Rusland

Poetin uit stoere taal in zijn jaarrede, maar rept met geen woord over Navalny

De Russische president Vladimir Poetin tijdens zijn traditionele jaarrede op 21 april 2021. Beeld AFP
De Russische president Vladimir Poetin tijdens zijn traditionele jaarrede op 21 april 2021.Beeld AFP

Vladimir Poetin hield het woensdag in zijn jaarlijkse state-of-the-nation-toespraak bij dreigende woorden. Die waren bedoeld voor zijn binnenlandse én buitenlandse vijanden.

Een hele grote olifant stond er woensdag in de voormalige manege van het Kremlin waar de Russische president Vladimir Poetin zijn traditionele jaarrede hield. Tijdens de toespraak ging de 68-jarige president in op een waaier aan onderwerpen en problemen waar Rusland mee te kampen heeft. De coronapandemie, het onderwijs, de kwakkelende economie, klimaatverandering en de krimpende bevolking.

Maar één groot thema bleef zoals gebruikelijk onaangeroerd: de toestand van de gevangen oppositieleider Aleksej Navalny die momenteel op de ziekenboeg in een strafkolonie ligt, nadat hij drie weken terug in hongerstaking ging om onafhankelijke medische zorg te eisen. Op basis van zijn medische gegevens die via zijn advocaten naar buiten kwamen, verklaarden zijn artsen afgelopen weekend dat Navalny “ieder moment kan overlijden” aan een hartaanval of acuut nierfalen.

Protesterende burgers opgepakt

Terwijl de president ten overstaan van het Russische parlement inging op de staat van het land, werden in het verre oosten de eerste vreedzaam protesterende burgers al in politiebusjes afgevoerd. De demonstranten gaven gehoor aan een oproep van Navalny’s beweging om ’s avonds in meer dan honderd Russische steden de straat op te gaan om adequate medische zorg voor de oppositieleider te eisen.

Terwijl Poetin met geen woord over het noodlot van zijn prominentste criticus repte, loste hij wel een paar zorgvuldig geformuleerde waarschuwingsschoten voor de oppositie. “De organisatoren van provocaties die onze veiligheidsbelangen bedreigen, zullen dat betreuren zoals ze dat nog nooit hebben betreurd.”

Onverholen bedreigingen uitte Poetin ook rondom dat andere grote thema: de toenemende spanningen tussen het Westen en Rusland naar aanleiding van nieuwe sancties en de recente Russische troepenopbouw aan de Oekraïense grens en op de Krim.

Dreigende taal

Poetin stelde dat “niemand het in zijn hoofd moet halen de ‘rode lijn’ te overschrijden, die wij zelf in elk specifiek geval zullen definiëren”. Iedereen die dat wel doet, kan een “onevenredig, snel en zwaar antwoord” verwachten. Daarnaast sprak de president zijn afkeuring uit over westerse sancties. Het opleggen van strafmaatregelen aan Rusland is inmiddels “een soort sport aan het worden: wie kan er het luidst iets negatiefs zeggen over Rusland”. Terwijl Rusland zich volgens de president altijd “ingetogen en bescheiden” opstelt.

Die laatste opmerking staat in contrast met de opstelling van Poetin als ‘straatvechter’. De president gaat er doorgaans prat op dat hij tijdens zijn jeugd in de straten van Leningrad, het huidige Sint-Petersburg, al leerde dat “als een gevecht onvermijdelijk is, je altijd als eerste moet slaan”.

Dat Poetin dat motto woensdag niet alleen in de zogeheten Moskouse Manege in woorden herhaalde, werd gedurende de dag steeds duidelijker. Uren voordat de aangekondigde protesten in Moskou van start gingen, waren grote delen van het centrum van de hoofdstad al volledig gebarricadeerd.

Zo leek de onderliggende boodschap van Poetins toespraak voor binnenlandse en buitenlandse opponenten van het regime eens te meer dezelfde: met ons valt niet te sollen.

Lees ook:

De relatie tussen Kiev en Moskou ligt aan diggelen: Rusland dreigt met ‘het begin van het einde’ van Oekraïne

In eerste instantie zocht de Oekraïense president Volodimir Zelenski nog toenadering tot Moskou. Maar sinds Rusland deze week begon aan een troepenopbouw aan de grens, liggen de fragiele banden aan diggelen.

Russische militaire opbouw drijft spanning op rond Zwarte Zee

De Zwarte Zee is een brandpunt aan het worden in de rivaliteit tussen Rusland en het Westen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden