Nigeria

Protesten tegen politiegeweld verlammen Nigeria

‘ Beëindig SARS en het politiegeweld’ staat op een spandoek over de weg in Lagos.Beeld AFP

Demonstranten in Nigeria eisen structurele hervormingen van zowel het corrupte politiekorps als de rechterlijke macht.

Steeds meer mensen sluiten zich aan bij de aanhoudende protesten tegen politiegeweld in Nigeria. Twaalf dagen geleden begonnen vele duizenden, voornamelijk jongeren, met demonstraties in diverse steden. Inmiddels dragen ook oudere Nigerianen hun steentje bij. 

Zo braden in de zuidelijke stad Yenagoa mannen vlees op straat en delen het uit aan demonstranten. In Lagos, het economische centrum van het land, rijden oudere vrouwen in auto’s rond en delen flesjes water uit aan betogers die er, ondanks de 30 graden Celsius, niet over peinzen om naar huis te gaan. 

“We moeten doorgaan, elke dag weer, tot de wapens uit de handen zijn gehaald van moordlustige mensen”, zegt activiste Chioma Agwuegbo (37) opgewonden aan de telefoon vanuit de hoofdstad Abuja. De gewraakte politie-eenheid, Sars, ooit in het leven geroepen om diefstal te bestrijden, maakt zich schuldig aan afpersing, geweld en moord tijdens arrestaties van schuldige en onschuldige mensen. Daarvan getuigen eindeloos veel foto's, video's en verhalen in de sociale media. 

Mensenrechtentrainingen

De regering hief Sars kort na de eerste protesten op, om vervolgens de leden ervan op te nemen in een nieuwe eenheid die Swat wordt genoemd. Daarna werd gedreigd het leger in te zetten tegen de demonstranten. Nu heeft de overheid beloofd het internationale Rode Kruis erbij te halen voor mensenrechtentrainingen voor deze  Swat-leden. Het wordt door de betogers afgedaan als lachertjes. 

“De regering heeft sinds 2015 Sars enkele malen opgeheven en ze zijn er nog steeds. De jonge generatie pikt het niet langer. We willen dat de moordenaars binnen die eenheid worden vervolgd”, merkt Agwuegbo op.

De protesten verlopen grotendeels vreedzaam, maar onbevestigde berichten spreken van zeker tien doden. Hier en daar probeert de politie met geweld de betogingen uiteen te jagen. Demonstranten verzamelen zich dan elders en blokkeren opnieuw het verkeer. De protesten zorgen voor enorme verkeerschaos in steden waar op gewone dagen al lange files staan. Zakenmensen beginnen te morren en dringen bij de overheid aan op echte actie tegen Sars, zodat de demonstraties worden beëindigd. 

Daar ziet het op korte termijn niet naar uit. Zelfs in kerken riepen zondag predikanten, zoals de populaire televisie-evangelist Chris Okafor, op om de straat op te gaan of te staken. “Ik ben er vanaf maandag ook bij”, beloofde hij. “Genoeg is genoeg.”

Auto vol traangas

Bijna iedere Nigeriaan heeft wel een negatieve ervaring met leden van Sars. Pearl Osibu, een 37-jarige scenarioschrijfster, deelde haar ervaring op Facebook. “Ik zat als kind op een dag bij mijn vader in de auto, toen we zonder enige reden werden aangehouden. Na eindeloze smeekbeden van mijn vader om ons, onder wie mijn driejarige broertje, te laten gaan, gaven de Sars-leden uiteindelijk toestemming. Voordat we konden wegrijden, stak een van hen zijn hand door het raam en bespoot iedereen met traangas, waarna hij en zijn collega’s hard moesten lachen. Mijn vader kon nauwelijks zien en reed in een slakkengang en met gillende kinderen naar huis.”

Sars werd in 1992 opgericht, toen in Nigeria een militaire junta heerste, en ontwikkelde zich al snel tot een gevreesde eenheid. Toen zeven jaar later de burgers aan de macht kwamen, werd er geen actie ondernomen tegen de uitspattingen van deze politie-eenheid. 

“Het is niet zo dat deze criminelen officieel opereren, het is meer dat het systeem hun gedrag aanmoedigt. Dat wordt nog eens versterkt door hun magere salarissen en het ontbreken van een organisatie waaraan verantwoording moet worden afgelegd”, analyseert schrijfster Iquo Diana Abasi (40) telefonisch uit Lagos. 

Zij vindt dat niet alleen Sars moet worden hervormd, maar de hele politiemacht. En omdat de rechterlijke macht in het land bekend staat als uiterst corrupt, pleit zij ervoor dat een onafhankelijk orgaan wordt opgezet dat schendingen van mensenrechten en crimineel gedrag door politieagenten onderzoekt. Abasi: “Pas dan komt een einde aan onze protesten.”

Lees ook:

Nigeria heft zijn wreedste politie-eenheid op onder druk van het volk.

Een controversiële politie-eenheid is ontbondenna landelijke protesten tegen het politiegeweld in Nigeria. Maar de bevolking wil meer.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden