Nieuws Hongkong

Pro-Chinese bendes knappen in Hongkong het vuile werk op voor Peking

De mannen in witte T-shirts zijn leden van bendes die zich in buitenwijken van Hong Kong bezighouden met drugshandel, gokken en afpersing. Beeld REUTERS

Bij nieuwe protesten in Hongkong, werden demonstranten aangevallen door mannen in witte T-shirts. Bendeleden, die het vuile werk opknappen voor het pro-Peking-kamp.

Huilende, doodsbange treinpassagiers verscholen zich zondagavond laat achter paraplu’s. Een groep mannen in witte T-shirts viel de metro binnen, zwaaiend met ijzeren staven en houten knuppels. Op beelden van telefooncamera’s is te zien hoe ook in de hal van metrostation Yuen Long de mannen iedereen met een zwart T-shirt te lijf gingen. Zwart is de kleur waarin demonstranten in Hongkong al wekenlang de straat opgaan.

’s Ochtends al gingen er geruchten dat de bendes een aanval op de demonstranten voorbereidden, maar de politie kwam pas ter plaatse een uur na het begin van de aanval. Er raakten zeker 45 mensen gewond. Toch ging de verontwaardiging van Carrie Lam, Hongkong’s hoogste bestuurder, gisteren vooral over de vernielingen die demonstranten aanrichtten aan het liaison office, een soort consulaat van Peking. Zij besmeurden het gebouw met eieren en zwarte verf.  

Massaprotesten

De demonstraties zijn inmiddels een wekelijks terugkerend fenomeen in Hongkong, waar de bevolking zich zorgen maakt over de stevigere greep die Peking op de stadstaat krijgt. De gewraakte uitleveringswet, die het mogelijk maakt verdachten op het Chinese vasteland te berechten, staat na eerdere massaprotesten in de ijskast, maar de demonstranten zijn verre van tevreden. Ze willen onder andere dat Carrie Lam aftreedt, en dat er een onderzoek komt naar het politieoptreden

Maar terwijl de staatsmedia woedend reageren op de vernielingen aan het liaison office, hebben veel inwoners van Hongkong aandacht voor de aanval in het metrostation. Er heerst weinig twijfel over de identiteit van de mannen. De knokploegen horen bij zogenoemde triades, beruchte bendes die zich in de meer afgelegen delen van Hongkong, de New Territories, met zaken als drugshandel, gokken en afpersing bezighouden.

Afkeuring

Het bestuur van Hongkong, dat pro-Peking is, liet vrijwel meteen na de aanvallen in Yuen Long weten het geweld af te keuren. ‘Dit is absoluut onacceptabel in Hongkong, als samenleving die het recht in acht neemt’, staat in een verklaring. De lokale South China Morning Post berichtte gisteravond dat de politie op het punt stond een serie arrestaties uit te voeren.

Toch zijn de afkeurende woorden niet voor iedereen even overtuigend. De suggestie dat het bestuur de knokploegen steunt, wordt gevoed door een filmpje van Junius Ho, een volksvertegenwoordiger die ook als pro-Peking bekend staat. Breed lachend, met de duim omhoog, begroette hij zondagavond op straat in Yuen Long een aantal in het wit geklede mannen. Hij kent de mannen persoonlijk omdat hij in de buurt woont en hij nam het voor ze op in een persconferentie. “Ze verdedigden hun huis en hun mensen.” 

Paraplu-opstand

Het zou niet de eerste keer zijn dat de pro-Peking-kant triades inhuurt. In 2014 doken ze al op tijdens de zogenoemde paraplu-opstand, toen voor- en tegenstanders van algemeen stemrecht elkaar in de wijk Mongkok te lijf gingen. Ook nu hoopt Peking dat het inschakelen van de knokploegen mensen angst aanjaagt, zegt wetenschapper Willy Lam, gespecialiseerd in China Studies. “Maar het zal de jonge demonstranten juist provoceren. En zij komen met z’n duizenden de straat op, terwijl er misschien maar een paar duizend bendeleden zijn in Hongkong.”

Het zijn praktijken zoals Chinezen die op het vasteland kennen: waar de politie geen verantwoordelijkheid wil of kan nemen, huurt ze ‘tuig’ in. Boeven die ervoor zorgen dat verongelijkte buurtbewoners hun klachten inslikken, en dat pottenkijkers wegblijven van gevoelige locaties. Dreiging met geweld is meestal voldoende. 

Politicologe Lynette Ong deed onderzoek naar Tuig Te Huur, zoals ze de knokploegen noemt in een rapport uit 2018. Als derde partij in een conflict is het tuig een efficiënte, goedkope manier om dwang uit te oefenen.

Monopolie

Daarnaast kunnen de autoriteiten op ieder moment hun handen van ze aftrekken. Toch is het niet de meest voor de hand liggende maatregel, vindt Ong, die zelf opgroeide in Zuidoost-Azië. “Door geweld steeds meer uit te besteden, verliest de staat zijn monopolie op geweld en loopt ze het risico een zwakke staat te worden.” Dat zou volgens Ong zelfs met China kunnen gebeuren.

Lees ook:

Carrie Lam lijkt de spagaat tussen Peking en Hongkong niet meer vol te houden

De hoogste leider van Hongkong geldt als een bekwaam bestuurder, maar haar reactie de afgelopen tijd laat zien dat ze het contact met haar bevolking een beetje kwijt lijkt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden