Verkiezingsdebat

Pence en Harris in debat: loyaal & keurig versus vasthoudend & intimiderend

Mike Pence (l) en Kamala Harris.Beeld AFP

Mike Pence en Kamala Harris gaan woensdagavond als kandidaat-vicepresidenten in debat. Een spannend moment, want de kans is niet gering dat een van hen straks de president (Donald Trump is 74 en Joe Biden 77) moet opvolgen. Twee profielen. 

Pence staat bekend om zijn keurige levenswandel en zalvende toon. Presentator James Corden vergeleek hem onlangs met ‘een pot mayonaise’.

Mike Pence is tevreden over de veiligheidsmaatregelen tijdens het komende debat. “Ik heb alle relevante literatuur bestudeerd, en wat ik begrijp is dat een plexiglas scherm een adequate bescherming biedt tegen een vrouw.”

In grappen over Mike Pence - deze is van The New Yorker - komt zijn extreem keurige levenswandel vaak terug. Hij is een volgeling van het principe van Billy Graham dat een christelijke man nooit alleen afspreekt, eet of reist met een andere vrouw dan zijn eigen.

Mike Pence.Beeld REUTERS

Geen wonder dat de wenkbrauwen omhoog gingen toen Donald Trump in 2016 koos voor Pence, op dat moment gouverneur van Indiana, als kandidaat-vicepresident. Uit de manier waarop twee van Trumps drie huwelijken waren geëindigd, bleek zonneklaar dat de Graham-regel hem onbekend was.

Maar aan een running mate die ook je soul mate is, heb je niets in de politiek. Je hebt meer aan een trouwe tegenpool, die stemmen trekt uit een groep waar je zelf geen vat op krijgt, en vaardigheden heeft die de kiezers bij jou missen.

Wat dat betreft was Pence een gouden greep. Als hij met Trump in zee wilde, konden conservatief-christelijke Amerikanen concluderen dat die toch wel deugde, of op zijn minst een roestig werktuig van de Heer was. En voor Pence zelf was Trumps aanzoek de politieke redding. Zijn herverkiezing als gouverneur van Indiana - hij werd dat in 2013, na twaalf jaar in het Huis van Afgevaardigden - was in gevaar. Hij had het bedrijfsleven in de staat tegen zich in het harnas gejaagd door de ‘Wet op het herstel van de godsdienstvrijheid’ te ondertekenen. Die stond ondernemers toe om om geloofsredenen hun diensten aan homo’s te weigeren. Het aannemen ervan was voor bedrijven buiten de staat aanleiding om congressen en prestigieuze sportwedstrijden te annuleren. Pence moest terugkrabbelen. Hij kreeg ook zware kritiek op zijn beleid na een lokale uitbraak van het hiv-virus in Indiana. Hij hief plaatselijk het verbod op om drugsverslaafden schone naalden te geven. Maar hij trok er geen geld voor uit.

Trumps uitnodiging om zijn running mate te worden, nam Pence daarom gretig aan. Maar tijdens de campagne van 2016 ging het tussen die twee bijna mis. De ‘Access Hollywood’ tape lekte uit, waarop te horen was hoe Trump elf jaar eerder opschepte dat hij mooie vrouwen kon betasten zonder problemen te krijgen. Trump wilde zich niet terugtrekken, en Pence bleef. Omdat, zei hij, Trump berouw had getoond.

Die loyaliteit is Pence steeds blijven betonen. In openbare optredens zal hij nooit vergeten de president te prijzen. En terwijl ministers en adviseurs kwamen en gingen, door Trump met superlatieven verwelkomd en met schimpscheuten weggeschopt, gaf Pence ook binnenskamers nooit aanleiding voor vinnige tweets. Het lijdt geen twijfel dat hij na het tijdperk-Trump zelf een gooi naar het presidentschap zal willen doen. Hij gelooft, zeiden mensen die hem goed kennen tegen tijdschrift The Atlantic, dat zijn verrassende sprong naar het centrum van de macht in 2016 een onderdeel was van Gods plan met hem. Wil hij verder komen op dat pad, dan moet Trump wel de verkiezingen winnen, want een verliezende running mate raakt snel in de vergetelheid. En dan zou het helpen als hij in het komende debat met Kamala Harris een goede indruk maakt, plexiglas of niet. 

Maar de vice-president, bekend om zijn zalvende toon, zal het zwaar krijgen in het debat met ‘pitbull’ Harris, vermoedt James Corden, presentator van de Late Late Show op tv-netwerk CBS. “Harris is aan het oefenen op een pot mayonaise.”

Kamala Harris.Beeld Hollandse Hoogte / AFP

De intimiderende ondervrager met wie niet te spotten valt

“Ik moet zeggen, ik vind het sterk dat Biden voor Kamala heeft gekozen, zelfs nadat ze hem afmaakte in dat debat”, zei Trevor Noah van het satirische programma ‘The Daily Show’ in augustus “Ik denk half dat hij haar genomen heeft zodat ze hem nooit meer in het openbaar een pak voor zijn broek kan geven. Dit is niet de selectie van een vicepresident, het is een verzekeringspolis.”

In de grappen die over Kamala Harris, senator uit Californië, worden gemaakt, is ze formidabel, een vrouw met wie niet te spotten valt. Je zou dat soms haast vergeten door haar springerige motoriek, haar spontane lach, haar enthousiaste verhalen over thuis, waar haar twee stiefkinderen haar ‘Momala’ noemen. 

Maar dan is er al snel weer een hoorzitting in de Senaat, in de commissie voor justitie, waar haar nasale stem omlaag kan gaan en een vraag kan afvuren waar de getuige niet op had gerekend. “Kent u wetten die de overheid het recht geven beslissingen te nemen over het mannelijk lichaam?”, vroeg ze aan Brett Kavanaugh, door Donald Trump voorgedragen als lid van het Hooggerechtshof en van wie vermoed wordt dat hij vrouwen het recht op abortus wil ontzeggen. Trump zei later dat ze ‘buitengewoon gemeen’ was geweest tegen Kavanaugh. “Ik zal dat niet snel vergeten.”

Haar vragentechniek – compleet met intimiderende tussenzinnetjes als: “Zorg dat u zeker bent van uw antwoord, mijnheer...” leerde Harris als aanklager in Californië. Na haar studie politicologie en economie aan de vooral door zwarten bezochte Howard University in Washington DC, studeerde ze rechten aan de Universiteit van Californië en werd ze officier van justitie.

Dat is een natuurlijke route naar de politiek: wie in dat vak hogerop wil komen, bijvoorbeeld hoofdaanklager in een district, moet daarvoor verkozen worden. Dat lukte Harris in 2004 in San Francisco. In 2010 won ze de verkiezing tot hoofdaanklager en minister van justitie van Californië. En in 2017 verzilverde ze de bekendheid die ze daardoor kreeg met een zetel in de Senaat.

Een poging om na drie jaar al door te stomen naar het presidentschap liep eerder dit jaar spaak.  En dat terwijl het begin zo veelbelovend was. Op de bijeenkomst waar ze haar kandidatuur aankondigde, kwamen 20.000 mensen af, meer dan naar Obama’s aftrap in 2007. En tijdens het eerste debat van Democratische kandidaten zette ze haar persoonlijke ervaring in als zwarte Amerikaan, die als kind met de bus naar een school buiten haar eigen buurt werd gebracht, iets waar Joe Biden, destijds al senator, tegen was geweest. “Dat kind, dat was ik.” Maar ze kon niet op tegen de ervarener kandidaten van links, zoals Bernie Sanders, en die van het midden, zoals Joe Biden.

Haar harde aanvaring met Biden, daar ligt nu een lading zand over. Voor hem voldoet Harris aan alle eisen. Ze is een vrouw, en dat had hij beloofd. Met Harris koos hij ook voor een Afro-Amerikaanse running mate en dat lag eveneens voor de hand, nadat in het hele land werd geprotesteerd tegen het doden van Afro-Amerikanen door de politie en tegen de voortdurende rassenongelijkheid.

Dat Harris daarnaast ook half Tamil is – haar vader is afkomstig van Jamaica, haar moeder uit Zuid-India – is electoraal alleen maar meegenomen. Al zien sommige van de bijna drie miljoen Indiase Amerikanen er ook een nadeel in. “Heb een beetje meelij”, twitterde schrijver Anand Giridharadas met culturele zelfspot, “met degenen onder ons die nu op Indiase familiereünies voor schut worden gezet omdat we geen dokter zijn geworden, geen ingenieur en zelfs geen kandidaat-vicepresident.”

Lees ook:

Running mate Kamala Harris is meer dan een kleuraccent voor presidentskandidaat Biden

Met de keuze voor Kamala Harris moet Joe Biden in november de presidentsverkiezingen winnen van Donald Trump. Hij lijkt zo belangrijke groepen en vleugels van de Democratische partij tegemoet te komen. Harris is hoe dan ook in staat het roer van Biden over te nemen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden