Coronavaccin

Privileges voor gevaccineerden? In Duitsland wordt daar stevig over gedebatteerd

Vaccinatiecentrum in Berlijn Beeld REUTERS
Vaccinatiecentrum in BerlijnBeeld REUTERS

Hebben mensen die zijn gevaccineerd recht op privileges? Over deze vraag wordt in Duitsland, waar de vaccinatiecampagne vlot uit de startblokken is gekomen, uitvoerig gedebatteerd.

Terwijl de vaccinatiecampagne in Duitsland razendsnel op gang komt, willen Duitsers weten of de prik hen meer vrijheid op kan leveren. Wetenschappers en politici vragen zich openlijk af: kunnen we mensen nog wel beperkingen opleggen als zij anderen niet meer kunnen besmetten? Thomas Mertens, het hoofd van de Duitse vaccinatiecommissie, oppert een speciaal paspoort voor gevaccineerden. Daarmee kunnen zij zonder beperkingen in het vliegtuig naar Mallorca stappen, of met gevaccineerde vrienden in een biertuin afspreken.

De Duitse regering is niet blij met het debat over deze mogelijke Sonderrechte. Coalitiepartijen CDU en SPD onderzoeken zelfs of ze zulke privileges wettelijk kunnen verbieden. “Een voorkeursbehandeling voor gevaccineerde mensen levert verdeeldheid in de samenleving op”, waarschuwde Bondsdag-voorzitter Wolfgang Schäuble. In aanloop naar de federale verkiezingen in de herfst lijken de regerende centrumpartijen koste wat kost polarisatie te willen voorkomen.

Protest tegen coronamaatregelen is gebruikt om de regering in diskrediet te brengen

Corona-critici hebben de afgelopen maanden schade aangericht in de Duitse politiek. Rechtse populisten en extremisten, onder wie politici van de AfD, grijpen de demonstraties tegen de coronamaatregelen aan om de Duitse regering in diskrediet te brengen. Zij schilderen de regering van bondskanselier Merkel af als een ‘gezondheidsdictatuur’. Veel demonstranten zijn gaan geloven dat de regering een vaccinatieplicht wil invoeren. Gezondheidsminister Jens Spahn kan in zijn toespraken niet vaak genoeg benadrukken dat er in Duitsland definitief geen vaccinatieplicht komt.

Duitse politici willen bovendien een ‘vaccinatieplicht door de achterdeur’ voorkomen. Door meer vrijheid te geven aan gevaccineerde mensen, zou de overheid vaccineren aantrekkelijker maken en daarmee druk uitoefenen op burgers. Minister van binnenlandse zaken Horst Seehofer is daarom fel tegen de privileges: “Als we onderscheid maken tussen gevaccineerd en niet-gevaccineerd, staat dat gelijk aan een vaccinatieverplichting”.

Maar het opheffen van beperkingen voor gevaccineerden mag niet worden gezien als het geven van voorrechten, vindt de voorzitter van het federale Constitutioneel Hof, professor Hans-Jürgen Papier. Activiteiten als naar buiten gaan en vrienden ontmoeten worden gegarandeerd door de grondwet, zegt hij. “Dat is de normale gang van zaken die het constitutionele recht en de wet vereisen”, zegt hij. “De beperkende maatregelen zijn alleen wettelijk toegestaan voor zover en zolang ze nodig zijn om de verspreiding van overdraagbare ziekten te voorkomen. Mensen mogen niet worden belast met onnodige beperkingen van hun vrijheden, enkel en alleen omwille van gedwongen solidariteit.”

Alleen klanten met een vaccinatiepaspoort binnenlaten

Ondertussen hopen Duitse winkels, horeca en uitgaansgelegenheden dat een vaccinatiepaspoort hen de mogelijkheid geeft de deuren weer te openen. Zij zouden alleen klanten met een vaccinatiepaspoort kunnen binnenlaten. Wie zo'n bewijs niet kan laten zien, zouden ze mogen weigeren, denkt Papier. Die handelswijze zou volgens hem in ieder geval niet botsen met de grondwet, zolang het niet gaat om toegang tot openbare en essentiële diensten. “Bedrijven kunnen zich beroepen op hun contractvrijheid, eigendomsrechten en vrijheid van beroep.”

Doorslaggevend is de vraag of gevaccineerde mensen het virus niet meer kunnen doorgeven. Vaccinproducent BioNTech verwacht daar pas in februari meer duidelijkheid over te kunnen geven. Tot die tijd blijft het debat over vaccinatieprivileges een theoretische discussie.

Wel vaccinatieplicht voor mazelen

De Duitse regering zette een jaar geleden wél een stap richting een vaccinatieplicht. Het parlement maakte toen een vaccinatie tegen mazelen verplicht op Duitse scholen en kinderdagverblijven. Door de leerplicht is het dus moeilijk voor ouders om hun kind niet te vaccineren. De Duitse overheid zag zich genoodzaakt deze stap te zetten, omdat de beweging van antivaxers groeit en het percentage kinderen dat ingeënt is tegen mazelen daalt.

In het geval van de coronavaccinatie lijken genoeg Duitsers een prik te willen halen. Volgens een onderzoek van YouGov is 65 procent van de ondervraagden bereid zich te laten inenten: genoeg om groepsimmuniteit in Duitsland te bereiken. Toch wil 33 procent van die groep eerst afwachten of er bijwerkingen ontstaan bij mensen die al gevaccineerd zijn.

Lees ook:
Overal in Europa wordt het weer spookachtig leeg. ‘We zijn in een race tegen de klok’

Sinds er een besmettelijker variant van het coronavirus is opgedoken, worden in veel Europese landen de maatregelen weer strenger. In België, dat probeert toeristen buiten de deur te houden, zijn de winkels wel gewoon open.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden