Persvrijheid

Pools parlement keurt omstreden mediawet goed met plotselinge stemming

Pools protest tegen de mediawet in augustus 2021.  Beeld EPA
Pools protest tegen de mediawet in augustus 2021.Beeld EPA

Het Poolse parlement heeft ingestemd met een omstreden wet die volgens tegenstanders het medialandschap in het land verschraalt. De stemming in het parlement was tot woede van de oppositie niet aangekondigd.

Redactie Trouw

De wet lijkt vooral gericht tegen de 24-uurs-nieuwszender TVN24, eigendom van het Amerikaanse Discovery. Dit kanaal is een van de belangrijkste media die kritisch berichten over de regering. De Verenigde Staten zijn “extreem teleurgesteld”, liet de Amerikaanse zaakgelastigde in Warschau weten.

Eerder had het lagerhuis de wet al goedgekeurd, maar het hogerhuis was ervoor gaan liggen. Met de stemming verwerpt het door de regeringspartij Recht en Rechtvaardigheid (PiS) gedomineerde lagerhuis een veto van het hogerhuis, dat in handen is van de oppositie.

Presidentieel veto mogelijk

De wet treedt pas in werking als president Andrzej Duda zijn handtekening eronder zet, en hij heeft gezegd dit in overweging te nemen. Maar hij kan er ook voor kiezen de keuze uit te besteden aan het Hooggerechtshof, dat op handen is van de regering. De Amerikaanse regering verwacht van president Duda dat hij “zijn leiderschap gebruikt om de vrijheid van meningsuiting en zakendoen te beschermen”.

Het Poolse kabinet acht het nodig de mediawet aan te passen om buitenlandse beïnvloeding via de media tegen te kunnen gaan. De wetswijzigingen verbieden dat Poolse media voor meer dan de helft in handen zijn van partijen van buiten Europa. De VS hadden er eerder al protest tegen aangetekend.

Verrassingsstemming

Leden van de oppositie zijn ziedend dat ze te laat zijn geïnformeerd over de stemming en noemen de zet illegaal en ondemocratisch. Oppositielid Joanna Scheuring-Wielgus van de partij Links, zegt pas 24 minuten voor de stemming een sms-bericht met de aankondiging ontvangen te hebben. Volgens de parlementaire regels zou dit eigenlijk drie dagen van tevoren moeten gebeuren.

Piotr Babinetz, voorzitter van de cultuur- en mediacommissie achter de stemming, zei na afloop dat “de wet al te lang op de plank lag, dus we namen het in overweging.”

Tot nu toe wist TVN24 de beperkingen op buitenlands investeerders te omzeilen, doordat het moederbedrijf in Nederland staat geregistreerd. In september werd dan ook de vergunning verlengd. Maar die ingrepen zullen dankzij de aangepaste wet niet meer werken.

De “verrassingsstemming” zou ieder bedrijf dat investeert in Polen en iedereen die geeft om democratie en vrijheid grote zorgen moeten baren, liet Discovery in een reactie weten. Het Amerikaanse bedrijf roept Duda op de wet niet te tekenen.

De Europese Commissie heeft tal van conflicten met de Poolse regering over de rechtsstaat en maakt zich ook zorgen over de mediavrijheid in het land. De commissie heeft Polen voor het Europees Hof van Justitie gedaagd vanwege een wet die de telecomtoezichthouder vatbaar maakt voor politieke druk. EU-landen moeten garanderen dat hun beleid en wetgeving geen negatieve impact hebben op een vrij, onafhankelijk en divers medialandschap.

Lees ook:

Nieuwe mediawet zet Polen op het spoor naar een autocratie

Het laatste kritische tv-station van Polen wordt de mond gesnoerd. Leider Kaczynski neemt wel grote risico’s door zo openlijk zulke autocratische maatregelen te nemen.

Jaroslaw Kaczynski, de anti-liberaal die zijn eigen Polen bouwde

Jaroslaw Kaczynski keerde deze week terug in de Poolse politiek. Hij werd beëdigd als vicepremier. Ze hoeven je niet aardig te vinden, als ze je maar vrezen, is zijn motto.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden