Abortuswet

Politico: Hooggerechtshof VS gaat federaal recht op abortus afschaffen

Voor en tegenstanders van abortus demonstreren bij het Hooggerechtshof. Beeld AFP
Voor en tegenstanders van abortus demonstreren bij het Hooggerechtshof.Beeld AFP

Het Amerikaanse Hooggerechtshof is van plan de twee rechterlijke uitspraken die een federaal recht op abortus in de Verenigde Staten garanderen te vernietigen. Dat schrijft de politieke nieuwswebsite Politico op basis van gelekte documenten.

Redactie Trouw

In een eerste versie van een aankomende uitspraak van het Hof, die Politico kon inzien en die het online publiceert, schrijft de conservatieve opperrechter Samuel Alito dat ‘Roe en Casey verworpen moeten worden’. Roe versus Wade was de zaak uit 1973 die Amerikanen het recht op abortus gaf. In 1992 werd die uitspraak nog eens bevestigd, met een uitspraak in de zaak Planned Parenthood versus Casey.

Sindsdien strijden fundamentalistische christenen en de Republikeinse Partij voor het intrekken van beide uitspraken. Doordat in 2017, 2018 en 2020 toenmalig president Donald Trump en een Republikeinse meerderheid van de Senaat drie vacatures in het Hooggerechtshof konden vervullen, heeft het nu een 6-3 conservatieve meerderheid, die mogelijk bereid is dat landelijke recht op abortus af te schaffen.

‘Altijd al fout’

“Roe was van begin af aan al enorm fout”, schrijft opperrechter Alito in de uitspraak die nog niet definitief is. “Het is tijd om naar de grondwet te luisteren en de kwestie rond abortus terug te brengen naar de vertegenwoordigers van het volk.”

Het is extreem uitzonderlijk dat een concept van een aankomende uitspraak wordt gepubliceerd, schrijft Politici zelf. Het gelekte document dateert van februari. Volgens de nieuwssite gebeurde het nooit eerder in de moderne geschiedenis van het Hooggerechtshof dat een ontwerpbeslissing openbaar wordt, terwijl een zaak nog hangende is.

Het medium noemt wel een aantal voorbeelden van zaken waar van te voren tipjes van de sluier werden opgelicht. Dat gebeurde bijvoorbeeld in aanloop naar de beslissing van het hof om Obamacare goed te keuren, een grote hervorming van de gezondheidszorg in de Verenigde Staten.

Als het Hof het federale recht op abortus afschaft, mogen de individuele staten beslissen of ze abortus toestaan. Een aantal staten, waaronder de dichtstbevolkte staat Californië, heeft al wetten aangenomen die het recht op abortus beschermen. In zo’n dertien conservatieve Amerikaanse staten werden de afgelopen tijd juist strengere maatregelen ingevoerd.

Volgens Politico zijn vier andere opperrechters - Clarence Thomas, Neil Gorsuch, Brett Kavanaugh en Amy Coney Barrett - het eens met Alito en stemmen zij met hem mee. Drie progressieve opperrechters - Stephen Breyer, Sonia Sotomayor en Elena Kagan - zijn bezig een zogeheten afwijkende opinie te schrijven. Hoe de voorzitter van het negenkoppige hof, de conservatieve John Roberts, van plan is te stemmen is niet bekend. De uitspraak van de rechtbank is pas definitief als deze is gepubliceerd. Dat gebeurt waarschijnlijk in de komende twee maanden. Het zou mogelijk zijn dat er nog rechters van mening veranderen.

Direct na het nieuws, dat laat in de avond kwam, verzamelden demonstranten zich bij het Hooggerechtshof.

‘Bizar’ en ‘extreem’

De staat Texas wilde in augustus vorig jaar abortus te verbieden na de zesde week van de zwangerschap, ook na een verkrachting. De huidige president van de VS, Joe Biden, noemde dat ‘bizar’ en ‘extreem’ en een federale rechter besloot in het najaar dat die wet niet gehandhaafd mocht worden.

Als Roe vs. Wade van tafel wordt geveegd, dan zal Texas niet de enige staat zijn waar het recht op abortus zal worden ingeperkt of afgeschaft. Het Guttmachter Institute, dat onderzoek doet naar seksuele gezondheid en zelfbeschikkingsrecht wereldwijd, schat in dat abortus in 26 staten zeker of zeer waarschijnlijk zal worden verboden.

Dat betekent volgens het Guttmacher Institute bijvoorbeeld dat vrouwen in Texas gemiddeld genomen 872 kilometer naar New Mexico moeten rijden als ze toch voor een abortus kiezen. Vrouwen in Florida zouden volgens het instituut waarschijnlijk helemaal naar North Carolina moeten, ruim 900 kilometer verderop - ongeveer de afstand vanuit Utrecht naar Praag.

Lees ook:

Het Amerikaanse Hooggerechtshof bekijkt of de abortuswet kan worden ingeperkt, en maakt daarmee abortus tot verkiezingsthema

Het Amerikaanse Hooggerechtshof gaat zich buigen over een anti-abortuswet uit Mississippi. De zaak kan een heet hangijzer worden bij de Congresverkiezingen volgend jaar.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden