Somalië

President Somalië trekt een verlenging van zijn eigen ambtstermijn in

President Mohamed Abdullahi Mohamed van Somalië.  Beeld AFP
President Mohamed Abdullahi Mohamed van Somalië.Beeld AFP

President ‘Farmajo’ keert op zijn schreden terug en schrijft verkiezingen uit. Of het genoeg is om de broze vrede in Somalië te bewaren, is afwachten.

De hoogopgelopen spanningen in Somalië zijn enigszins afgenomen nadat in het weekeinde het parlement unaniem de verlenging van de ambtstermijn van president Mohamed Abdullahi Mohamed annuleerde. Die heeft nu zijn premier Mohamed Hussein Roble opdracht gegeven verkiezingen voor te bereiden.

Met deze zet hoopt de president de gewapende impasse in de hoofdstad Mogadishu te beëindigen. Maar het is de vraag of dat gaat lukken, want de kampen zijn ernstig gepolariseerd.

Een week geleden escaleerden de politieke spanningen over uitgestelde verkiezingen, toen twee verschillende delen van het leger elkaar beschoten bij het presidentiële paleis. De ene groep verdedigde de president terwijl de andere sectie hem zo snel mogelijk kwijt wil. De splitsing van het leger vond plaats langs clanlijnen. De president behoort tot de Darod-clan, terwijl de oppositie voornamelijk bestaat uit Hawiye, een andere belangrijke clan.

Uniek kiesstelsel

Alles in het land met ongeveer tien miljoen inwoners wordt gecontroleerd door het clansysteem dat ook wordt ingezet bij verkiezingen. Somalië kent een uniek kiesstelsel. De leiders van de clans kiezen leden voor het parlement, terwijl de vijf deelstaten van de federatie kiezen voor de senaat. Het parlement en de senaat kiezen vervolgens een president.

De stembusgang had al in februari moeten plaatsvinden maar de president, de oppositie en de twee deelstaten Puntland en Jubbaland, konden het niet eens worden over het stemproces. Toen de president, beter bekend onder zijn bijnaam Farmajo vanwege zijn grote liefde voor Italiaanse kaas, zijn voorstel indiende om dan maar zijn ambtstermijn te verlengen, sloeg de vlam in de pan.

Directe verkiezingen zijn momenteel onhaalbaar vanwege de terreur die de islamistische beweging Al-Shabaab in grote delen van het land uitoefent. De internationale gemeenschap heeft grote druk uitgeoefend op alle partijen om zo snel mogelijk verkiezingen te houden, uit vrees dat Al-Shabaab de toegenomen instabiliteit uitbuit.

Wankele regeringscoalitie

Niet alleen in Somalië is er enigszins opgelucht ademgehaald na het parlementsbesluit, maar ook in de hele regio, die toch al turbulent is. In Ethiopië woeden gewelddadige etnische conflicten, in Zuid-Soedan lijkt de zoveelste vredespoging af te stevenen op een fiasco, en Soedan heeft een wankele regeringscoalitie van militairen en burgers.

Ethiopië, Somalië en het repressieve Eritrea hebben onlangs de zogeheten Hoorn van Afrika-raad opgericht en proberen Zuid-Soedan daarbij te betrekken. Daarbij is vooral de rol van de Eritrese leider Isaias Afewerki zorgelijk, die na jaren als internationale paria nu zijn expansiedrift toont.

Sinds november helpen zijn troepen op uiterst brute wijze het Ethiopische leger in het binnenlandse conflict in Tigray. Om meer manschappen in te zetten heeft Ethiopië eenheden weggehaald uit Somalië, waar die deel uitmaakten van Amisom, de vredesmissie van de Afrikaanse Unie. Er zijn onbevestigde berichten dat Eritrese troepen de Ethiopische hebben vervangen en daarmee heeft Isaias nu een vinger in de troebele Somalische pap.

Een extra complicatie voor de broze vrede in Somalië zijn de dreigementen van zuiderbuur Kenia, om het vluchtelingenkamp Dadaab te sluiten, waar meer dan 200.000 Somaliërs verblijven. Het botert al een tijdje niet tussen Kenia en Somalië. President Farmajo geeft Kenia geregeld de schuld van de onrust in Somalië en heeft de diplomatieke betrekkingen met het buurland verbroken.

Lees ook:

Trump trekt zijn troepen terug uit Somalië en speelt daarmee terreurgroep Al-Shabaab in de kaart

Met ontzetting en angst hebben Somaliërs gereageerd op de beslissing van de VS om troepen terug te trekken uit het land. Zij vrezen dat het de islamitische terreurbeweging Al-Shabaab vrijwel zeker meer kans biedt om haar invloed weer uit te breiden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden