Syrië

Plotseling terugtrekken VS is een mes in de rug van de Koerden

Een Amerikaan schudt een Turkse militair de hand in Noord-Syrië bij een gezamenlijke patrouille door het gebied. Beeld EPA

De Verenigde Staten geven Turkije groen licht voor een invasie van Noord-Syrië. De door Koerden gedomineerde militie SDF wordt daarmee door de VS in de steek gelaten. 

De Amerikanen hebben hun Koerdische bondgenoten in Syrië in de steek gelaten in ruil voor een betere verstandhouding met Turkije. Al maanden dreigt de Turkse president Erdogan met een invasie van Noord-Syrië, maar de Amerikanen blokkeerden dat plan met hun militaire aanwezigheid langs de grens. Gisterochtend sprong het licht voor de inval plotseling op groen: president Trump besloot na een telefoongesprek met zijn Turkse collega Erdogan om uit het grensgebied te vertrekken.

Enkele uren na het abrupte besluit van Trump waren verschillende Amerikaanse vestingen in Noord-Syrië ontruimd. Erdogan zei dat Trump ‘na ons gesprek van vannacht’ zijn afspraak is nagekomen, en dat de terugtrekking inderdaad is begonnen. Ook de Koerden in Noord-Syrië zagen Amerikaanse konvooien wegrijden uit het grensgebied met Turkije. 

Republikeins leider waarschuwt Trump

De meerderheidsleider in de Amerikaanse Senaat, de Republikein Mitch McConnell, waarschuwde vanavond president Trump voor het snel terugtrekken van Amerikaanse troepen uit Syrië. Het vergroot het risico dat Rusland, Iran en het Syrische Assad regime hiervan profiteren. De kans dat IS zich hergroepeert groeit. Republikeins zwaargewicht McConnell riep Trump op om Amerikaanse leiderschap te tonen in de strijd tegen Islamitische terreurgroepen in Syrië.

President Trump had eerder over zijn terugtrekkingsplan getwitterd: “Turkije, Europa, Syrië, Iran, Irak, Rusland en de Koerden moeten het verder zelf uitzoeken”.

Turkije wil de door Koerden gedomineerde militie SDF verdrijven uit Noord-Syrië. Ankara beschouwt de beweging als terroristisch vanwege de banden met de Turks-Koerdische afscheidingsbeweging PKK. De Turkse minister van buitenlandse zaken Mevlut Cavusoglu twitterde maandagochtend dat de regering ‘vastberaden is de overleving en veiligheid van Turkije te garanderen door de regio te zuiveren van terroristen’.

De Amerikaanse terugtrekking is een mes in de rug van de SDF. Jarenlang werkten de VS en de SDF nauw samen in de strijd tegen terreurbeweging Islamitische Staat (IS), maar nu deze oorlog bijna voorbij is, laat Washington de Koerdische militie in de steek. Amerika kiest nu voor Turkije dat, hoewel het vaak niet boterde in de relatie, toch een Navo-bondgenoot is. 

De VS gaan verder dan de bedoeling was: zij maken de weg vrij voor Turkse expansie 

De Amerikanen probeerden de Turken aanvankelijk van hun plannen af te houden door de SDF ertoe te bewegen haar militaire posities langs de grens met Turkije op te geven en strijders en zware wapens terug te trekken. De SDF ging akkoord met dit ‘veiligheidsmechanisme’ en begon met de ontruiming. De Amerikanen kwamen zo tegemoet aan de Turkse zorgen over de veiligheid. De VS gaan nu echter verder dan eerst de bedoeling was: zij maken nu de weg vrij voor de Turkse expansie in Syrië. 

De Koerden zijn nu niet alleen onbeschermd, maar ook verraden: ze zitten zonder verdediging in Noord-Syrië en plotseling ook zonder Amerikaanse bescherming. De SDF uitte in een verklaring kritiek op de Amerikanen. “De mensen hier hebben recht op een verklaring over (de schending van, red.) het veiligheidsmechanisme en de ontmanteling van de militaire posities.” Ook beschuldigde de SDF de VS van woordbreuk: “De Amerikaanse troepen hebben zich niet aan hun beloften gehouden, en hun militairen teruggetrokken van de grens met Turkije.” De SDF zegt dat ze zich zullen verzetten tegen de Turkse invasie. 

Het is nog niet duidelijk wanneer de inval zal beginnen, hoewel Erdogan liet weten dat hij wil wachten tot de Amerikaanse troepen helemaal zijn vertrokken. Duidelijk is in ieder geval wat Erdogan wil, want hij maakt geen geheim van zijn plannen in Noord-Syrië. Vorige maand nam hij zelfs een bewerkte kaart van Syrië mee naar de Algemene Vergadering van de VN in New York. Daarop stond duidelijk de grens van de nog te vormen Turkse ‘bufferzone’ aangegeven: deze liep tot tientallen kilometers in Syrisch grondgebied. 

Ook wil Erdogan het gebied laten bevolken door Syrische vluchtelingen. Daarvan zijn er in Turkije momenteel meer dan drie miljoen.

 Lees ook:

De VS en Turkije sluiten een akkoord over bufferzone in Syrië

De VS en Turkije willen een veiligheidszone in Syrië, maar ze zijn het niet eens over hoe die eruit moet zien.

Spanningen tussen Turkije en Amerika lopen op om Syrië

Amerika en Turkije stevenen af op een conflict over Syrië. De VS en Turkije onderhandelen over de voorwaarden van Amerikaanse terugtrekking uit Syrië, maar de gesprekken escaleerden al snel. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden