Amerikaans leger

Pentagon kondigt onderzoek aan naar bombardement Syrië met tientallen burgerdoden

Met de val van Baghouz in 2019 werd het laatste bolwerk van Islamitische Staat ingenomen.  Beeld AFP
Met de val van Baghouz in 2019 werd het laatste bolwerk van Islamitische Staat ingenomen.Beeld AFP

Het Pentagon gaat een onderzoek instellen naar een bombardement uit 2019. Volgens een onderzoek van The New York Times zijn daarbij tientallen burgers omgekomen.

Isabel Bolle

De Amerikaanse minister van defensie Lloyd Austin heeft alsnog opdracht gegeven voor een onderzoek naar een Amerikaans bombardement in de buurt van het Syrische stadje Baghouz waarbij begin 2019 tientallen burgers werden gedood. Dat maakte het Pentagon maandagnacht bekend.

Het onderzoek moet binnen negentig dagen klaar zijn en zal worden uitgevoerd door de viersterrengeneraal Michael Garrett. Volgens een woordvoerder van het Pentagon moet de keuze van de minister voor zo’n rijkelijk gedecoreerde militair aantonen ‘hoe serieus hij dit neemt’.

De aankondiging van de minister komt twee weken na een onderzoek van The New York Times, waarin oud-militairen beschrijven dat het mogelijk gaat om een oorlogsmisdaad – met tientallen burgerdoden tot gevolg – en hoe de militaire top een onderzoek naar het bombardement in de weg zat.

‘We hebben net op vijftig vrouwen en kinderen gedropt’

De aanval vond plaats in de buurt van Baghouz, waar de laatste strijders van terreurgroep Islamitische Staat zich in 2019 hadden verzameld. Zij werden belegerd door troepen van onder andere de Syrische Democratische Strijdkrachten, gesteund door Amerikaanse luchtaanvallen.

Ondertussen werd er vanuit een Amerikaanse legerbasis in Qatar live meegekeken via drones die boven Baghouz vlogen. Op een van de beelden was een groep van voornamelijk vrouwen en kinderen te zien. Plotseling kwam een F-15 in beeld die de groep bombardeerde.

‘Wie deed dat?’, typte een van de drone-operatoren volgens verschillende betrokkenen waarmee The New York Times heeft gesproken in een gezamenlijke chat. ‘We hebben net op vijftig vrouwen en kinderen gedropt’, reageerde een ander. Volgens civiele waarnemers in het gebied troffen ze de volgende dag tientallen lichamen van vrouwen en kinderen aan.

Mogelijke oorlogsmisdaad

Een van de officieren waarschuwde een juridisch medewerker van de luchtmacht, die vervolgens opdracht gaf het beeldmateriaal van het bombardement veilig te stellen voor onderzoek. Hij rapporteerde het incident en liet weten dat het mogelijk om een oorlogsmisdaad ging, wat betekent dat er een onafhankelijk onderzoek moet komen. Maar dat kwam er nooit.

Het leger bevestigde pas twee weken geleden, nadat het onderzoek van de krant naar buiten kwam, dat het bombardement had plaatsgevonden. Volgens de militairen zijn er tachtig doden gevallen, onder wie zestien IS-strijders en vier burgers. De andere zestig kunnen zowel IS-strijders als burgers zijn. Omdat sommige vrouwen en kinderen in het bezit van wapens zouden zijn, kunnen ze volgens het leger ‘niet strikt als burgers’ gezien worden.

Nooit iemand verantwoordelijk gehouden

Volgens een analist die werkzaam was voor de inspecteur-generaal van het ministerie van defensie en de drone-beelden te zien kreeg, was de schatting van burgerdoden die het leger deed echter veel te laag. Hij rapporteerde aan zijn baas dat het ‘erg geloofwaardig’ was dat het om een oorlogsmisdaad ging. De inspecteur-generaal begon een onderzoek, maar in het uiteindelijke rapport ontbrak iedere vermelding over het bombardement.

Binnen drie maanden moet er nu een onderzoek liggen waarbij niks wordt weggelaten, maar het feit dat het wordt uitgevoerd door iemand van het Pentagon leidt tot sceptische reacties. ‘Het goede nieuws: het Pentagon stelt een onderzoek in naar een Amerikaans bombardement waarbij tientallen burgers omkwamen’, twittert Kenneth Roth, directeur van Human Rights Watch. ‘Het slechte nieuws: er wordt van ons gevraagd het Pentagon te vertrouwen terwijl het zichzelf onderzoekt, wat in het verleden nooit tot enige verantwoording heeft geleid.’

Lees ook:

Nederlandse fotograaf legt de IS-uittocht uit Baghouz vast: ‘Dit zijn mensen die nog geloven in het kalifaat’

Fotograaf Eddy van Wessel legt de uittocht uit Baghouz, het laatste bolwerk van Islamitische Staat, vast.

Met de val van het kalifaat verliest IS nog niet zijn ideologie

Syrische Koerden vierden de val van het kalifaat. Maar met het gebied verliest IS nog niet zijn ideologie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden