Reportage

Politici, activisten, toevallige voorbijgangers: iedereen loopt risico in Moskou

Joelia Galjamina is districtsraadslid in het Timirjazev-district van Moskou. Ze is uitgesloten van deelname aan de gemeenteraadsverkiezingen van september 2019 en werd in juli aangehouden bij een demonstratie. Beeld AFP

Met je kind naar een demonstratie? Dan riskeer je uit de ouderlijke macht te worden ontzet. ‘Meneer de rechter, u staat voor de keuze tussen uw salaris en uw beroepseer.’

Joelia Galjamina oogt monter, na tweemaal tien dagen in de cel. ‘Keep calm and start a revolution’, staat op haar rode t-shirt. Het is druk in de rechtszaal. Tientallen mensen zijn gekomen om haar een hart onder de riem te steken. “Zoveel mensen had ik niet verwacht”, glimlacht Galjamina. “Ik ken zelfs niet iedereen.”

Een dag eerder kwam ze vrij, om al na enkele stappen op straat opnieuw te worden opgepakt en afgevoerd. Ze had net tijd om haar man vluchtig te omhelzen. De nieuwe aanklacht: Galjamina, bekend taalwetenschapper en lid van de deelraad in een Moskouse stadswijk, zou via haar Facebookpagina hebben opgeroepen tot deelname aan een niet-toegestane demonstratie.

“Ik voel me goed, een beetje slapjes”, zegt ze voordat de rechter de zaal binnenkomt. “Ik had natuurlijk wel verwacht dat ze me weer zouden oppakken. Ik ging ervan uit. Maar van binnen had ik toch hoop.”

Al wekenlang hangen rechtsvervolging en een mogelijke gevangenisstraf als een zwaard van Damocles boven de hoofden van tientallen mensen in Rusland, van wie er sommigen inmiddels al geruime tijd vastzitten. Sommigen zijn bekende activisten, zoals oppositieleider Aleksej Navalny, die vorige week na dertig dagen cel weer vrijkwam en tot zijn eigen en veler verrassing ook daadwerkelijk naar huis mocht. Er zijn meerdere kandidaatleden voor de Moskouse gemeenteraad bij, die onder verschillende voorwendselen niet mogen deelnemen aan de lokale verkiezingen van 8 september. Veel anderen zijn de afgelopen weken opgepakt tijdens verschillende protestdemonstraties, onder hen ook toevallige voorbijgangers. Verschillende gearresteerden riskeren jarenlange gevangenisstraffen, omdat ze geweld zouden hebben gebruikt tegen de oproerpolitie, zelfs al ontbreken daarvoor bewijzen.

Olga en Dmitri Prokazov in gesprek met journalisten. Beeld AP

Jongetje zogenaamd levend schild

Veruit de meest tot de verbeelding sprekende zaak is die tegen Olga en Dmitri Prokazov, die op 27 juli met hun 1 jaar oude zoontje Artjom een demonstratie in het centrum van Moskou bezochten. De Russische televisie vertoonde beelden, waarop te zien was dat de ouders het kind in handen gaven van een bekende activist, die het jongetje zogenaamd als levend schild zou gebruiken. In werkelijkheid is de activist een familielid en maakte het drietal zich op om samen met het kind naar huis te gaan.

De ouders worden nu beschuldigd van het willens en wetens in gevaar brengen van hun kind en het openbaar ministerie (OM) eist dat ze uit de ouderlijke macht worden ontzet. De activist blijft tot in oktober in voorarrest. Op 28 augustus buigt de rechtbank zich voor het eerst over de zaak van de Prokazovs.

Inmiddels zijn tegen een tweede echtpaar soortgelijke beschuldigingen geuit. Pjotr Chomski en zijn vrouw Jelena zouden tijdens een demonstratie op 3 augustus hun twee kinderen van 1 en 3 jaar willens en wetens in gevaar hebben gebracht, volgens het OM, met als doel hun eigen aanhouding te voorkomen. Een Russische televisiezender beschuldigde Chomski van ‘een provocatie’. De Russische kinderombudsman Jevgeni Boenimovitsj noemt de pogingen tot ontzetting uit de ouderlijke macht ‘politieke chantage’. De zaak van de Chomski’s komt op 2 september voor.

Salaris of beroepseer

Joelia Galjamina (46) hoopt dan weer op vrije voeten te zijn. De rechter negeert het betoog van haar advocaat Michail Birjoekov, die benadrukt dat Galjamina niets laakbaars heeft gedaan. “Het gaat hier om politieke vervolging van tegenstanders met als doel mij het zwijgen op te leggen”, richt Galjamina zich in haar eigen weerwoord rechtstreeks tot de rechter. “U staat voor de keuze tussen uw salaris en uw beroepseer.”

Galjamina vervolgt dat zij zelf de komende nacht ‘rustig zal slapen’, zelfs al is het op een ongemakkelijk bed in de cel. De rechter, weet ze, zal onrustig slapen, gekweld door een slecht geweten. Galjamina wordt enkele minuten later opnieuw tot tien dagen celstraf veroordeeld.

Lees ook:

Sergej Toekasov: De autoriteiten willen de mening van onafhankelijke, vrije burgers niet horen

Sergej Tsoekasov was een van de weinige onafhankelijke kandidaten die nog dacht aan de gemeenteraadsverkiezingen in Moskou mee te mogen doen. Totdat de rechter onlangs ook zijn deelname verbood.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden