Peru

Plattelandssocialist en presidentskandidaat Pedro Castillo is de schrik van Lima

De linkse presidentskandidaat Pedro Castillo begroet zijn aanhangers in Lima, twee dagen na verkiezingsdag. Beeld AFP
De linkse presidentskandidaat Pedro Castillo begroet zijn aanhangers in Lima, twee dagen na verkiezingsdag.Beeld AFP

Met een flinterdunne marge wint een tot voor kort volslagen onbekende basisschoolleraar de presidentsverkiezingen van Peru.

Toen hij in april de eerste ronde van de Peruaanse presidentsverkiezingen won, was dat zo’n verrassing, dat CNN niet eens een foto paraat had. Maar Pedro Castillo had vlak daarvoor een aardig beeld van zichzelf geënsceneerd toen hij ter afsluiting van zijn campagne te paard het belangrijkste plein van Lima op reed, met op zijn hoofd de onafscheidelijke strooien hoed uit zijn thuisregio Cajamarca. Terwijl hij zijn aanhangers toesprak, stond het verkeer in de hoofdstad uren vast.

Het tafereel symboliseerde de chaos en de ontwrichting waar veel hoofdstedelijke Peruanen bang voor zijn nu de uiterst linkse Castillo de nieuwe president lijkt te worden. In de tweede ronde versloeg hij zijn rivaal Keiko Fujimori met een flinterdunne marge. Hij kreeg vooral stemmen van het arme platteland. De uiterst rechtse Fujimori, dochter van de omstreden oud-president Alberto Fujimori, die een gevangenisstraf voor corruptie uitzit, erkent haar nederlaag vooralsnog niet. De komende tijd belooft daardoor rumoerig te worden. Fujimori beweert – zonder enig bewijs overigens – dat er fraude gepleegd is. Zij en haar fanatieke aanhangers eisen hertellingen.

Die aanhangers zijn onder meer zo bevreesd voor Castillo omdat openlijk socialistische politici in Peru met argusogen bekeken worden. Sinds de jaren tachtig werd dat land geteisterd door de uiterst linkse en uiterst gewelddadige guerrillabeweging Lichtend Pad. Castillo’s tegenstanders probeerden hem tijdens de campagne dan ook aan die geschiedenis te linken en voorspelden dat hij Peru in een nieuw Venezuela zou veranderen.

Zoon van analfabete keuterboeren

Maar in de hoogtijdagen van Lichtend Pad was Castillo actief in een ronda, een zelfverdedigingsgroep van plattelandsbewoners die zich juist teweerstelden tegen het geweld van de guerrillabeweging. Castillo werd in 1969 geboren als zoon van analfabete keuterboeren in de Andes en moest vanaf zijn twaalfde meehelpen op het land. Toch slaagde hij erin zijn school en vervolgopleiding af te maken, en was hij 26 jaar lang basisschoolleraar in het kleine dorpje Puña. Ondertussen was hij ook actief in de lerarenvakbond. Tijdens de grote lerarenstaking van 2017 kwam hij bovendrijven als leider en kreeg hij voor het eerst enige landelijke bekendheid.

Het plattelandssocialisme van Castillo waarmee hij nu de politiek in wil, verenigt conservatieve sociale standpunten – hij is tegen het homohuwelijk en tegen abortus – met ambitieuze plannen voor economische herverdeling. Zowel tussen rijk en arm als tussen stad en platteland. Peru is de grootste koperproducent ter wereld, maar de bewoners van de regio’s waar dat gewonnen wordt, zien weinig terug van die rijkdommen. Castillo heeft aangekondigd de contracten met mijnbouwbedrijven te gaan heronderhandelen, en wil een nieuwe grondwet gaan schrijven, waarin burgers belangrijker worden dan bedrijven.

De economische elite in Lima wordt zenuwachtig van zulke praat. Maar in Peru, dat extreem hard getroffen werd door de coronapandemie, en waar de ongelijkheid al langer groeide, raakte dat programma bij veel mensen een snaar.

Het is de vraag of Castillo het ook echt kan uitvoeren, want hij moet straks samenwerken met een parlement waar linkse partijen niet in de meerderheid zijn, in een land dat presidenten verslijt alsof het voetbaltrainers zijn. Of het nu Castillo of toch nog Fujimori wordt, het zal de vijfde nieuwe president in vijf jaar zijn.

Lees ook:

Peruaanse president die beloofde corruptie te bestrijden is nu zelf afgezet wegens corruptie

Martín Vizcarra, de president van Peru, is uit zijn ambt gezet door een overweldigende meerderheid in het congres. Zijn aanhangers spreken van een stille staatsgreep.

Ex-president Peru doodt zichzelf bij arrestatie wegens corruptie

De voormalige president van Peru, Alan García, heeft zichzelf door het hoofd geschoten toen de politie bij zijn huis in Lima arriveerde om hem te arresteren in een onderzoek naar omkoping.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden