China-VSOeigoeren

Peking houdt Biden liever nog even te vriend

De inauguratie van Joe Biden was woensdag ook te zien op een groot scherm in een winkelcentrum in Peking.  Beeld AP
De inauguratie van Joe Biden was woensdag ook te zien op een groot scherm in een winkelcentrum in Peking.Beeld AP

China kijkt uit naar een betere relatie met de VS. Maar dat kan lastig worden, want de nieuwe Amerikaanse regering is kritisch.

Peking verwelkomt de nieuwe Amerikaanse president Joe Biden en zijn regering. Zowel de Chinezen als de Amerikanen ‘verdienen een betere toekomst', zei woordvoerder Hua Chunying van het ministerie van buitenlandse zaken donderdag. De opluchting over het vertrek van de vorige president Donald Trump en zijn minister van buitenlandse zaken Mike Pompeo klonk door in deze uitspraak.

Pompeo werd woensdag in Peking een ‘leugenaar’ en een ‘clown’ genoemd, omdat hij de Chinese onderdrukking van de Oeigoeren in de westelijke regio Xinjiang tot ‘genocide’ had bestempeld. Probleem voor China: Biden en zijn minister van buitenlandse zaken Antony Blinken denken er net zo over en houden vast aan dezelfde harde opstelling.

Blinken schaarde zich eerder deze week in een hoorzitting in de Senaat achter zijn voorganger. “Ik denk dat we het grotendeels eens zijn”, aldus Blinken. “Het dwingen van mannen, vrouwen en kinderen in concentratiekampen, in een poging hen te heropvoeden tot aanhangers van de ideologie van de Chinese Communistische Partij, dat wijst allemaal op een inspanning om genocide te plegen.”

De nieuwe minister wil ook de banden aanhalen met Taiwan, dat onder Chinese druk staat. Hij uitte verder zijn zorgen over het naleven van de mensenrechten in China en over de democratie in Hongkong, die door Peking is uitgekleed. Maar het lot van de Oeigoeren in Xinjiang blijft het grootste pijnpunt in de Chinees-Amerikaanse relatie.

Oeigoeren in kampen

Naar schatting meer dan een miljoen Oeigoeren en andere islamitische inwoners van Xinjiang zijn vastgezet in kampen. Peking erkent het bestaan daarvan, maar stelt dat het om opleidingscentra gaat. Volgens verslagen van mensen die verblijf in zo’n kamp doorstaan hebben, heerst er echter een onmenselijk regime.

Wat de uitspraak van de nieuwe Amerikaanse minister over genocide in Xinjiang betekent voor de relatie met China is nog niet duidelijk. Op de dag van Bidens inauguratie heeft Peking nog sancties ingesteld tegen Pompeo en 29 andere bestuurders uit de vorige regering. Maar wat Blinken en zijn medewerkers betreft, houdt China zijn kruit droog.

Biden en Blinken houden voorlopig vast aan de bestaande Amerikaanse sancties tegen China. Het Huis van Afgevaardigden heeft al ingestemd met verdergaande wetgeving, die alle import uit Xinjiang verbiedt tenzij duidelijk is dat er geen dwangarbeid aan te pas is gekomen. Deze omgekeerde bewijslast moet nog worden aangenomen door de Senaat.

Xinjiang exporteert naar de VS

Opmerkelijk is dat de export van goederen uit Xinjiang naar de VS vorig jaar juist is toegenomen. Die is zelfs ruim verdubbeld ten opzichte van 2019, volgens cijfers die de Hongkongse krant South China Morning Post donderdag publiceerde op basis van gegevens van de Chinese douane.

Bij die export gaat het onder meer om onderdelen voor windmolens, technologisch hoogwaardige producten waarvan het onwaarschijnlijk lijkt dat kampbewoners die in elkaar zetten. Maar ook simpele producten als kerstdecoratie en kunstbloemen werden vaker geëxporteerd.

Katoen, dat veel geproduceerd wordt in de regio en volgens onafhankelijke rapporten vaak door dwangarbeiders, is vrijwel niet terug te vinden in de cijfers. Het wordt vrijwel altijd in China zelf verwerkt tot kleding, zodat moeilijk te achterhalen is waar de grondstof vandaan komt.

De Amerikaanse sancties mikken juist op katoen, maar die maatregelen lijken dus vooral symbolisch. Opvallend is wel dat de Amerikaanse export naar Xinjiang vorig jaar ook is toegenomen en wel door de verkoop van machines om katoen te oogsten, onder meer van het bedrijf John Deere.

Lees ook:

Zeker een half miljoen Oeigoeren gedwongen aan het werk als katoenplukker

Gedwongen arbeid komt in Xinjiang veel meer voor dan gedacht. Volgens een rapport over katoenproductie in de Chinese regio zou het gaan om zeker 570.000 gedwongen katoenplukkers.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden