Terreuraanslag

Premier Johnson heeft veel uit te leggen na aanslag Londen

Premier Boris Johnson, minister Priti Patel (links naast hem) en politiecommandant Cressida Dick (links) bezochten zaterdag de locatie van de aanslag in Londen. Beeld Getty Images

De terrorist die vrijdag op mensen instak, was vervroegd vrijgelaten. Politici, op campagne, geven elkaar de schuld. 

Het zorgde voor verbijstering, het weekend na de aanslag op London Bridge. De 28-jarige dader, Usman Khan, bleek al eerder te zijn veroordeeld voor het voorbereiden van een terroristische aanslag en was eind vorig jaar vervroegd vrijgelaten. Hij droeg zelfs nog een enkelband. Toch waren de veiligheidsdiensten niet in staat om Khan tegen te houden. 

Vrijdagmiddag was hij te gast op een door de Universiteit van Cambridge georganiseerd evenement over de rehabilitatie van gevangenen. Khan was in 2012 veroordeeld voor het beramen van een bomaanslag op de Londense beurs in het centrum van de stad. Hij deed in december 2018 met succes een beroep op de mogelijkheid om na de helft van zijn straf voorwaardelijk vrij te komen.

Khan zou op het evenement, samen met andere gevangenen, vertellen over hoe het is om het leven buiten na de gevangenis weer op te pakken. Plots begon hij tijdens een sessie in het wilde weg enkele bezoekers neer te steken. Van de vijf slachtoffers overleden er twee. 

Nog 74 van terrorisme veroordeelden vrij

Premier Johnson had veel uit te leggen. Hoe kon dit gebeuren? Waarom hielden de veiligheidsdiensten Khan niet beter in de gaten? Johnson, die in de laatste tien dagen van de verkiezingscampagne zit, verwees naar wetten die ruim tien jaar geleden onder de Labourregering zijn ingevoerd. Die wetten maken het immers mogelijk dat dit soort gevangenen vervroegd vrij kunnen komen.

Dat bleek dat in de realiteit een stuk ingewikkelder te liggen. Bovendien zijn de Conservatieven al negen jaar aan de macht en is de wetgeving in al die jaren niet aangepast. Johnson gaf in een interview met de BBC toe dat er nog 74 voor terrorisme veroordeelde gevangenen vervroegd zijn vrijgelaten. Hij beloofde dat het ministerie van justitie zeer gedetailleerd gaat kijken naar mogelijkheden om die vrijlatingen alsnog terug te draaien. 

Zo heeft de terrorismediscussie de verkiezingscampagne in Groot-Brittannië voor even overgenomen. Zowel de Conservatieven als Labour proberen er politiek een slaatje uit te slaan.

De premier doet er alles aan om daadkrachtig over te komen, te laten zien dat veiligheid bij hem in goede handen is. Hij beschuldigt Corbyn ervan dat hij gevangenisstraffen alleen maar verder wil versoepelen. Maar tegelijk vond dit drama plaats onder Johnsons verantwoordelijkheid en is er op gevangenissen en het aantal regionale rechtbanken flink bezuinigd de afgelopen jaren. Iets wat de sociaal-democraten er bij de kiezer flink proberen in te wrijven.

Bomgordel was nep

Toch hadden de meeste Britten dit weekend vooral oog voor de moed van de omstanders die de dader nog voor de politie arriveerde, wisten te overmeesteren. Een Poolse kok ging Khan te lijf met een grote slagtand van een narwal (een arctische tandwalvis) die in de hal aan de muur hing. Hij wist hem daarmee naar buiten te jagen, de brug op. Een andere gast van het congres, ook een voormalige gevangene, spoot met een brandblusser in het gezicht van de dader. Weer een ander trok vervolgens de twee grote keukenmessen uit zijn handen. 

De paniek sloeg toe toen ze bij Khan een bomgordel dachten te zien. Daarop schoot de politie hem op de brug dood. Later bleek dat de bomgordel nep was. Zonder de ingreep van de omstanders waren er vermoedelijk meer slachtoffers gevallen, zei de politie na afloop. Er gaan al stemmen op om de Poolse kok een onderscheiding te geven. 

Lees ook:

Dader aanslag Londen zat eerder vast voor terreurdaad

De 28-jarige dader van de aanslag in Londen is in 2012 veroordeeld voor een terroristisch misdrijf. Dat zegt de hoogste terrorismebestrijder van de Londense Politie, Neil Basu, in een verklaring.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden