Oorlogsmisdaden

President Kosovo stapt per direct op en vertrekt naar het tribunaal in Den Haag

Hashim Thaci tijdens een persconferentie in Pristina, Kosovo, op donderdag 5 november. Beeld EPA
Hashim Thaci tijdens een persconferentie in Pristina, Kosovo, op donderdag 5 november.Beeld EPA

De Kosovaarse president Thaci diende donderdag plotseling zijn ontslag in. Nu de aanklacht van het Kosovo-tribunaal tegen hem is bevestigd, zal hij zich in Den Haag moeten verantwoorden voor oorlogsmisdaden.

Met een korte ceremonie in zijn kantoor in Pristina legde Hashim Thaci donderdag zijn ambt als president officieel neer. Parlementsvoorzitter Vjosa Osmani zal voorlopig zijn taken overnemen. Thaci trad onmiddellijk af toen duidelijk werd dat het Kosovo-tribunaal de aanklacht tegen hem had bevestigd. Zijn ontslag was nodig, zei Thaci op een ingelaste persconferentie, om “de integriteit van het Kosovaarse presidentschap te beschermen” en “om de historische waarheid wie de daders en wie de slachtoffers in het conflict waren, veilig te stellen”.

Met ‘het conflict’ doelt Thaci op de Kosovo-oorlog waarbij tussen 1998 en 1999 het Servische leger tegenover het Kosovo-bevrijdingsleger (UCK) kwam te staan. Een conflict waarbij “Kosovo het slachtoffer was en Servië de agressor”, wilde Thaci bij zijn afscheid nog even duidelijk gesteld hebben.

Thaci was in de jaren negentig een van de leiders van het UCK en zou in die rol verantwoordelijk zijn geweest voor oorlogsmisdaden, denkt de aanklager van het Kosovo-tribunaal. De speciale rechtbank werd vijf jaar geleden in Den Haag opgericht met als doel mogelijke oorlogsmisdaden te berechten, gepleegd tegen of door Kosovaren tijdens en vlak na de Kosovo-oorlog. Het tribunaal heeft internationaal personeel maar volgt het Kosovaars recht, en wordt onder meer door de Europese Unie gefinancierd. De rechtbank kwam tot stand als reactie op de kritiek dat het Joegoslaviëtribunaal, dat inmiddels de deuren heeft gesloten, vooral gericht was geweest op de Servische oorlogsmisdaden in de regio.

De kleinste prijs

Het heeft even geduurd voordat het tribunaal, dat in Kosovo bij sommige groepen op flinke tegenwerking stuitte, echt op stoom kwam. De aanklager beschuldigde ook Thaci aanvankelijk van ondermijning van het tribunaal. Maar donderdag leek de oud-commandant zich toch neer te leggen bij de aanklacht die hij “de kleinste prijs” noemde “die we moeten betalen voor de vrijheid van ons volk”.

De uiteindelijke medewerking van Thaci werd door de Europese Unie verwelkomd. Volgens mensenrechtenorganisatie Amnesty International geeft de aanklacht tegen Thaci duizenden oorlogsslachtoffers hoop “om na meer dan twee decennia wachten de waarheid te horen over de afschuwelijke misdaden die zijn gepleegd”.

Sleutelfiguren

De Kosovaarse premier Hoti is minder te spreken over de actie van het tribunaal. In een verklaring liet hij na het ontslag van Thaci weten dat het “Kosovo-bevrijdingsleger voor de bevrijding van ons land heeft gevochten” en dat “niemand kan oordelen over onze vrijheidsstrijd”. De regering verklaarde alle verdachten als onschuldig te beschouwen tot de rechter anders heeft besloten.

Want Thaci is zeker niet de enige die in Den Haag moet verschijnen. De voormalige voorzitter van het parlement Kadri Veseli is onder meer ook aangeklaagd. Samen met Thaci en een paar andere sleutelfiguren zou hij verantwoordelijk zijn voor bijna honderd moorden, denkt de aanklager.

Bovendien zal Thaci in Den Haag gezelschap hebben van de voormalige UCK-woordvoerder en politicus Jakup Krasniqi die eerder deze week door zwaarbewapende agenten in zijn huis bij Pristina werd gearresteerd en naar Den Haag overgebracht.

Lees ook:
President Thaci, ‘de slang van Kosovo’, moet na twee decennia alsnog naar het tribunaal

Hij wordt aangeklaagd door het Kosovo-tribunaal voor oorlogsmisdaden maar vooralsnog is Hashim Thaci de president van Kosovo.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden