Pro-Peking-demonstranten vertrappen de beeltenis van Nancy Pelosi.   Beeld AFP
Pro-Peking-demonstranten vertrappen de beeltenis van Nancy Pelosi.Beeld AFP

AnalyseChina

Peking wil de macht over Taiwan, maar heeft daar geen haast mee

China is boos vanwege het hoge Amerikaanse bezoek aan Taiwan. Besluit Peking nu tot een militaire invasie?

Gijs Moes

Nancy Pelosi heeft Taiwan weer verlaten en de oorlog is niet uitgebroken. Dat is vooralsnog het goede nieuws, voor de Chinezen, de Amerikanen en vooral voor de Taiwanezen zelf. Zij gaan terug naar de gebruikelijke situatie in hun land: een permanente dreiging dat China het ooit weer onder centraal gezag zal brengen, hoe dan ook.

De Taiwanese freelance-journalist Clarissa Wei beschrijft in een opiniestuk op de site van CNN de verbazing van bezorgde buitenlandse vrienden als ze zien dat Wei’s familie niet doodsbang blijkt dat de Chinezen nu ineens komen. In haar groepsapp gaat het vooral over een kakkerlakkenplaag, niet over de dreiging van een oorlog.

Leven de Taiwanezen dan in een staat van ontkenning? Nee, schrijft Wei. De Chinese dreiging was voor haar, haar ouders en zelfs haar grootouders altijd al onderdeel van het leven op Taiwan. Chinese gevechtstoestellen vliegen langs het eiland, schepen varen voorbij en regelmatig klinkt dreigende taal. Ondertussen gaat de handel met het vasteland door en kunnen de inwoners van China en Taiwan elkaar bezoeken.

De kans op militair ingrijpen door China is altijd aanwezig op het eiland met bijna 24 miljoen inwoners. “We moeten permanent voorbereid zijn op een Chinese invasie”, zei de Taiwanese minister van buitenlandse zaken Joseph Wu precies een jaar geleden in een interview met Trouw. Hij zag wel een toenemende dreiging, ook door de voortgaande versterking van het Chinese leger.

Nancy Pelosi, voorzitter van het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden, ontmoette woensdagochtend de Taiwanese president Tsai Ing-wen.  Beeld REUTERS
Nancy Pelosi, voorzitter van het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden, ontmoette woensdagochtend de Taiwanese president Tsai Ing-wen.Beeld REUTERS

Voorbeeldige democratie

Voor de Chinese Communistische Partij is er geen twijfel: Taiwan is een onderdeel van China, dat op dit moment uit de pas loopt maar ooit weer ‘herenigd’ zal worden met het moederland. Net zoals Hongkong, waar vrijheid en democratie een kans leken te hebben, weer onder centraal gezag is gebracht. De inwoners van Taiwan wijzen er ondertussen op dat het lang geleden is dat China en Taiwan één waren en dat de communisten het nooit te zeggen hebben gehad op hun eiland.

Taiwan heeft zich in de afgelopen decennia ontwikkeld tot een voorbeeldige democratie, met alle burgerlijke vrijheden. Tijdens de komst van Pelosi werd er zowel voor als tegen haar bezoek gedemonstreerd, zonder dat de demonstranten slaags raakten. Opiniepeilingen laten zien dat een grote meerderheid van de Taiwanezen niets voelt voor overheersing door Peking.

De machthebbers in de Chinese hoofdstad maken echter geregeld duidelijk dat hereniging er echt van moet komen. Voor president Xi Jinping, die dit najaar opgaat voor een derde termijn, lijkt dit een persoonlijke missie. Militair optreden heeft hij nooit uitgesloten, maar er zijn meer opties: economische druk, tot een blokkade aan toe, beïnvloeding van de Taiwanese opinie en cyberoorlog. Zo waren websites van de Taiwanese overheid dinsdag enige tijd uit de lucht.

Geen speelbal

Maar China heeft geen haast. Sommige analisten noemen 2027 als het jaar waarin de hereniging een feit moet zijn, maar ook 2049 wordt genoemd: honderd jaar na de communistische machtsovername op het vasteland. De machthebbers in Peking houden hereniging als doel voor ogen, Taiwan is voor hen geen speelbal om onrust te veroorzaken op het wereldtoneel.

Voor de Taiwanezen is dit vooralsnog een geruststelling maar ook een voortdurende bron van onrust. Clarissa Wei vergelijkt het met een kankerpatiënt die voorlopig gezond is maar niet weet of de ziekte ooit weer de kop opsteekt. De komende dagen zullen Chinese raketten langs de Taiwanese kust vliegen en in zee landen. Die oefeningen gaan voorbij, maar de dreiging blijft.

Lees ook:

Taiwanese minister is bezorgd: ‘We moeten permanent voorbereid zijn op een Chinese invasie’

China streeft naar hereniging met Taiwan, dat in de praktijk zelfstandig is. De Taiwanese minister van buitenlandse zaken Joseph Wu is bezorgd over een mogelijke Chinese invasie.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden