Brexit

Premier Johnson gaat de onderhandelingen hard in, heel hard

Boris Johnson ziet een glorieuze toekomst voor de Britten.Beeld EPA

De Britten zullen hard met de EU onderhandelen over een eventueel handelsakkoord, stelt de Britse premier. Maar details geeft hij niet.

De vertrapte plastic bekers en achtergelaten spandoeken van het brexit-feest op vrijdagavond waren nog niet opgeruimd op het plein voor het parlement, of Boris Johnson gaf zijn startschot voor de volgende brexit-fase: de onderhandelingen over de toekomstige handelsrelatie met de EU. In een speech in Londen zette hij uiteen hoe de Britten de onderhandelingen in willen gaan. En dat is hard. Met gestrekt been.

Het is de Britten menens, be­nadrukte hij, als hij zegt dat ze niet langer gebonden willen zijn aan EU-standaarden. En hij maakte nog maar eens duidelijk dat het Verenigd Koninkrijk bereid is om zonder handelsakkoord verder te gaan, als de onderhandelaars er in de komende elf maanden niet uit komen. “Er is geen reden om een vrijhandelsakkoord te sluiten waarbij we talloze EU-regels moeten accepteren”, zei de Britse premier. Het gevreesde no-dealscenario blijft dus ook dit jaar voortdurend boven de markt hangen.

Maar, voegde hij eraan toe, de Europese Unie hoeft niet bang te zijn dat de Britten er een race to the bottom van maken. Er zal geen Singapore aan de Theems ontstaan, een land dat op alle punten de EU-standaarden en belastingen zal ondermijnen om zo een betere concurrentiepositie te bemachtigen. “We zullen juist de hoogste standaarden hanteren. Op veel fronten zelfs beter dan de EU.”

Schaken op meerdere borden

Johnson verwees naar het minimumloon in het Verenigd Koninkrijk, dat al hoger is dan in veel EU-landen. Of het gemiddeld langere zwangerschapsverlof dat de Britse overheid aanbiedt.

Johnsons verhaal zat vol retoriek, beeldspraak, humor en optimisme, maar details waren er nauwelijks. Een groot verschil met de speech van EU-onderhandelaar Michel Barnier, die een veel feitelijker verhaal hield voor een groot scherm vol details en uitgangspunten.

De Britse premier kondigde aan op meerdere borden te willen schaken het komende jaar. Want naast de gesprekken met de EU zullen de Britten tegelijkertijd met de Amerikanen onderhandelen over een handelsverdrag. “We hebben de advocaten en experts die we nodig hebben. En als we er tekort van komen, nemen we er nog meer aan.”

Maar tegelijkertijd hebben de Britten in de afgelopen 47 jaar geen enkel handelsakkoord gesloten, als onderdeel van de EU, terwijl er in Brussel honderden getrainde onderhandelaars in dienst zijn met jarenlange ervaring. Zijn speech moest vooral goed vallen in eigen land. Het moest zijn brexit-achterban geruststellen dat hij echt bereid is volledig te breken met de Europese Unie. Gebonden blijven aan EU-regels voorkomt dat het Verenigd Koninkrijk voldoende vrij en onafhankelijk is om zijn eigen toekomst te bepalen, legde Johnson uit. En daar was het de brexiteers nou juist allemaal om te doen.

Economische consequenties

Dat de premier zich aan het uiteinde van het spectrum zou positioneren aan het begin van deze moeilijke ­gesprekken, was te verwachten. Interessant wordt vooral te zien in hoeverre hij uiteindelijk toch naar het midden zal bewegen. Het bedrijfsleven zal de druk op de regering opvoeren om niet volledig te breken met de EU, vrezend voor de economische consequenties. 

Voorlopig lijkt hij hun zorgen niet al te serieus te nemen. Ze moeten zich voorbereiden op handelsbarrières, zei Johnson. Het leven zal veranderen. Maar met geloof in eigen kunnen en het aanboren van nieuwe markten buiten de EU ligt er volgens de Britse premier een glorieuze toekomst in het verschiet. Al houden economen ernstig rekening met flinke economische schade als de Britten aansturen op zo’n harde breuk met de Europese Unie.

Het Britse pond zakte na de speech van Johnson direct met een paar procent ten opzichte van de euro.

Lees ook: 

Ook na de brexit liggen Brussel en Londen op ramkoers

In de aanloop naar de tweede, moeilijkere fase van het brexit-overleg lijken de kampen mijlenver van elkaar verwijderd.

Wat er dit jaar écht verandert voor de EU en de Britten

In Brussel en Londen voelt de brexit als een mijlpaal, maar in wezen verandert er dit jaar nog niet zoveel. Een overzicht. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden