Rusland

Poetin bestelt met een vingerknip een andere grondwet, en de Doema neemt die applaudiserend aan

Russische parlementariërs applaudisseren nadat ze unaniem voor de grondwetswijzigingen hebben gestemd.Beeld AP

Nog geen tien dagen nadat Poetin een revisie aankondigde van de grondwet, stemde het Russische parlement ermee in.

Ze lieten er de afgelopen dagen geen gras over groeien in Moskou. Krap een week nadat president Poetin in zijn ‘state-of-the-nationtoespraak’ grondwetswijzigingen aankondigde en terloops het kabinet naar huis stuurde, stemde de Doema, het Russische lagerhuis, donderdag unaniem in met het nieuwe wetsontwerp. Tussen de bedrijven door werd dinsdag al het nieuwe kabinet geïnstalleerd.

Zodoende stapte Poetin de afgelopen week met zevenmijlslaarzen door Moskou en plaveide hij de weg richting zijn politieke toekomst. Dankzij de stemming van donderdag kan hij naar alle waarschijnlijkheid ook na 2024, wanneer zijn ambtstermijn afloopt, macht in het Kremlin blijven uitoefenen. In welke hoedanigheid hij dat gaat doen, is daarentegen nog onzeker.

De afgelopen week tuimelden de deskundologen en Kremlin-watchers over elkaar heen met theorieën over de rol die Poetin vanaf 2024 gaat vervullen en wie de nieuwe kroonprins van het Kremlin wordt. Voorlopige conclusie: we weten het niet zeker. Geheel in lijn met de Russisch traditie lekt er geen druppel overtollige informatie door de bakstenen muren aan het Rode Plein en houdt het Kremlin de regie over de informatiestroom stevig in handen.

Maximaal twee termijnen

Wel voorzien de wetswijzigingen zoals die donderdag door de Doema werden goedgekeurd in een uitbreiding van de macht van het parlement en het Grondwettelijk Hof. Daarnaast verbieden de amendementen hoge ambtenaren buitenlandse verblijfsvergunningen te hebben, mogen toekomstige presidenten maximaal twee termijnen dienen en krijgt nationale wetgeving in het vervolg voorrang boven internationale overeenkomsten. Ook krijgt de Staatsraad, een tot nog toe futiel overlegorgaan tussen regioleiders en de regering, een grondwettelijke basis.

Allemaal zaken waar Poetin tijdens zijn toespraak op 15 januari nog de ‘breedst mogelijke maatschappelijke discussie’ over nodig achtte. Daartoe stelde hij een speciale grondwettelijke werkgroep samen, bestaande uit een bonte verzameling bekende Russen, belast met de taak om aanbevelingen te doen over die grondwetswijzigingen. Ook sprak de president over de mogelijkheid van een referendum.

Maar de sneltreinvaart waarmee het wetsvoorstel nu door het politieke landschap vliegt, wekt allerminst de indruk van een maatschappelijke discussie. Het tempo veronderstelt eerder dat het wetsontwerp al kant en klaar ergens in een laatje in Moskou lag. Een vermoeden dat alleen maar wordt versterkt doordat de leden van de grondwettelijke werkgroep deze week tegenover Deutsche Welle verklaarden dat zij louter ‘zinnen moesten polijsten’ die vooraf door de ‘president waren neergepend’.

Komma's en punten verschuiven

Nu de werkgroep een paar punten en komma’s heeft verschoven en de Doema het wetsvoorstel letterlijk onder luid applaus aannam, lijkt de grondwetswijziging in kannen en kruiken. Wat rest, is een laatste en definitieve stemming volgende maand in het lagerhuis, waarna het wetsvoorstel volgens diverse bronnen in april middels een referendum met een democratisch stempel wordt bezegeld. Zo heeft Poetin straks in drie maanden tijd een aangepaste grondwet, een nieuw kabinet en een gegarandeerd politiek pensioen. Er zijn wereldleiders die minder voortvarend te werk gaan.

Lees ook:

Poetin kan met verschillende trucs voor altijd aan de macht blijven

Na vier presidentstermijnen loopt in 2024 het tijdperk van Vladimir Poetin (67) ten einde, al kan een aanstaande grondwetswijziging het tij nog voor hem keren.

Rusland is ook na 2024 niet van Poetin af

De Russische president Poetin lijkt met nieuw plan zijn sleutelpositie veilig te willen stellen voor later. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden