Coronavluchtelingen

Plots is Belgrado toevluchtsoord voor Amerikaanse lockdownvluchtelingen

Een nachtclub in Belgrado, die tot oktober nog open waren.  Beeld REUTERS
Een nachtclub in Belgrado, die tot oktober nog open waren.Beeld REUTERS

Amerikanen die aan de coronacrisis in hun land willen ontsnappen, kunnen geen kant op. Behalve naar Servië, dat zich plots mag verheugen in belangstelling als toeristische bestemming.

Ja, het land had nog niet zo heel lang geleden oorlog gevoerd, maar veel meer wist Tim Page (67) niet over Servië toen hij in september op het vliegtuig naar Belgrado stapte. Wat wel duidelijk was: dat hij weg wilde uit New York. Door de strenge coronamaatregelen en de spanning in de aanloop naar de presidentsverkiezingen herkende hij zijn stad niet meer. “Alles was dicht, en iedereen was boos, en achterdochtig”, vertelt hij in een restaurant op vijf minuten van zijn nieuwe, tijdelijke thuis in de Servische hoofdstad. 

Page wilde naar zijn woning in Canada, maar dat land hield zijn grenzen dicht. Langs bij vrienden elders in Europa kon ook niet: de meeste EU-landen zitten op slot voor Amerikanen. “Servië bleek ons nog wel te willen, en vanuit New York kon ik direct op Belgrado vliegen. In een opwelling heb ik een ticket geboekt, voor een paar weken. Maar ik zit hier nu al drie maanden.”

Onwaarschijnlijk toevluchtsoord

Aantallen zijn onbekend, maar dankzij Facebook en artikelen in de Amerikaanse pers weet schrijver en journalist Page dat hij niet de enige is die zo dacht. Belgrado is het onwaarschijnlijke toevluchtsoord geworden voor Amerikanen die de lockdowns in hun land willen ontvluchten. De relaties zijn van oudsher niet al te warm: Serviërs zien de Verenigde Staten traditioneel als sterke bondgenoot van hun afvallige provincie Kosovo, en de drijvende kracht achter de Navo-bombardementen op hun land om de oorlog daar te stoppen. 

Inmiddels vliegt Air Serbia al enkele jaren rechtstreeks vanuit Belgrado op New York. En in een tijd dat de luchtvaart op zijn gat ligt en ook de nationale maatschappij van Servië diensten schrapt, ging het aantal vluchten van en naar New York juist omhoog. In oktober vloog Air Serbia de route 17 keer; vorig jaar was dat nog 12 keer. Buurland Kroatië is, vooral vanwege toeristenmagneet Dubrovnik, veel bekender bij Amerikanen en ook open, maar heeft dit jaar geen directe transatlantische vluchten.

Bezoekers in een verder nagenoeg leeg café in het centrum van Belgrado.  Beeld AP
Bezoekers in een verder nagenoeg leeg café in het centrum van Belgrado.Beeld AP

Toestel vol hoestende coronapatiënten

“Vlak voor vertrek had ik wel nachtmerries. Van een oud vliegtuig vol hoestende coronapatiënten bijvoorbeeld”, zegt Page. Drie maanden later moet hij hard om zijn angst van toen lachen. “De vlucht was prima. Tien minuten na landing zat ik in een taxi, na een halfuur was ik in mijn hotel.” En van vijandige reacties heeft hij al helemaal niets gemerkt: “Vanaf het eerste moment had ik door dat Serviërs buitengewoon vriendelijke en behulpzame mensen zijn. En zo relaxt! Ik voelde me meteen thuis.” 

Wat helpt: ondanks de coronacrisis zijn cafés en restaurants gewoon open, zij het sinds deze week alleen overdag nu de besmettingen in Servië hard oplopen en de ziekenhuizen vol liggen. “Mensen doen hier niet zo paniekerig. Ik heb hier heel snel vrienden gemaakt, maar ik houd afstand en meng me niet in grote groepen. Ik besef dat ik desondanks een risico neem. Maar dat hoort er een beetje bij, in het leven.” Page heeft een pensioen van de universiteit waar hij werkte, en schrijft daarnaast onder meer muziekrecensies. In Belgrado kan hij daarvan prima leven: de dagelijkse kosten zijn laag. Hij huurt een appartement in het centrum voor een paar honderd euro.

Katka Lapelosova (33), ook uit New York, was na twee weken al zo verknocht aan de Servische hoofdstad dat ze er meteen maar een klein appartement in een van de meest gewilde buurten kocht. Voor 55.000 euro, een bedrag waarvoor je in haar thuisstad niet eens een parkeerplaats vindt. In januari trekt ze er in. Haar werk, bedrijven adviseren op het gebied van sociale media en andere communicatiemiddelen, kan ze ook vanuit daar doen. “Voor vertrek kon ik Servië nog wel aanwijzen op de kaart, denk ik. Maar mijn vrienden hadden geen idee. Ze dachten dat ik naar Siberië ging.”

Inspelen op de vraag naar een langer verblijf

Inmiddels spelen chiquere hotels in op de vraag naar langer verblijf, nu de markt van zakenreizigers is ingestort. Achter de receptie van het Crystal Hotel pakt de al in kerstoutfit getooide reserveringsmanager Srdjan Kalinic er een speciaal ontworpen folder bij, met de naam ‘Woon in een hotel’. “Een luxe kamer, schoonmaak, ontbijt en diner in ons panoramarestaurant met uitzicht over de hele stad zijn inbegrepen”, somt hij op. “En je krijgt 30 procent korting op onze wasservice. Voor 1500 euro per maand.” Voor de gewone Serviër (gemiddeld maandinkomen: 500 euro) niet te betalen, voor een New Yorker een koopje.

De Amerikanen lopen tegen één probleem op: volgens de Servische immigratieregels mogen ze elk halfjaar maximaal drie maanden in het land blijven. Daarna moeten ze drie dagen weg. Daarom staat Tim Page op het punt te vertrekken. Niet naar huis, maar naar Zagreb, in buurland Kroatië. Inmiddels mogen Amerikanen bijvoorbeeld ook Mexico in, maar Page blijft liever op de Balkan. “Zagreb is ook leuk, hoor ik. Maar het liefst wil ik zo snel mogelijk weer terug hierheen, en hopelijk maakt de regering het binnenkort mogelijk langer te blijven. Ik ben verliefd geworden op Belgrado.”

Lees ook:

De besmettingen in Servië nemen snel toe, maar in Belgrado gaat het leven zonder beperkingen door

Servië staat de afgelopen dagen steevast in de wereldwijde top-3 van de meeste nieuwe besmettingen per hoofd van de bevolking.In Belgrado gaat het leven gewoon door, dankzij een regering die de werkelijkheid ontkent.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden