Oekraïne-crisisToespraak Poetin

Poetin: Oekraïne behoort historisch gezien tot Rusland

Vladimir Poetin tijdens de toespraak. Beeld EPA
Vladimir Poetin tijdens de toespraak.Beeld EPA

De Russische president Vladimir Poetin richtte zich maandagavond tot het Russische publiek in een lange toespraak. Die zat vol verwijten aan het Oekraïense leiderschap en aan de Navo. Een kleine bloemlezing uit de 56 minuten durende rede.

Eric Brassem

Poetin begon met een lang exposé over de geschiedenis van Oekraïne. Het land is volgens hem een creatie van de Sovjet-Unie, meer in het bijzonder van de eerste Sovjet-leider, Vladimir Lenin. Maar volgens Poetin heeft Oekraïne zich ondankbaar jegens Rusland gedragen na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie in 1991.

Daarbij stelde hij ‘het Russische Rijk’ en de Sovjet-Unie op één lijn. “Waarom moesten wij tegemoetkomen aan de nationale ambities van de buitengewesten van het voormalige Russische rijk? Waarom moesten we rechten overdragen aan gebieden die historisch onderdeel van Rusland waren?", vroeg de president zich af. “Waarom moesten we zo genereus zijn?”

Poetins uiteenzetting kwam erop neer dat Oekraïners last hebben van ressentimenten: “Vanaf het begin bouwden ze hun soevereiniteit op de ontkenning van alles wat ons bindt. Ze probeerden het bewustzijn, de historische herinnering van miljoenen mensen, hele generaties die leven in Oekraïne, te verdraaien.”

Poetin sloeg een dreigende toon aan toen hij sprak over Oekraïne’s ‘decommunisatie’, het proces van verzelfstandiging van de voormalige Sovjet-republieken. “En nu hebben de ‘dankbare’ nazaten [van de Sovjet-Unie, red.] monumenten van Lenin in Oekraïne vernietigd. Dat noemen ze decommunisatie. Willen jullie decommunisatie? Nou best, wat ons betreft. Maar dan moet je niet zoals ze zeggen halverwege ophouden. We staan klaar om jullie te laten zien wat echte decommunisatie betekent voor Oekraïne.”

Bloedvergieten

Over de strijd in de Donbas wees Poetin het ‘regime op het territorium van Oekraïne’ aan als schuldige: “Degenen die het pad van geweld, bloedvergieten en wetteloosheid zijn ingeslagen erkennen geen enkele oplossing voor de kwestie van de Donbas anders dan de militaire. Daarom acht ik het nodig om de al rijkelijk late beslissing te nemen om onmiddellijk de onafhankelijkheid en soevereiniteit van de Volksrepubliek Donetsk en de Volksrepubliek Loegansk te erkennen.”

“We eisen een onmiddellijke stopzetting van de vijandelijkheden. Anders komt alle verantwoordelijkheid voor de mogelijke voortzetting van het bloedvergieten geheel te liggen op het geweten van het regime dat op het territorium van Oekraïne regeert.”

Plotselinge aanval

Poetin stond ook uitvoerig stil bij de bedreiging van Rusland door de Navo, en een eventueel Oekraïens lidmaatschap van het bondgenootschap. Poetin schetst wat dat laatste zou betekenen: “Het niveau van militaire dreigingen voor Rusland zou vele malen erger worden. Ik sta er in het bijzonder bij stil dat de kans op een plotselinge aanval tegen ons land dramatisch zou toenemen. De Amerikaanse planningsdocumenten bevatten de mogelijkheid van een zogeheten preventieve aanval tegen vijandelijke raketsystemen. En wie is de voornaamste vijand voor de VS en de Navo? Dat weten we ook. Het is Rusland.”

Vergeldende maatregelen

Poetin sprak ook over de eisen die Rusland in december aan de Navo en de VS heeft voorgelegd, zoals terugtrekking van alle Navo-troepen uit Oost-Europa en de garantie dat Oekraïne nooit lid zal worden van het bondgenootschap. Daar is de Navo niet op ingegaan. Poetin gaf daarvoor een verklaring, en knoopte er ook een dreigement aan vast: “Ze hebben slechts één doel: de ontwikkeling van Rusland inperken. En dat zullen ze doen, zoals ze eerder gedaan hebben. Zelfs zonder enig formeel voorwendsel. Gewoon omdat we bestaan. Wij zullen nooit compromissen sluiten over onze soevereiniteit, nationale belangen en onze waarden.

“Ik wil duidelijk en direct zeggen dat in de huidige situatie, waarin onze voorstellen voor een gelijkwaardige dialoog over fundamentele kwesties feitelijk onbeantwoord zijn gebleven door de Navo en de Verenigde Staten, Rusland geheel in zijn recht staat om vergeldende maatregelen te nemen om zijn veiligheid te garanderen. Dat is precies wat we zullen doen.”

De citaten in dit stuk zijn gebaseerd op Engelse vertalingen door CNN en persbureau Reuters

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden