Albicla & Hundub

Poolse en Hongaarse Facebook-tegenhangers geven het rechts-conservatieve geluid een podium

De hoofdpagina van het Hongaarse sociale-mediaplatform Hundub. Beeld AFP
De hoofdpagina van het Hongaarse sociale-mediaplatform Hundub.Beeld AFP

Polen en Hongarije hebben sinds kort allebei een eigen nationaal alternatief voor Facebook. Een plek waar het rechts-conservatieve geluid naar eigen zeggen wél een plek heeft.

Jarron Kamphorst

Een social-mediaplatform dat vrij is van censuur en waar het conservatieve geluid kan klinken zonder dat dit het zwijgen wordt opgelegd. Dat is het idee achter twee nieuwe, lokaal ontwikkelde sociale-mediabedrijven in Polen en Hongarije, Albicla en Hundub. De makers van beide platforms zijn van mening dat Amerikaanse sociale-mediabedrijven zoals Facebook, Twitter en Instagram te veel macht hebben. En dus zat er niets anders op: er moest een alternatief komen.

De timing van de lancering van met name de Poolse ‘nationale’ Facebook is opvallend: 20 januari. De laatste dag dat de Amerikaanse oud-president Donald Trump nog door de gangen van het Witte Huis liep. Dat was ook geen toeval, zo vertelde Tomasz Sakiewicz hoofdredacteur van het weekblad Gazeta Polska dat nauw betrokken was bij de oprichting van Albicla.

Tegenover de nieuwssite Balkan Insight liet de baas van het magazine weten dat “we het portaal wilden lanceren tijdens het laatste uur van het bewind van de leider van de vrije wereld”, ook al werkte nog niet alles precies naar behoren. Bovendien, zo meende Sakiewicz, “is het nu aan ons om te garanderen dat deze wereld vrij blijft, in het bijzonder online”.

Warme banden

Boude uitspraken, maar niet zo verwonderlijk. De Gazeta Polska houdt er namelijk warme banden op na met PiS, de oerconservatieve regeringspartij van oprichter en schaduwpremier Jaroslaw Kaczynski die vanuit de EU al jaren onder vuur ligt omdat ze onder meer de beginselen van de rechtsstaat aan haar laars zou lappen en radicale anti-lhbti-standpunten verkondigt.

Een gedachtegoed waar Gazeta Polska zich in 2019 geheel in liet meeslepen toen het blad voor ophef zorgde toen het stickers verspreidde onder zijn lezers met de tekst ‘lgbt-vrije zone’ erop gedrukt. Critici vrezen dan ook dat Albicla uit zal groeien tot eenzelfde soort spreekbuis van die katholiek-conservatieve ideologie van de Poolse regering.

In Hongarije zijn de zorgen niet veel anders. Hoewel de oprichters van Hundub op het eerste oog minder expliciete banden hebben met de regering van premier Viktor Orban, bestaat ook hier onder critici de vrees dat het sociale-mediaplatform in de toekomst gegijzeld wordt door de rechts-conservatieve politiek. Die bezorgdheid ligt vooral besloten in het feit dat de regeringsgetrouwe krant Magyar Nemzet het platform onlangs inherent Hongaars en een ‘censuurloos alternatief voor Facebook’ noemde.

Koren op de molen

Een uitspraak die naadloos aansluit bij de retoriek van politici van de regering-Orban, die om vrijwel dezelfde redenen vanuit Brussel onder vuur liggen als hun collega’s in Warschau. Volgens de leden van regeringspartij Fidesz biedt Facebook geen ruimte aan de conservatieve, christelijke en rechtse stem en is er sprake van ‘misbruik door techgiganten.’ Dat Donald Trump door diezelfde techgiganten onlangs permanent in de ban werd gedaan, is bovendien koren op de molen voor de populistische leiders van zowel Hongarije als Polen.

Toch is het nog maar de vraag of de nationale tegenhangers van Facebook in de Oost-Europese landen er ook werkelijk in slagen om tot een geslaagd alternatief uit te groeien voor de blauwe reus uit Silicon Valley. Vooralsnog blijft bij beide platforms het aantal gebruikers hopeloos achter op de Amerikaanse concurrent.

Daarnaast kende zowel Albicla als Hundub de nodige opstartproblemen. Zo was het vlak na de lancering voor hackers kinderlijk eenvoudig om de IP-adressen van alle gebruikers van Albicla uit het systeem te trekken en lukte het een stel whizzkids om tot het account van de beheerder door te dringen en alle graphics van het platform te vervangen met afbeeldingen van regenbogen, een overduidelijke verwijzing naar de lgbti-gemeenschap waar de PiS-regering zo tegen ageert. Ook in Hongarije kende Hundub talloze kinderziektes en werd het platform het mikpunt van spot doordat het qua lay-out en functies vrijwel identiek was aan Facebook.

Lees ook:

Wat Brussel kan doen aan de belabberde LGBT-rechten, persvrijheid en rechtspraak in Polen en Hongarije

Regeringsleiders werden het in juli 2020 eens over de voorwaarden tijdens hun marathontop, maar de uitwerking blijft vaag. Intussen gebeurt er weer van alles in Polen en Hongarije.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden