Biomassa

Premier Noord-Ierland tekende voor gigantisch fiasco

De Noord-Ierse premier Arlene Foster, verantwoordelijk voor het zogenoemde cash-voor-as-schandaal. Beeld Reuters
De Noord-Ierse premier Arlene Foster, verantwoordelijk voor het zogenoemde cash-voor-as-schandaal.Beeld Reuters

Wie hout stookte, kon in Noord-Ierland goed verdienen. De ontspoorde subsidie wordt de premier aangerekend.

Romana Abels

Premier Arlene Foster van Noord-Ierland kon gisteren opgelucht ademhalen. Een rapport, dat in het Noord-Ierse parlement werd gepresenteerd, ontlast haar van opzettelijke schuld aan een gigantisch fiasco waar ze als minister van handel wel verantwoordelijk voor was.

Foster tekende als minister in 2012 documenten voor een nogal lucratieve regeling voor duurzame energie. Het was een regeling waarin bedrijven en boeren werden aangemoedigd om een biomassa-kachel te kopen. Voor iedere euro die ze daarmee verstookten, kregen ze meer dan anderhalve euro aan subsidie terug. Hoe meer pellets de mensen in hun kachels duwden, hoe meer geld ze kregen.

De regeling werd in Noord-Ierland ingevoerd in de veronderstelling dat de Londense staatskas het subsidiebedrag zou betalen. Zo werd het door haar adviseurs ook aan Foster gepresenteerd. Toen later bleek dat Londen de subsidies niet betaalde, hadden bijna 2000 mensen al hun schuurtjes vol gestouwd met pelletkachels die ze op ieder moment van de dag hoog, torenhoog opstookten. Kranten schrijven sindsdien dat er boeren waren die hun schuren met een ovenwant openden, zo warm hadden ze het gemaakt. Wat bedoeld was als een milieu-vriendelijke regeling, was een melkkoe geworden waarin mensen de buitenlucht verwarmden om zo hun portemonnee te spekken. De regeling liep tot 2015.

Maximum

Naar mensen die waarschuwden dat de subsidieregeling uit de hand liep, werd in het regeringsgebouw in Belfast niet geluisterd. Pas na twee jaar kwam er een maximum op de regeling.

Wat bekend werd als het cash-voor-as-schandaal zorgde al drie jaar geleden voor een ernstige politieke crisis in Noord-Ierland. De regering onder leiding van Foster, moest opstappen en het was jarenlang onmogelijk om een nieuwe regering te vormen. De Noord-Ierse politiek lag gewoon stil. Pas onlangs werd er weer schoorvoetend een begin mee gemaakt, toen de DUP beloofde dat het schandaal mocht worden onderzocht.

Gisteren werd het resultaat van het onderzoek bekend. De regeling had er nooit moeten zijn, was de conclusie, en premier Foster had nooit mogen tekenen voor een regeling zonder de details te kennen. Dat is op zichzelf al ernstig genoeg, maar in Noord-Ierland gingen ook geruchten over opzet of corruptie van Foster. Van beide blijkt geen sprake. Het schandaal was het gevolg van een heleboel besluiten van mensen die iets beter hadden moeten nadenken en van desinteresse en laksheid van het Noord-Ierse bestuur.

Het fiasco krijgt extra aandacht, omdat Foster ook de leider is van de DUP, de partij die tot vorig jaar nog de Britse regering-May gedoogde. Of het rapport ook politieke gevolgen zal hebben, moet in de komende tijd blijken.

Lees ook:

Noord-Ierland voelt zich verraden door ‘vriend’ Boris Johnson

In Belfast en omstreken drong de afgelopen week de reikwijdte van Boris Johnsons brexitdeal door. Het arme landsdeel Noord-Ierland, instabiel als altijd, voelt zich in de steek gelaten.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden