Corona-uitbraak

President Zuid-Afrika: Zet je schrap voor corona, maar raak niet in paniek

Een docent in Kaapstad temperatuurt de leerlingen nu de scholen na de lockdown weer opengaan.Beeld Reuters

Het aantal coronabesmettingen in Zuid-Afrika neemt snel toe. Toch wordt de ooit zo strenge lockdown juist afgebouwd. Die diende niet ter voorkoming van een uitbraak, maar slechts als voorbereiding daarop.

De Zuid-Afrikaanse president Cyril Ramaphosa stuurde maandag een open brief aan zijn bevolking met de boodschap: raak niet in paniek door de om zich heen grijpende corona-uitbraak in het land, maar bereid je er wel op voor. 

Met andere woorden: zet je schrap. Want, zo gaf hij toe, het aantal besmettingen in Zuid-Afrika neemt steeds sneller toe. Het verdubbelde alleen al de laatste twee weken: van 25.000 naar 50.000. Volgens de modellen van de regering zal die versnelling de komende weken leiden tot een grote uitbraak, met wellicht miljoenen besmettingen en tussen de 40.000 en 50.000 doden.

Het lijkt erop dat de Zuid-Afrikaanse regering weinig kan doen om het virus nog af te remmen. Het land ging in maart zeer snel op slot – nog voordat ook maar iemand in het land aan corona was overleden. De strenge lockdown duurde vijf weken, maar de economie kon een langere sluiting niet aan en sinds 1 mei bouwt de regering die in stappen af. 

Ramaphosa heeft er dan ook nooit een geheim van gemaakt dat de lockdown niet was bedoeld om een uitbraak te voorkomen. Die diende vooral om de gezondheidssector, het bedrijfsleven, scholen en ministeries meer tijd te geven zich op de onvermijdelijke uitbraak voor te bereiden. Volgens Ramaphosa is die tijd goed benut. Er zijn de nodige noodhospitalen ingericht en er zijn tweehonderd extra artsen uit Cuba ingevlogen. De president gaf maandag wel toe dat ­bijvoorbeeld afstand houden op openbare plekken in het land ‘een enorme uitdaging’ blijft. Zeker in de arme, overbevolkte wijken.

Onderschatting van de ernst van de situatie

Toch bestaat er ook nog veel onduidelijkheid. De angst is dat de uitbraak zelfs nu al groter is dan hij lijkt. Dat komt doordat het aantal tests in het land beperkt is en de testuitslagen door de overbelasting van de labora­toria vaak wel een week op zich ­laten wachten. Menig Zuid-Afrikaan lijkt de ernst van de situatie daardoor te onderschatten. Praktisch alle winkels zijn inmiddels weer open en de meerderheid van de mensen gaat weer naar het werk. Na negen weken van drooglegging mag bij de slijterijen op gezette tijden zelfs weer alcohol worden gekocht. Dit alles voedt de gedachte dat het gevaar bijna geweken is.

Ramaphosa benadrukte in zijn brief dat dit een misvatting is en dat hij zich juist ‘zorgen maakt’. De ramingen van zijn regering laten zien dat de ­uitbraak zich nog altijd pas in zijn ­opbouwfase bevindt. Pas in juli of ­begin augustus wordt de echte piek verwacht.

De provincie Westkaap rond Kaapstad is voorlopig het zwaarst getroffen. Ruim 60 procent van alle Zuid-Afrikaanse coronabesmettingen werd daar vastgesteld. Van de circa duizend mensen in het land die tot nu toe aan het coronavirus zijn overleden, ­woonde driekwart in die provincie. Ramaphosa opende afgelopen vrijdag dan ook in Kaapstad het eerste noodziekenhuis, met 862 extra bedden. Ook die extra beddencapaciteit zal echter niet alles oplossen; aan ver­plegers en ander zorgpersoneel is in de Westkaap al een aanzienlijk tekort ontstaan

Lees ook:

Testen, testen, testen op corona? Voor de Zuid-Afrikaanse townships hoeft het niet zo nodig

‘Testen, testen, testen’ is het devies bij coronabestrijding. Maar een fors aantal mensen in Zuid-Afrikaanse townships is huiverig. Een gevolg van angst, nepnieuws en de apartheidsgeschiedenis.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden