InterviewNathan Law

Prominente activist Nathan Law vlucht Hongkong uit: ‘We moeten een front vormen om China te beteugelen’

Nathan Law, een van de leiders van de democratiseringsbeweging in Hongkong, is zijn stad ontvlucht.Beeld EPA

De nieuwe veiligheidswet maakt het werk van actievoerders voor democratie in Hongkong gevaarlijk. De vooraanstaande activist kiest voor zijn veiligheid en ontvlucht de stad. 

Het afscheid van zijn ouders was vlug, tijd om zijn vrienden en zijn oude buurt gedag te zeggen was er niet. Zijn vertrek, met onbekende bestemming, was geheim.  Nathan Law, een van de leiders van de democratiseringsbeweging in Hongkong, had het plan om te vluchten al langer in zijn hoofd. 

In de week dat de omstreden wet op de nationale veiligheid in werking treedt, is Law een van de eerste activisten die vertrekt. Over zijn werk in de democratiseringsbeweging formuleert hij vlot aan de telefoon. Als het gaat om zijn persoonlijke situatie kiest hij zijn woorden zorgvuldiger. “Mijn situatie is nu heel instabiel en kwetsbaar. Dat is de prijs die ik moet betalen.”

Hoe heeft u de beslissing genomen om te vertrekken?

“Het was een moeilijke keuze. Ik heb er nauwelijks met mensen over gesproken. Mijn ouders wonen nog waar ik opgegroeid ben. Natuurlijk maken ze zich zorgen. Ik moest de plek verlaten waar ik van houd, en waar ik het grootste deel van mijn leven woonde. 

Maar het is meer dan een persoonlijke keuze. Het is een strategische keuze die de prodemocratische beweging krachtiger kan maken. Het behartigen van Hongkongs belangen op internationaal niveau is nu heel belangrijk. Dat speelde een grote rol bij mijn beslissing.”

Nathan Law werd bekend tijdens de studentenprotesten van 2014, en richtte daarna de politieke beweging Demosisto op. Als volksvertegenwoordiger werd hij geschorst en kwam hij in de gevangenis terecht door acties met het doel de democratie in Hongkong te waarborgen. Werk dat hij onder de nieuwe veiligheidswet voor Hongkong onmogelijk kan voorzetten. Volgens de Chinese staatsmedia is hij een ‘beruchte separatistisch leider’.

De wet is zo vaag opgesteld dat in de praktijk iedereen die zich tegen de regering in Peking keert, een jarenlange gevangenisstraf riskeert. “De veiligheidswet richt zich tegen de gedachten en de uitlatingen van mensen”, zegt Law. “Op de allereerste dag dat de wet inging, zag je dat mensen werden aangehouden vanwege stickers of spandoeken met slogans. Ze hadden ze alleen bij zich, ze hielden ze niet eens omhoog. De uitvoering van de wet is willekeurig. Een zaak is zo in elkaar geflanst voor welke democratiseringsactivist dan ook.”

Hoe ziet u de toekomst van Hongkong?

“China staat onder veel druk, zowel in het binnenland als internationaal. Wereldwijd is men zich ervan bewust dat de tirannieke Chinese regering haar macht uitbreidt. Dus ik denk dat het nationale en het internationale front moeten samenwerken.”

De G7 heeft mild gereageerd, de EU heeft haar ‘zorg uitgesproken’, de Amerikaanse sancties lijken China niet erg te schaden. Kan de internationale gemeenschap wel iets uithalen?

“We moeten een verenigd front vormen om China te beteugelen. De mensenrechtenschendingen in Hongkong staan niet op zichzelf. In Tibet, in Xinjiang, de militaire intimidatie in Taiwan, de Zuid-Chinese Zee… daar zien we de kernmerken van China’s expansie. 

Als we met China te maken hebben moeten mensenrechten boven handelsbelangen staan. Voor de EU geldt dat ook. De Unie is opgericht met de visie om democratie en vrede te bevorderen. In plaats van ruimte geven aan China, moeten liberale landen een alliantie zoeken.”

Welke concrete acties ziet u voor zich?

“Ik ben niet in de positie om concrete acties voor te stellen. We moeten China verantwoordelijkheid laten afleggen. Dat is de manier om het land te beteugelen. Er is structurele, filosofische verandering nodig, in plaats van enkel beleid om Hongkong te helpen.”

De wereld is enorm verdeeld tegenover China. Is het niet naïef om te denken dat er een coalitie opstaat?

“Ik ben niet optimistisch, begrijp me niet verkeerd. Ik heb altijd gezegd dat de toekomst somber en grimmig is. Dat betekent niet dat we nu moeten opgeven. Het mag ons er niet van weerhouden om de internationale gemeenschap op te roepen om verantwoordelijk te reageren en de autoritaire expansie van China tegen te houden. Hoe verwoestend de situatie ook is, we bieden een positieve oplossing en roepen mensen op om zich daarbij aan te sluiten. Dat is hoe je verandering teweegbrengt.”

Hoopt u en denkt u ooit nog terug te keren naar Hongkong?

“Ik hoop het wel. En ik denk het ook. Ooit, op de dag dat Hongkong democratisch en vrij is. Ik ben er altijd trots op geweest dat ik deel uitmaak van de geschiedenis, dat ik heb gevochten voor democratie. Daar heb ik geen spijt van.”

Lees ook: 

Met de nieuwe wet hoeft de politie in Hongkong zich niet meer in te houden

De nieuwe veiligheidswet geeft de autoriteiten een vrijbrief om ongenoegen van Hongkongers aan te pakken. Bij een demonstratie woensdag greep de politie meteen hard in.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden