Polen

Polen krijgt opnieuw een tik op de vingers, dit keer van het Europees Hof van Justitie

De Poolse politicus Jaroslaw Kaczynski op een persconferentie in Warschau. Beeld AP
De Poolse politicus Jaroslaw Kaczynski op een persconferentie in Warschau.Beeld AP

Opnieuw wordt Polen berispt vanwege de uitholling van de rechtsstaat. Dit keer oordeelt het Europees Hof van Justitie dat Warschau de onafhankelijke rechtsspraak geweld aandoet.

Het Europees Hof van Justitie is van mening dat de regelgeving in Polen omtrent de benoeming van rechters in het Hooggerechtshof in Warschau in strijd is met EU-wetgeving. Tot die conclusie kwam het hof in Luxemburg dinsdag in een zaak die was aangespannen door een aantal Poolse rechters. De uitspraak van het hof is de zoveelste tik op de vingers voor de Poolse nationalistisch-conservatieve regeringspartij PiS.

Vanuit Brussel klinkt al langer kritiek op de regering in Warschau, omdat zij de onafhankelijkheid van het Poolse rechtssysteem steeds verder zou inperken sinds ze aan de macht kwam in 2015. Volgens de Europese Commissie zou door de benoeming van regeringsgezinde rechters de rechtsstaat in Polen steeds verder onder druk komen te staan.

Zo startte de Commissie in 2017 een zogeheten artikel 7-procedure waarmee ze een lidstaat aan kan pakken die aanhoudend de rechtsstaat schendt en daardoor in theorie zijn stemrecht kan verliezen. Vooralsnog wil die procedure echter nog niet echt vlotten, omdat alle lidstaten van de EU ermee in moeten stemmen en Hongarije er tot nog toe een stokje voor steekt. Tegelijkertijd kreeg Polen de afgelopen jaren te maken met vier inbreukprocedures vanuit Brussel vanwege de uitholling van de rechtsstaat. Deze minder drastische maatregel kan onder meer leiden tot het opleggen van sancties, zoals geldboetes.

De uitspraak van het Europees Hof van dinsdag richt zich in het bijzonder op de zogenoemde Raad voor de Rechtspraak. Dit orgaan beslist dankzij een controversiële wet uit 2018 in zijn eentje over de benoeming van rechters in het Poolse Hooggerechtshof. Diezelfde wetgeving maakt het eveneens vrijwel onmogelijk om de aanstelling van een toprechter door die Raad aan te vechten.

Aangezien de Raad voor de Rechtspraak enkel en alleen wordt bevolkt door regeringsgetrouwe figuren, danst hij volledig naar het pijpen van regeringspartij PiS, die daarmee haar grip op de rechterlijke macht aanzienlijk zag groeien de afgelopen jaren.

Binnen de rechterlijke macht in Polen is er daarom al lange tijd veel kritiek op de Raad en zijn benoemingsprocedure. Critici krijgen nu dus bijval van het Europees Hof dat dinsdag oordeelde dat indien de benoemingsregels de onafhankelijkheid van het Hooggerechtshof in de weg staan, datzelfde hof die regels naast zich neer mag leggen.

Lees ook:

Poolse regering muilkorft rechters: ze mogen geen vragen van Europese collega’s meer beantwoorde

Nieuw bewijs dat in Polen de politiek de rechterlijke macht aan een lijntje heeft: rechters mogen van de minister van justitie geen vragen beantwoorden van Europese collega’s.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden