden riposteerde dat de regering-Obama zich op mensen met een strafblad richtte, en op mensen die net waren aangekomen, terwijl het de wetten juist probeerde te versoepelen voor gewortelde immigranten, wat door de Republikeinen werd geblokkeerd. Dat overtuigt de nieuwe generatie linkse activisten binnen de Democratische partij niet. De afgelopen dagen verstoorden ze Bidens campagnebijeenkomsten en eisten ze verontschuldigingen.

Die strijd tussen Democratische realo’s en fundi’s ontvlamde de afgelopen tijd ook in het Congres, en het immigratiebeleid van Trump fungeerde ook daar als lucifer. Toen er beelden naar buiten kwamen van de overvolle detentiecentra aan de Amerikaanse grens, weigerden enkele linkse Democraten, onder wie The Squad, om voor een noodwet te stemmen om extra geld beschikbaar te stellen voor opvang, zo lang er niets aan de immigratiewetgeving veranderde. Ze bekritiseerden bovendien Democratische collega’s die dat wel deden: die zouden daarmee een ‘racistisch systeem in stand houden’, in de woorden van Saikat Chakrabarti, de stafchef van Ocasio-Cortez.

Trump gokt er waarschijnlijk op dat veel kiezers in het midden worden afgeschrikt door die hoge toon, en vestigt er dus de aandacht op – inmiddels is hij op Twitter een campagne begonnen tegen hun standpunten over Israël. Dat de racistische ondertoon waarmee hij dat doet diezelfde kiezers in het midden ook niet voor hem zal winnen, neemt hij voor lief. Hij moet het vooral hebben van zijn fanatieke aanhang. Tot nu toe is niet gebleken dat die hem iets kwalijk neemt als hij op deze manier de grenzen van het beschaafde debat opzoekt, en overschrijdt.

De Democratische Congresleden

Rashida Tlaib (42), Michigan, 13de district

Ze werd geboren in Detroit, als dochter van Palestijnse immigranten, en noemt zichzelf socialist. Ze zorgde direct na haar verkiezing voor reuring door in haar overwinningsspeech aan te kondigen: “We gaan die motherfucker afzetten”. Ook nu strijdt ze daar voor, tegen de zin van Democraten die bang zijn dat Trump juist garen spint bij een impeachment.

Ilhan Omar (36), Minnesota, 5de district

In 1992 kwam ze als vluchteling met haar ouders uit Somalië. Eerder dit jaar werd ze ervan beschuldigd dat ze zich van antisemitistische clichés zou bedienen bij haar kritiek op de pro-Israëlische lobby in de VS. Ze verontschuldigde zich, maar kreeg ook steun uit links-joodse kringen, die de verontwaardiging selectief vinden.

Alexandria Ocasio-Cortez (29), New York, 14de district

De onbetwiste ster van de jonge linkse Democraten, die miljoenen volgers op sociale media verzamelde en inmiddels zo bekend is dat haar initialen volstaan: AOC. Haar belangrijkste bijdrage aan de discussie bij de Democraten is haar initiatief voor een ‘Green New Deal’, die inmiddels wordt omarmd door een groot deel van de partij.

Ayanna Pressley (45), Massachusetts, 7de district

“Zo ziet racisme eruit”, reageerde ze op de tweets van Donald Trump. Maar dit weekend schuwde ze evenmin de confrontatie met de Black Congressional Caucus, waarin veel zwarte congresleden zijn verenigd. Die zitten er niet om een gematigd geluid te laten horen: “We hebben geen zwarte gezichten nodig die geen zwarte stem willen vertolken.”

Lees ook:

Debatterende Democraten geven Trump ruimte in immigratiediscussie

“Steek je hand op als jullie plan voor een zorgstelsel ook geldt voor immigranten zonder papieren”, zei presentator Savannah Guthrie tijdens het tweede Democratische verkiezingsdebat. Tien handen gingen de lucht in.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden