Zuid-Amerika

President Peru na afzetting aangehouden wegens ‘rebellie’

Pedro Castillo, hier nog tijdens de campagne voor de presidentsverkiezingen in juni 2021, verkiezingen die de tot dan toe onbekende politicus verrassend zou winnen.  Beeld AFP
Pedro Castillo, hier nog tijdens de campagne voor de presidentsverkiezingen in juni 2021, verkiezingen die de tot dan toe onbekende politicus verrassend zou winnen.Beeld AFP

De president van Peru, Pedro Castillo, is aangehouden en door justitie beschuldigd van ‘rebellie’. Castillo’s plaatsvervangster Dina Boluarte is inmiddels beëdigd als opvolger. De kersverse interim-president riep op tot eenheid en een politiek bestand in het al decennia onrustige Zuid-Amerikaanse land.

Joris Belgers

Voorafgaand aan zijn arrestatie werd de controversiële Castillo afgezet door het door de oppositie gedomineerde parlement. Castillo had vlak daarvoor tevergeefs geprobeerd de stemming over zijn afzetting te voorkomen door het parlement tijdelijk te ontbinden. Castillo maakte woensdag in een wanhoopsoffensief nog bekend een nieuwe, buitengewone regering te willen vormen, een avondklok in te zullen stellen en nieuwe verkiezingen uit te willen schrijven.

Maar daar gingen zijn politieke tegenstanders niet mee akkoord. De nationale ombudsman sprak van een coup door Castillo en het leger bracht snel naar buiten dat de president niet bij machte was dit te doen. Enkele van zijn ministers namen ontslag. Het parlement kwam vervolgens alsnog bijeen en stemde in grote meerderheid voor afzetting: 101 parlementariërs stemden voor, zes tegen, tien onthielden zich van de stemming. Het parlement vroeg vervolgens vicepresident Dina Boluarte tijdelijk het presidentschap op zich te nemen. Boluarte is daarmee de eerste vrouwelijk president van Peru.

Washington maande Pedro Castillo diezelfde dag nog het democratisch proces niet in de weg te zitten. Het ministerie van buitenlandse zaken sprak daarbij over ‘de voormalig president'. De politie in Peru toonde niet lang na de stemming een foto op Twitter waar een Castillo enigszins verslagen op een bankje zat, omringd door agenten, maar die tweet werd niet lang erna weer verwijderd. Onduidelijk is of de ex-president is gearresteerd.

‘Moreel onvermogen’

Het was niet de eerste keer dat het parlement dreigde met impeachment: Castillo overleefde al twee keer een afzettingsprocedure wegens ‘moreel onvermogen’. Onder deze bepaling in de grondwet zijn sinds 2018 al twee presidenten ontslagen. Castillo had daar nu, terecht, minder vertrouwen in. Hij claimt zelf dat het parlement hem alleen weg wilde hebben omdat de oppositie zich nog altijd niet kan neerleggen bij zijn verkiezingsoverwinning van juli vorig jaar.

Castillo, een politieke outsider en voormalige plattelandsleraar, nam toen onverwachts de macht over van de traditionele politieke elite van het Zuid-Amerikaanse land. Hij boekte een flinterdunne overwinning van enkele tienduizenden stemmen op de rechtse Keiko Fujimori. De socialist, die tot aan de verkiezingen volslagen onbekend was, beloofde het achtergestelde platteland omvangrijke hervormingen. Hij voerde campagne met de slogan ‘geen armoede meer in een rijk land’ en beloofde iets te doen aan de snel groeiende economische ongelijkheid in het land.

Tot dusver lukte het hem alleen niet die belofte waar te maken. Zijn beleid was allerminst effectief: hij wisselde in de anderhalf jaar dat hij aan de macht vijf keer van ministersploeg, waardoor er tijdens zijn presidentschap niet of nauwelijks nieuw beleid van de grond kon komen.

Zijn populariteit was de laatste tijd flink gedaald, onder meer vanwege de sterk gestegen brandstof- en voedselprijzen en beschuldigingen van corruptie. Er liepen al zes corruptieonderzoeken tegen de president, maar Castillo ontkende iets verkeerds te hebben gedaan. Volgens hem zijn de beschuldigingen onderdeel van een complot om hem ten val te brengen.

Lees ook:

Een profiel van Pedro Castillo, ‘de schrik van Lima’

Met een flinterdunne marge heeft een tot voor kort volslagen onbekende basisschoolleraar de presidentsverkiezingen van Peru gewonnen. Wie is hij?

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden