Protesten

Politie doodt tientallen demonstranten bij protesten in Kazachstan, zeker 2000 mensen opgepakt

null Beeld EPA
Beeld EPA

De politie heeft donderdag tientallen demonstranten in de Kazakse stad Almaty doodgeschoten. De actievoerders probeerden volgens de politie overheidsgebouwen binnen te gaan, waarna agenten hen onder vuur namen.

Redactie Trouw

Volgens de politie zijn al zeker 2000 mensen opgepakt. Tientallen betogers zijn doodgeschoten door de veiligheidstroepen en duizenden zijn gewond geraakt. Zeker twaalf politieagenten zijn omgekomen bij gevechten tussen betogers en de politie.

Het is de derde dag van grootschalige protesten in Kazachstan. Meer dan duizend mensen zijn de afgelopen dagen gewond geraakt. In Almaty, de grootste stad van het land, gingen duizenden mensen de straat op. Meerdere gebouwen vlogen in brand en er werden winkels geplunderd. Ook zouden militairen slaags zijn geraakt met demonstranten. In het hele land is het internet afgesloten en banken zijn uit voorzorg gesloten.

In Kazachstan zijn de hevige protesten begonnen vanwege een, inmiddels ingetrokken, verdubbeling van de gasprijs. Gas wordt veel gebruikt als brandstof voor auto’s in het land. President Kassym-Jomart Tokajev kondigde de noodtoestand af en schakelde de hulp in van een door Rusland geleid militair bondgenootschap (CSTO). De eerste militairen zijn volgens de CSTO in Kazachstan aangekomen. Daar zitten ook Russen bij.

Vliegveld tijdelijk ingenomen

“Het beschermen van de infrastructuur van de staat en het leger is de voornaamste missie”, meldt de CSTO in een verklaring. Voorzitter Nikol Pasjinjan, de premier van Armenië, zei dat de militairen een “beperkte periode in het land blijven om de situatie te normaliseren”.

Demonstranten slaagden er woensdag gedurende enige tijd in het vliegveld van Almaty in bezit te nemen. Inmiddels hebben de autoriteiten de macht over het vliegveld weer terug, maar luchtvaartmaatschappijen in de regio hebben uit voorzorg besloten voorlopig niet naar de stad te vliegen. Een woordvoerder van Flydubai meldt dat vluchten donderdag zijn geannuleerd vanwege “de situatie ter plaatse”.

Er zijn in Kazachstan de afgelopen dagen honderden arrestaties verricht en door de protesten zijn acht agenten en leden van de nationale garde omgekomen, 317 anderen raakten gewond. Ook onder de demonstranten zijn er doden en gewonden gevallen, maar het is niet duidelijk hoeveel.

Regering Kazachstan zet limiet op brandstofprijzen

De regering heeft ondertussen een limiet gezet op de brandstofprijzen in het land nadat grootschalige protesten zijn uitgebroken vanwege een stijging in de prijs van lpg. “Deze dringende maatregel is genomen om de sociaaleconomische situatie te stabiliseren”, stelt de overheid in een verklaring. De limiet geldt voor zes maanden.

Vooral in het westen en in de grootste stad van het land Almaty in het zuiden wordt lpg veel gebruikt als autobrandstof. Militairen van een alliantie van landen uit de regio (CSTO) zijn op verzoek van president Kassym-Jomart Tokajev in het grondstofrijke land aangekomen om de veiligheidstroepen te helpen. Rusland heeft 3000 militairen gestuurd en ook andere landen zoals Armenië en Kirgizië sturen troepen. De Europese Unie heeft gezegd dat deze militaire interventiemacht de soevereiniteit van Kazachstan moet garanderen. Het Verenigd Koninkrijk zegt dat er een vreedzame oplossing moet komen.

De onvrede van de betogers lijkt zich ook steeds meer te richten op de de facto leider van het land, Noersoeltan Nazarbajev. Op meerdere plekken in het land worden standbeelden van hem van de sokkel getrokken. Nazarbajev was van 1990 tot 2019 president van de voormalige Sovjetrepubliek en koos toen Tokajev als zijn opvolger. Achter de schermen bleef hij de belangrijkste man in het land. Hij draagt ook nog steeds de titel Elbasy, wat leider van de natie betekent.

Lees ook:
Eerste doden bij massaprotesten in Kazachstan, president vraagt Rusland om hulp

Kazachstan bevindt zich in de grootste politieke crisis in jaren. President Tokayev grijpt naar repressie en inmiddels vielen al de eerste doden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden