ReportageRusland

‘Poetin moordenaar’, roepen ze in Moskou, waar ze eerst ‘dief’ riepen

De oproerpolitie in Moskou tijdens een demonstratie voor Navalny. In heel Rusland werden bij verschillende demonstraties honderden mensen gearresteerd.  Beeld AP
De oproerpolitie in Moskou tijdens een demonstratie voor Navalny. In heel Rusland werden bij verschillende demonstraties honderden mensen gearresteerd.Beeld AP

Op de dag dat de Russische president Poetin zijn jaarrede hield, hielden aanhangers van de gevangen oppositieleider Navalny in protest. Zeker duizend mensen werden in het hele land opgepakt. In Moskou riepen spreekkoren om ‘artsen voor Navalny’.

“Het is echt rustig!” Twee jonge demonstranten kunnen er niet over uit. Terwijl duizenden mensen scanderend door het centrum van Moskou trekken houdt de politie zich opvallend op een afstand. Enkele straten verderop staan tientallen arrestantenwagens klaar, voor het geval dat. Maar ze komen niet in actie.

“Hindert andere burgers niet. Houdt u aan de wet”, roept een politieman met lijzige stem onder de muren van het parlementsgebouw elke paar minuten door zijn megafoon.

“Houden jullie je maar aan de grondwet!”, dient de menigte hem van repliek. De stemming is strijdlustig. Spreekkoren roepen om ‘artsen voor Navalny’ en om vrijheid. Naast traditionele leuzen als ‘Poetin is een dief’ klinkt nu ook voor het eerst ‘moordenaar’. Net als in januari claxonneren passerende automobilisten instemmend. Een van hen heeft in het vuil op zijn portier ‘Navalny’ geschreven. Het wordt met gejoel begroet.

Apotheose van een golf van demonstraties

Het straatprotest in Moskou is de apotheose van een golf van demonstraties die uren eerder is begonnen in Vladivostok, in het Russische Verre Oosten. Het karakter is in de tientallen steden soms grimmig, soms haast feestelijk, ware het niet dat de aanleiding de volgens sommige artsen kritieke gezondheidstoestand is van oppositieleider Navalny. Vooral in St. Petersburg treedt de politie hard op met de wapenstok. Alles bij elkaar zijn in heel Rusland zeker duizend mensen opgepakt, van wie pakweg een derde in St. Petersburg.

Dat is wel beduidend minder dan bij de voorafgaande massaprotesten in januari, toen rond de tienduizend demonstranten werden aangehouden. Misschien is de terughoudendheid in Moskou te verklaren door de jaarlijkse toespraak die de Russische president Vladimir Poetin eerder op de dag hield in een zaal vlakbij het Kremlin. Dat beloofde de nieuwsgebeurtenis van de dag te worden, tot de aankondiging van de straatacties door Navalny’s team. Al vanaf de vroege ochtend waren vanwege de toespraak al grote delen van het gebied rond het Rode Plein door dranghekken afgezet.

Het besef leeft dat dit misschien wel de laatste demonstratie is die door de Navalny-aanhang in de huidige samenstelling op touw is gezet. Het Openbaar Ministerie wil dat de organisatie van Navalny het predicaat ‘extremistisch’ krijgt. Als dat gebeurt zal het lastiger worden mensen te mobiliseren, want zelfs de suggestie van banden met de organisatie kan dan leiden tot strafvervolging.

Tot vreugde van de omstanders neemt Navalny’s vrouw Joelia in Moskou deel aan het protest.

Nu al is het functioneren van de groep danig bemoeilijkt. Navalny zelf zit in de cel, veel naaste medewerkers zijn het land ontvlucht om arrestatie te voorkomen. Zijn vrouw Joelia is in Moskou de enige bekende figuur uit de entourage van Navalny die tot vreugde van de omstanders deelneemt aan het protest.

In de dagen voorafgaand aan het protest in Moskou zijn tientallen activisten in het hele land preventief opgepakt en huiszoekingen verricht, reden voor regionale kantoren van Navalny’s organisatie de deuren te sluiten en ondergronds te gaan, misschien een voorteken van hoe de organisatie in de toekomst zal functioneren. De ochtend van de protestdag worden in Moskou twee naaste medewerkers van Navalny zonder opgaaf van reden aangehouden. Een bekende liberale politicus, Vladimir Ryzjkov, is opgepakt ‘wegens organisatie van een illegale actie’. Hij had een nieuwsbericht over de actie op Twitter gedeeld.

Lees ook:

Poetin uit stoere taal in zijn jaarrede, maar rept met geen woord over Navalny

Vladimir Poetin hield het woensdag in zijn jaarlijkse state-of-the-nation-toespraak bij dreigende woorden. Die waren bedoeld voor zijn binnenlandse én buitenlandse vijanden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden