Oekraïne

Poetin en Zelenski willen staakt-het-vuren in Oost-Oekraïne

Mensen verzamelen zich buiten het presidentieel paleis in Parijs, in afwachting van de top tussen president Zelenski en zijn Russische collega Poetin. Beeld AFP

De Russische president Vladimir Poetin en zijn Oekraïense ambtsgenoot Volodimir Zelenski hebben in een verklaring gezegd dat de landen de wapenstilstand in Oost-Oekraïne strenger gaan handhaven. Er moet een volledig staakt-het-vuren komen in de regio. 

De twee leiders hebben ook besloten dat er direct maatregelen moeten worden genomen om de situatie in het conflictgebied in de Donbass-regio te stabiliseren. Daar hebben pro-Russische separatisten hun eigen ‘Volksrepublieken’ uitgeroepen. Ook is gesproken over een gevangenenruil tussen beide landen.

Zelenski zei tijdens een gezamenlijke afsluitende persconferentie dat hij in de gesprekken duidelijk heeft gemaakt dat Oekraïne de volledige controle terug moet krijgen over de gebieden in Oost-Oekraïne. “Er is geen compromis mogelijk als wij dan gebied af moeten staan. Ik heb aangedrongen op het terugtrekken van al het wapentuig in het oosten van het land.”

Poetin en Zelenski spraken elkaar maandag voor het eerst onder vier ogen, na drie jaar waarin nauwelijks onderhandeld is. Aan het eind van de middag kwamen zij aan in Parijs, ’s avonds gingen ze met elkaar in gesprek. Het overleg duurde met anderhalf uur langer dan verwacht. 

Doel van de gesprekken is een akkoord over de toestand in Oost-Oekraïne, dat al sinds 2014 deels in handen is van pro-Russische rebellen. In het gebied wordt nog altijd gevochten, maar het geweld is verminderd sinds de beide partijen zich hebben teruggetrokken van het front. Oekraïne en veel westerse landen beschuldigen Moskou van militaire steun aan de rebellen, maar Poetin ontkent dat.

In Oekraïne zijn veel mensen, ook aanhangers van Zelenski, bezorgd dat de ervaren Rus hem aftroeft. Enkele duizenden Oekraïeners gingen in de hoofdstad Kiev de straat op om hun president aan te moedigen zijn poot stijf te houden, met spandoeken waarop stond ‘Nee tegen capitulatie!’.

Campagne

Zelenski heeft campagne gevoerd met de belofte dat hij een einde zal maken aan het conflict in Oost-Oekraïne en daarom wilde hij in Parijs een doorbraak bereiken. Poetin kan het zich veroorloven om de bestaande situatie te laten voortduren. De Russische president hoeft veel minder rekening te houden met oppositie in eigen land. Aan de andere kant is steun aan de rebellen wel een kostbare zaak.

Voor het presidentiële paleis in Parijs werden twee activisten van de Oekraïense organisatie Femen aangehouden. De twee vrouwen ontblootten hun borsten en riepen ‘Stop Poetin nu!’, voordat ze door de politie werden weggevoerd.

Het overleg tussen de twee presidenten werd voorafgegaan door een bijeenkomst waar ook de Duitse bondskanselier Angela Merkel en de Franse president Emmanuel Macron aanschoven. De Verenigde Staten waren er niet bij, terwijl dat land altijd wel Oekraïne heeft gesteund.

Grens

Maar president Donald Trump wil zich minder bemoeien met buitenlandse conflicten en bovendien ligt Oekraïne gevoelig. Trumps bemoeienis met dat land speelt een hoofdrol in het impeachment-onderzoek in Washington. De terugtrekkende beweging van de VS geeft Rusland des te meer ruimte.

Het grootste struikelblok in de gesprekken tussen Poetin en Zelenski is de grens tussen beide landen. De Oekraïense president wil de controle over de grens in handen krijgen, maar voor Moskou is dat onbespreekbaar. Ook een lastig punt is de status van de gebieden in Oost-Oekraïne die nu in handen zijn van pro-Russische rebellen. Volgens het plan moeten die gebieden weer deel uitmaken van Oekraïne en moeten er verkiezingen komen. Maar Moskou is het niet eens met de voorwaarden daarvoor.

Lees ook: 

Felle discussie in Oekraïne over ‘capitulatie’ tegenover Rusland

n Oekraïne woedt een hevig debat over concessies die president Zelenski deed om vredesbesprekingen met Poetin mogelijk te maken. Zowel voor- als tegenstanders van overleg zijn pessimistisch over de uitkomst ervan.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden